Zagrzebski Festiwal Operowy odnotowuje wyprzedane spektakle przed finałem programu
Czwarta edycja międzynarodowego Zagrzebskiego Festiwalu Operowego weszła w drugą połowę programu przy dużym zainteresowaniu publiczności i serii wyprzedanych spektakli. Według oficjalnego repertuaru Chorwackiego Teatru Narodowego w Zagrzebiu, dostępnego 16 września 2026 roku, przedstawienie opery Johna Blowa Wenus i Adonis, które odbyło się 15 września na scenie HNK2, było wyprzedane, a jako wyprzedany oznaczono również gościnny występ Słoweńskiego Teatru Narodowego w Mariborze z operą Delibesa Lakmé, zaplanowany na 17 września. Wyprzedany jest także spektakl opery dla dzieci Gita i ukryty świat, zapowiedziany na 19 września. Finałowy koncert galowy 20 września o godz. 19.30, podczas którego wystąpią Piotr Beczała, Marigona Qerkezi oraz soliści i Orkiestra Opery Chorwackiego Teatru Narodowego w Zagrzebiu, 16 września nadal figurował w oficjalnym repertuarze z możliwością zakupu biletów.
Festiwal trwa od 11 do 20 września i gromadzi teatry operowe, zespoły, dyrygentów, reżyserów i solistów z kilku krajów europejskich. Organizator, Chorwacki Teatr Narodowy w Zagrzebiu, zaplanował tegoroczną edycję jako dziesięciodniowy program obejmujący ponad trzydzieści wydarzeń, od dużych produkcji operowych po wydarzenia kameralne, edukacyjne i branżowe. Po raz pierwszy program odbywa się w trzech przestrzeniach festiwalowych: na głównej scenie zabytkowego gmachu Chorwackiego Teatru Narodowego, w jego foyer oraz na nowej scenie HNK2 przy ulicy Božidara Adžiji. Dzięki temu festiwal poszerzył zakres formatów, a część wydarzeń przeniósł poza klasyczny model dużego wieczoru operowego.
Od Aidy Verdiego po europejskie występy gościnne
Czwarta edycja została otwarta 11 września Aidą Verdiego, międzynarodową koprodukcją Chorwackiego Teatru Narodowego w Zagrzebiu, Teatro Massimo w Palermo oraz Teatru Narodowego Csokonai w Debreczynie. Według komunikatu Chorwackiego Teatru Narodowego spektaklem dyrygował główny dyrygent Opery Chorwackiego Teatru Narodowego Pier Giorgio Morandi, reżyserię przygotował Mario Pontiggia, a w roli Radamesa wystąpił włoski tenor Stefano La Colla. Otwarcie od razu podkreśliło jeden z głównych kierunków programowych festiwalu: łączenie zagrzebskiego zespołu z europejskimi teatrami operowymi i artystami poprzez występy gościnne i koprodukcje.
Jeden z najważniejszych występów gościnnych odbył się 14 września, kiedy Polska Opera Królewska z Warszawy wystawiła Włoszkę w Algierze Rossiniego. Produkcją dyrygował Dawid Runtz, a reżyserię przygotowała Jitka Stokalska. Chorwacki Teatr Narodowy podaje, że występ był kontynuacją współpracy obu instytucji, która w 2026 roku obejmowała również program kameralny Opera Buffa. Tego rodzaju wymiana jest istotna dla profilu festiwalu, ponieważ jego program opiera się nie tylko na pojedynczych występach gościnnych, lecz także na współpracach kontynuowanych poza terminem festiwalu.
Szczególną uwagę przyciągnęło przedstawienie Wenus i Adonis 15 września w HNK2. Jest to dzieło angielskiego kompozytora barokowego Johna Blowa, a zagrzebskie wykonanie przygotowały hiszpański zespół wokalny Cantoría, Chorwacki Zespół Barokowy oraz Chór Kameralny pod dyrekcją Jorgea Losany. Chorwacki Teatr Narodowy podkreślił w zapowiedzi, że było to pierwsze wykonanie tej opery w Zagrzebiu, a zarazem pierwsza produkcja operowa zespołu Cantoría. W oficjalnym repertuarze spektakl oznaczono jako wyprzedany, co dodatkowo potwierdziło zainteresowanie publiczności rzadziej wykonywanym repertuarem wczesnobarokowym, a nie tylko najbardziej znanymi tytułami XIX wieku.
Lakmé z Mariboru wyprzedana jeszcze przed przedstawieniem
Kolejny duży tytuł operowy pojawi się 17 września, kiedy Słoweński Teatr Narodowy w Mariborze wystawi na głównej scenie Chorwackiego Teatru Narodowego operę Delibesa Lakmé. Spektakl rozpocznie się o godz. 18, dyrygować będzie Mojca Lavrenčič, a reżyserem jest Pier Francesco Maestrini. Według oficjalnego repertuaru Chorwackiego Teatru Narodowego sprawdzonego 16 września przedstawienie jest wyprzedane. Gościnny występ dodatkowo wzmacnia więź między operami w Zagrzebiu i Mariborze, a Chorwacki Teatr Narodowy przypomina, że współpraca obu teatrów w 2026 roku obejmowała także koprodukcję Tannhäusera Wagnera, którego premiera odbyła się w Zagrzebiu w maju.
Wyprzedanie Lakmé jest szczególnie znaczące, ponieważ chodzi o gościnną produkcję z francuskiego repertuaru, wystawianą w środku tygodnia roboczego, a nie o festiwalową premierę w weekendowym terminie. Sama opera słynie z wymagających partii wokalnych oraz połączenia elementów lirycznych i koloraturowych, jednak organizator w swojej komunikacji kładzie nacisk przede wszystkim na wymianę artystyczną z SNG Maribor. W szerszym kontekście festiwalu przedstawienie to łączy dwa środowiska operowe z sąsiednich państw i pokazuje, jak festiwal wykorzystuje Zagrzeb jako miejsce spotkania produkcji, które mają już własną międzynarodową drogę.
Program 16 września skupia się na publiczności poza dużą sceną
Głównym punktem programu 16 września nie jest duża wieczorna opera, lecz szereg wydarzeń poświęconych rozwojowi publiczności i dostępności sztuki. O godz. 10 Chorwacki Teatr Narodowy organizuje drugą edycję Międzynarodowego Forum Rozwoju Publiczności pod nazwą Nasza publiczność przyszłości. Według zapowiedzi organizatora forum gromadzi międzynarodowych prelegentów i ekspertów z sektora kultury oraz zajmuje się sposobami przyciągania nowej publiczności, budowaniem długofalowych relacji z różnymi społecznościami i pytaniem, jak uczynić treści artystyczne bardziej dostępnymi dla nowych pokoleń. Pierwsza edycja odbyła się w 2025 roku i, według danych Chorwackiego Teatru Narodowego, zgromadziła ponad stu profesjonalistów teatralnych, badaczy, artystów i innych ekspertów.
Tego samego dnia kontynuowany jest również program Opera 65+, w ramach którego członkowie Studia Operowego Chorwackiego Teatru Narodowego i stypendyści występują w domach dla osób starszych. Pierwszy koncert odbył się 15 września w Domu dla Osób Starszych Centar, a drugi zapowiedziano na 16 września w Domu dla Osób Starszych Medveščak. Organizator opisuje ten program jako próbę dotarcia z muzyką operową do publiczności, która nie zawsze ma możliwość regularnego odwiedzania teatru. W ten sposób festiwal nie ogranicza swojej koncepcji dostępności do niższych cen, otwartych wydarzeń czy alternatywnych przestrzeni, lecz dosłownie wyprowadza część programu poza budynek teatru.
Festiwal otwiera się na dzieci, młodzież i nowe formaty
Tegoroczny program pokazuje, że organizatorzy próbują prezentować operę także publiczności, która nie śledzi regularnie standardowego repertuaru wielkich teatrów. W foyer Chorwackiego Teatru Narodowego wystawiana jest opera dla dzieci Gita i ukryty świat kompozytora Borne Ercega, powstała we współpracy z Teatrem Mala scena i w reżyserii Bugi Mariji Šimić Milošev. Przedstawienie odbyło się 12 i 13 września, a spektakl 19 września został w oficjalnym repertuarze oznaczony jako wyprzedany. 12 września HNK2 gościł również francuską Compagnie Minute Papillon ze spektaklem The Cook Opera!, koprodukcją festiwalu Tous en Son i Festival d'Aix-en-Provence, która łączy muzykę, teatr i humor w formie mającej przybliżyć operę szerszej publiczności.
13 września w HNK2 odbył się również inauguracyjny koncert Centrum Muzycznego Dunja Vejzović. Według zapowiedzi Chorwackiego Teatru Narodowego i Chorwackiej Radiotelewizji centrum zostało uruchomione z inicjatywy znakomitej artystki operowej Dunji Vejzović w celu promowania sztuki operowej i wspierania rozwoju młodych śpiewaków oraz muzyków. Podczas koncertu wystąpiło wielu uznanych solistów wraz z Orkiestrą Symfoniczną Chorwackiej Radiotelewizji pod dyrekcją Valentina Egela. Oficjalny repertuar festiwalu oznaczył to wydarzenie jako wyprzedane.
Ponad trzydzieści wydarzeń i nowa Nagroda Publiczności
Główny program operowy stanowi tylko część tegorocznego repertuaru. Festiwal obejmuje prezentacje książek i wydawnictw fonograficznych, quizy operowe, odsłuchy muzyczne, spotkania branżowe i konferencje. Na 17 września w HNK2 zapowiedziano międzynarodową konferencję Zielona kultura: od kreatywnej wizji do zmiany systemowej, poświęconą roli kultury w odpowiedzi na wyzwania ekologiczne i klimatyczne, a tego samego dnia w foyer Chorwackiego Teatru Narodowego odbędzie się prezentacja książki Sinišy Vukovicia o twórczości operowej Jakova Gotovca. Na 18 września zapowiedziano prezentację książki Darka Lukicia Unclaimed Memories, Unsolicited Narratives: Mainstreaming the Marginality in Croatian Drama and Theatre.
Nowością jest również Nagroda Publiczności "Zinka Kunc Milanov". Zgodnie z zasadami opublikowanymi przez Chorwacki Teatr Narodowy nagroda przypadnie gościnnemu przedstawieniu z głównego programu festiwalu, które uzyska najwyższą średnią ocenę publiczności. Widzowie mogą głosować po spektaklach za pomocą kodu QR i krótkiego formularza, a zwycięzca ma zostać ogłoszony dzień po zakończeniu festiwalu. Wprowadzenie takiego modelu głosowania zmienia publiczność z biernego obserwatora w uczestnika festiwalowej oceny, przy wyraźnym oddzieleniu nagrody publiczności od krytyki profesjonalnej i wyróżnień instytucjonalnych.
Przed tegoroczną edycją Chorwacki Teatr Narodowy opublikował również dane, według których festiwal w dotychczasowym okresie rozwoju zgromadził ponad 20 000 widzów i ponad 1 500 artystów. Organizator podkreśla przy tym współpracę międzynarodową jako jeden z podstawowych filarów wydarzenia. W 2026 roku festiwal po raz pierwszy odbywa się na trzech scenach, a rok wcześniej Opera Chorwackiego Teatru Narodowego w Zagrzebiu otrzymała Dyplom "Milka Trnina" Chorwackiego Towarzystwa Artystów Muzyków. Dane te stanowią szersze tło dla wzrostu zainteresowania, który w tym roku widoczny jest również poprzez wyprzedane przedstawienia w kilku różnych kategoriach programowych.
Finał 20 września z Beczałą i Qerkezi
Festiwal zakończy się 20 września koncertem galowym na głównej scenie Chorwackiego Teatru Narodowego. Zapowiedziano polskiego tenora Piotra Beczałę, sopranistkę Marigonę Qerkezi oraz solistów i Orkiestrę Opery Chorwackiego Teatru Narodowego w Zagrzebiu pod dyrekcją Piera Giorgia Morandiego. Chorwacki Teatr Narodowy podaje, że Beczała wraca do Zagrzebia po czterech latach, natomiast Qerkezi, urodzona w Zagrzebiu, wystąpi jako artystka o międzynarodowej karierze. Koncert rozpocznie się o godz. 19.30 i został pomyślany jako finałowe zwieńczenie dziesięciodniowego programu.
Według obecnie dostępnego oficjalnego repertuaru 16 września nadal istniała możliwość zakupu biletów na koncert galowy, dlatego stwierdzenie, że festiwal jest "wyprzedany", należy precyzyjnie odnosić do poszczególnych przedstawień, a nie do całego finału. Organizator zapowiedział również, że koncert finałowy będzie dostępny dla odwiedzających na Placu Festiwalowym, na placu przed budynkiem Chorwackiego Teatru Narodowego, gdzie przewidziano możliwość śledzenia programu poza widownią. Dla odwiedzających przyjeżdżających do stolicy Chorwacji z powodu finałowych dni wydarzenia przydatne mogą być oferty noclegów w Zagrzebiu, szczególnie dlatego, że program odbywa się w kilku lokalizacjach w centralnej części miasta.
Wyprzedane Wenus i Adonis, wyprzedane Lakmé oraz wyprzedany ostatni spektakl Gity i ukrytego świata pokazują, że zainteresowanie nie koncentruje się wyłącznie na jednym tytule ani na jednym typie publiczności. Czwarta edycja Zagrzebskiego Festiwalu Operowego łączy jednocześnie repertuar kanoniczny, wczesny barok, operę francuską, programy dla dzieci, pracę ze starszą publicznością oraz profesjonalne dyskusje o przyszłości teatru. Do zamknięcia 20 września nacisk pozostaje położony na międzynarodowe występy gościnne i dostępność programu, natomiast laureat nowej Nagrody Publiczności "Zinka Kunc Milanov" będzie znany dopiero po ostatnim wieczorze.
Źródła:
- Chorwacki Teatr Narodowy w Zagrzebiu - oficjalna strona Zagrzebskiego Festiwalu Operowego 2026 z terminami głównego programu i informacjami o uczestnikach (link)
- Chorwacki Teatr Narodowy w Zagrzebiu - zapowiedź czwartej edycji z ponad trzydziestoma wydarzeniami, opisami występów gościnnych, programów towarzyszących i Nagrody Publiczności (link)
- Chorwacki Teatr Narodowy w Zagrzebiu - aktualny repertuar operowy i status dostępności biletów na Wenus i Adonisa, Lakmé, Gitę i ukryty świat oraz finałowy koncert galowy (link)
- Chorwacki Teatr Narodowy w Zagrzebiu - relacja z otwarcia festiwalu Aidą Verdiego 11 września 2026 roku (link)
- Chorwacka Radiotelewizja - zapowiedź inauguracyjnego koncertu Centrum Muzycznego Dunja Vejzović i lista wykonawców (link)