Oxford Economics: turystyczny wzrost Bliskiego Wschodu nie został zatrzymany, ale krótkoterminowe ryzyka stały się znacznie bardziej wyraźne
Oxford Economics i jego wyspecjalizowana jednostka Tourism Economics oceniają, że Bliski Wschód pozostaje jednym z najbardziej perspektywicznych długoterminowych rynków światowej turystyki, choć region obecnie mierzy się z poważną presją bezpieczeństwa i geopolityczną. W analizie opublikowanej 8 maja 2026 roku stwierdza się, że wojna związana z Iranem, zakłócenia w ruchu lotniczym i nasilone postrzeganie ryzyka silnie uderzyły w krótkoterminowe oczekiwania dotyczące podróży do regionu. Mimo to ta sama analiza podkreśla, że długoterminowe zaufanie do wzrostu turystyki na Bliskim Wschodzie utrzymało się na wyjątkowo wysokim poziomie, przede wszystkim dzięki dużym inwestycjom, podróżom służbowym, wydarzeniom międzynarodowym i politykom państwowym, dzięki którym turystyka jest coraz mocniej pozycjonowana jako strategiczny sektor gospodarki.
Region, który jednocześnie notuje rekordy i odczuwa skutki kryzysu
Obraz turystyki bliskowschodniej w 2026 roku nie jest prosty. Z jednej strony najnowsze dane World Travel & Tourism Council pokazują, że sektor podróży i turystyki na Bliskim Wschodzie w 2025 roku rósł szybciej niż średnia globalna. WTTC podaje, że sektor regionalny wzrósł o 5,3 procent, podczas gdy średnia światowa wyniosła 4,1 procent, a wkład podróży i turystyki w PKB regionu osiągnął 385,8 miliarda dolarów amerykańskich. Według tego samego źródła sektor wspierał 7,1 miliona miejsc pracy, co potwierdza, że turystyka nie jest już działalnością marginalną, lecz jednym z instrumentów dywersyfikacji gospodarczej w krajach, które przez dziesięciolecia były silnie oparte na surowcach energetycznych, handlu i usługach finansowych.
Z drugiej strony Oxford Economics ostrzega, że krótkoterminowe oczekiwania profesjonalistów turystycznych w regionie gwałtownie osłabły. Analiza opiera się na Tourism Economics Travel Industry Monitor, badaniu obejmującym spostrzeżenia ponad 30 ekspertów turystycznych z siedzibą na Bliskim Wschodzie. Według tego badania oczekiwania dotyczące liczby odwiedzających i obłożenia hoteli w kolejnym kwartale oraz w ciągu następnych 12 miesięcy stały się wyraźnie negatywne. Przyczyną nie jest brak przepustowości ani słaba konkurencyjność cenowa, lecz kwestia bezpieczeństwa, postrzegania ryzyka i zdolności destynacji do przekonania rynków, że podróże mogą odbywać się stabilnie i przewidywalnie.
Arabia Saudyjska jako główny motor zmian
Największa część uwagi skupia się na Arabii Saudyjskiej, która w ciągu zaledwie kilku lat narzuciła się jako najbardziej dynamiczny projekt turystyczny w regionie. WTTC szacuje, że Arabia Saudyjska w 2025 roku stanowiła 46 procent całej gospodarki turystycznej Bliskiego Wschodu, przy wkładzie sektora w PKB wynoszącym 178 miliardów dolarów amerykańskich. Wzrost turystycznego PKB w Arabii Saudyjskiej wyniósł 7,4 procent, co jest niemal dwukrotnie więcej niż globalna średnia sektorowa. Szczególnie silny był segment podróży służbowych, który według WTTC wzrósł o ponad 55 procent, odzwierciedlając rozwój konferencji, forów inwestycyjnych, targów, wydarzeń sportowych i dużych projektów rozwojowych.
Według wstępnych danych saudyjskiego Ministerstwa Turystyki, przekazanych przez media regionalne, kraj odnotował w 2025 roku ponad 122 miliony krajowych i międzynarodowych wizyt turystycznych, przy całkowitych wydatkach turystycznych wynoszących około 300 miliardów saudyjskich riali. Dane te przybliżają Arabię Saudyjską do zrewidowanego celu programu Vision 2030, zgodnie z którym kraj do końca dekady powinien osiągnąć 150 milionów wizyt rocznie. Jest to cel obejmujący zarówno podróże krajowe, jak i międzynarodowe, dlatego należy odróżnić go od klasycznego pomiaru przyjazdów turystów zagranicznych.
Model saudyjski opiera się na kombinacji kilku trendów: liberalizacji reżimu wizowego, otwarciu kraju na wydarzenia międzynarodowe, ogromnych inwestycjach w hotele i infrastrukturę transportową, rozwoju destynacji takich jak AlUla, projektów nad Morzem Czerwonym i NEOM oraz ambicji, aby kraj jednocześnie pozycjonował się jako cel biznesowy, kulturalny, religijny, sportowy i luksusowy. Takie podejście niesie także ryzyka. Megaprojekty wymagają ogromnych nakładów kapitałowych, długoterminowej trwałości operacyjnej i stałego popytu ze strony wysoko wydających gości, podczas gdy globalne rynki podróżnicze coraz bardziej wrażliwie reagują na kryzysy bezpieczeństwa, ceny biletów lotniczych i wyzwania reputacyjne.
Dubaj i ZEA utrzymują przewagę globalnego węzła lotniczego
Zjednoczone Emiraty Arabskie, a szczególnie Dubaj, pozostają najbardziej widocznym przykładem tego, jak lotnictwo, hotelarstwo, handel, wydarzenia i turystyka luksusowa mogą zostać połączone w jednolity model miejski. Dubai International Airport ogłosił, że w 2025 roku przyjął 95,2 miliona pasażerów, 3,1 procent więcej niż rok wcześniej, osiągając tym samym najbardziej ruchliwy rok w swojej historii i najwyższy roczny międzynarodowy ruch pasażerski odnotowany przez jedno lotnisko. Dubai Airports podaje również, że pod koniec 2025 roku DXB był połączony z 291 destynacjami w 110 krajach i obsługiwany przez 108 międzynarodowych linii lotniczych.
Turystyczny obraz Dubaju potwierdza tę samą dynamikę. Dubai Department of Economy and Tourism ogłosił, że emirat w okresie od stycznia do października 2025 roku przyjął 15,70 miliona międzynarodowych odwiedzających nocujących, co było o 5 procent więcej niż w tym samym okresie 2024 roku. Dane całoroczne przekazane przez regionalne media biznesowe mówią o 19,59 miliona międzynarodowych odwiedzających nocujących w 2025 roku, również przy wzroście o około 5 procent. Choć ostateczne publicznie dostępne szczegóły różnią się w zależności od źródeł i daty publikacji, podstawowy trend pozostaje jasny: Dubaj wszedł w 2026 rok z rekordową bazą turystyczną i wyjątkowo silną łącznością lotniczą.
Jednak właśnie ta łączność czyni go podatnym na zakłócenia. Korytarz lotniczy przez Zatokę jest jednym z najważniejszych na świecie, ponieważ łączy Europę, Azję, Afrykę i Australię przez węzły takie jak Dubaj, Doha i Abu Zabi. Kiedy napięcia geopolityczne prowadzą do zamknięcia lub ograniczenia przestrzeni powietrznej, skutki odczuwalne są nie tylko w lokalnej turystyce, lecz także w globalnych przepływach transferowych. Dlatego Oxford Economics podkreśla, że odbudowa nie zależy tylko od promocji destynacji czy obniżania cen, lecz przede wszystkim od przywrócenia zaufania do bezpieczeństwa i stabilności operacyjnej.
Katar buduje turystykę po mundialu na wydarzeniach i hotelarstwie
Po Mistrzostwach Świata w Piłce Nożnej 2022 Katar starał się przekształcić jednorazowe globalne wydarzenie w trwalszy impuls turystyczny. Qatar Tourism poinformował, że kraj w 2025 roku przyjął 5,1 miliona międzynarodowych odwiedzających, co oznaczało roczny wzrost o 3,7 procent. Największy udział przyjazdów nadal pochodził z krajów Rady Współpracy Zatoki, z 35 procent, podczas gdy Europa stanowiła 25 procent. Dane pokazują także różnorodność przepływów transportowych: 61 procent odwiedzających przybyło drogą lotniczą, 32 procent lądem, a 7 procent morzem.
Wskaźniki hotelowe dodatkowo wyjaśniają, dlaczego Katar jest uznawany za ważną część regionalnej układanki turystycznej. Liczba sprzedanych noclegów pokojowych w 2025 roku przekroczyła 10,8 miliona, co jest o 8,6 procent więcej niż w 2024 roku, podczas gdy średnie obłożenie rynkowe wzrosło do 71 procent. Dla kraju, który przed Mistrzostwami Świata znacząco zwiększył swoje moce noclegowe, utrzymanie popytu po zakończeniu wydarzenia ma kluczowe znaczenie dla długoterminowej opłacalności inwestycji. Katar przy tym coraz częściej wykorzystuje kalendarz wydarzeń sportowych, biznesowych i kulturalnych, aby zmniejszyć sezonowość i przyciągnąć gości z większej liczby rynków źródłowych.
Turystyka jako część szerszej transformacji gospodarczej
Wzrostu turystycznego Bliskiego Wschodu nie można postrzegać oddzielnie od szerszej strategii transformacji gospodarczej. Arabia Saudyjska stara się zmniejszyć zależność od ropy i otworzyć nowe miejsca pracy w usługach, rozrywce, kulturze i gastronomii. ZEA starają się utrzymać status globalnego węzła kapitału, transportu i konsumpcji. Katar chce wykorzystać infrastrukturę zbudowaną na Mistrzostwa Świata i wzmocnić rozpoznawalność poza sektorem energetycznym. Oman, Jordania i inne destynacje starają się wykorzystać regionalny impet poprzez turystykę niszową, kulturalną, przyrodniczą lub biznesową.
WTTC w swojej analizie podkreśla, że dla kontynuacji wzrostu kluczowe są inwestycje w infrastrukturę, łączność lotniczą, rozwój destynacji i współpraca publiczno-prywatna. Jest to zgodne z politykami licznych rządów w regionie, które widzą turystykę jako sposób tworzenia miejsc pracy i przyciągania kapitału zagranicznego. Jednak taka strategia zakłada ciągłą stabilność polityczną oraz zdolność destynacji do utrzymania reputacji bezpiecznych, dobrze połączonych i dobrze zarządzanych miejsc wypoczynku, spotkań biznesowych i dużych wydarzeń.
Długoterminowy optymizm pozostaje, ale rynek wymaga bezpieczeństwa
Oxford Economics nie twierdzi zatem, że turystyczny wzrost Bliskiego Wschodu został przerwany, lecz że wszedł w bardziej wrażliwą fazę. Krótkoterminowe wskaźniki nastrojów pogorszyły się z powodu okoliczności bezpieczeństwa, a oczekiwania dotyczące przyjazdów i obłożenia hoteli w najbliższym okresie są znacznie słabsze niż na poziomie globalnym. Mimo to długoterminowe fundamenty pozostają silne: region ma kapitał, ambitne strategie państwowe, globalnych przewoźników lotniczych, rosnącą ofertę hotelową, duże kalendarze wydarzeń i wolę polityczną, aby turystyka stała się jednym z filarów rozwoju.
Dla branży turystycznej oznacza to, że nadchodzący okres nie będzie naznaczony wyłącznie wyścigiem w liczbie nowych pokoi, terminali i luksusowych resortów, lecz także zdolnością zarządzania ryzykiem. Destynacje, którym uda się przekonująco komunikować bezpieczeństwo, utrzymać łączność lotniczą, dywersyfikować rynki źródłowe i oferować treści wykraczające poza krótkoterminowe spektakle, będą miały lepszą pozycję w globalnej konkurencji. Bliski Wschód pokazał w 2025 roku, że może rosnąć szybciej niż średnia światowa; w 2026 roku i później będzie musiał pokazać, że ten wzrost może wytrzymać także okresy niestabilności politycznej i bezpieczeństwa.
Źródła:
- Oxford Economics / Tourism Economics – analiza „Long-Term Optimism for Middle East Travel” o krótkoterminowej presji bezpieczeństwa i długoterminowym optymizmie dla turystyki Bliskiego Wschodu (link)
- World Travel & Tourism Council – dane z Economic Impact Research o wzroście podróży i turystyki na Bliskim Wschodzie w 2025 roku (link)
- Dubai Airports – oficjalne dane o rekordowym ruchu lotniska Dubai International w 2025 roku (link)
- Dubai Department of Economy and Tourism – raport turystyczny za okres styczeń-październik 2025 (link)
- Qatar Tourism – roczny raport turystyczny za 2025 rok z danymi o międzynarodowych odwiedzających, noclegach i obłożeniu (link)
- Qatar News Agency – informacja o 5,1 miliona odwiedzających w Katarze w 2025 roku (link)
- Arab News – raport o wstępnych danych saudyjskiego Ministerstwa Turystyki za 2025 rok i celu 150 milionów wizyt do 2030 roku (link)