FORWARDS w Bristolu testuje festiwal niemal bez generatorów diesla: główna scena jest zasilana zielonym wodorem
Bristolski festiwal FORWARDS w ten weekend, 29 i 30 sierpnia 2026 roku, staje się jednym z najbardziej ambitnych praktycznych testów czystej energii tymczasowej w europejskiej branży wydarzeń. Na terenie Clifton Downs system zasilania opiera się przede wszystkim na zielonym wodorze i dużych mobilnych jednostkach bateryjnych, a jego celem jest niemal całkowite wyeliminowanie tradycyjnych generatorów diesla z produkcji. Według West of England Mayoral Combined Authority projekt jest częścią programu West of England Clean Power Pilot, wspieranego publicznie modelu, który przez całe lato łączy festiwale muzyczne oraz produkcje filmowe i telewizyjne z dostawcami mobilnej energii o niskiej emisji. Główna scena festiwalowa otrzymuje kluczową energię elektryczną z systemów Hydrogen Power Unit firmy GeoPura, podczas gdy inne strefy korzystają z baterii ładowanych energią elektryczną ze źródeł odnawialnych; na potrzeby ograniczonego zasilania rezerwowego pozostawiono paliwo HVO. Pilotaż był już wykorzystywany podczas wydarzeń i produkcji w całym Bristolu, a FORWARDS jest jego najbardziej widocznym testem przed dziesiątkami tysięcy odwiedzających i w warunkach, w których energia elektryczna musi być dostępna bez przerwy.
Szczególne znaczenie tego weekendu wynika ze skali oraz ciągłości obciążenia. System nie został ustawiony wyłącznie na kilka godzin jednego występu, lecz jest częścią wielodniowego harmonogramu produkcyjnego, który rozpoczął się 28 sierpnia osobnym koncertem FORWARDS Presents: Lorde i jest kontynuowany podczas dwudniowego festiwalu. Oficjalny sobotni program FORWARDS obejmuje Tems, Self Esteem, Wet Leg, Joy Crookes, Tricky, Goldie i Maribou State, natomiast wśród głównych niedzielnych wykonawców znajdują się Little Simz, Amyl and the Sniffers, Dijon, Viagra Boys, Oklou i Princess Nokia. Połączenie scen, nagłośnienia, oświetlenia, systemów wideo i pozostałej infrastruktury nadaje pilotażowi znaczenie, którego nie może zapewnić test laboratoryjny. Jeśli system pozostanie stabilny przez cały weekend, organizatorzy uzyskają bardziej konkretny dowód, że mobilna czysta energia może być wykorzystywana również podczas innych dużych wydarzeń.
Jak zielony wodór zasila główną scenę
Technologicznym centrum projektu jest jednostka wodorowa firmy GeoPura. Według danych firmy jej Hydrogen Power Unit wykorzystuje ogniwa paliwowe, które w reakcji elektrochemicznej przekształcają wodór w energię elektryczną bez klasycznego spalania. W miejscu użytkowania taki system nie wytwarza dwutlenku węgla, tlenków azotu ani cząstek ze spalin, a jego bezpośrednimi produktami ubocznymi są woda i ciepło. GeoPura informuje, że w jednostkach wykorzystywany jest zielony wodór, czyli wodór produkowany przy użyciu odnawialnej energii elektrycznej, oraz że zintegrowano system bateryjny, aby łagodzić szczytowe obciążenia i zapewniać stabilność zasilania. Jest to szczególnie ważne w produkcji festiwalowej, ponieważ zużycie energii nie jest równomierne: wydajne systemy oświetlenia, dźwięku i ścian wideo mogą w krótkim czasie powodować duże skoki obciążenia.
West of England Mayoral Combined Authority poinformował, że jednostki GeoPura będą zapewniać kluczową energię dla głównej sceny podczas koncertu Lorde oraz przez oba dni FORWARDS. Władze regionalne podkreślają przy tym, że korzyści mierzy się nie tylko ograniczeniem emisji wpływających na klimat, związanych ze spalaniem paliwa na miejscu, ale także jakością powietrza i hałasem. Generatory diesla powodują lokalne emisje tlenków azotu i cząstek stałych, podczas gdy ogniwa paliwowe pracują znacznie ciszej i bez takich spalin w miejscu wydarzenia. Organizatorzy zapowiedzieli nawet symboliczny sposób prezentacji technologii: wykonawcom na West Stage będzie oferowana oczyszczona woda powstająca jako produkt uboczny wytwarzania energii elektrycznej z wodoru. Gest ten ma wymiar promocyjny, ale jednocześnie bardzo bezpośrednio pokazuje podstawową różnicę między ogniwem paliwowym a generatorem uzyskującym energię przez spalanie paliwa ciekłego.
Bezpośrednie emisje na miejscu nie są jednak tym samym co cały cykl życia energii. Wpływ na klimat zależy również od sposobu produkcji, sprężania, magazynowania i transportu wodoru, dlatego istotne jest, że w Bristolu wykorzystywany jest zielony wodór produkowany przy użyciu odnawialnej energii elektrycznej. Pilotaż testuje więc nie tylko urządzenie przy scenie, ale także łańcuch logistyczny niezbędny do powtarzania takiego systemu podczas innych wydarzeń.
Duże baterie przejmują pozostałą infrastrukturę festiwalową
Drugim filarem systemu są mobilne baterie. Według władz regionalnych w pilotażu uczestniczą Greener Power Solutions, Zenobē i Instagrid, wraz z innymi partnerami technicznymi, którzy w ciągu lata udostępniali jednostki bateryjne o różnych rozmiarach. The Bottle Yard Studios, jeden z kluczowych partnerów programu, poinformował w lipcu, że w jego kompleksie utworzono specjalny Battery Hub z przyłączem o mocy 200 kVA do ładowania i przechowywania mobilnych jednostek BESS. Baterie te można następnie wysyłać na tereny festiwali lub plany filmowe, zamiast organizować osobne generatory diesla dla każdej produkcji. Według danych studia w pilotażu wykorzystywano jednostki od małych przenośnych systemów o pojemności 2,1 kWh po większe baterie o pojemności 150, 360 i 422 kWh.
Takie podejście zmienia logistykę energii tymczasowej. Baterie można ładować centralnie, rozmieszczać zgodnie z rzeczywistym zapotrzebowaniem i monitorować cyfrowo, zamiast pozostawiać duży generator pracujący przez wiele godzin wyłącznie po to, aby zapewniał rezerwę. W przypadku miejskiego festiwalu dodatkową zaletą jest cichsza praca, a modułowe jednostki można przenosić lub uzupełniać wraz ze zmianą obciążenia poszczególnych stref.
HVO, czyli uwodorniony olej roślinny, nie zniknął jednak całkowicie z systemu. Według relacji The Guardian część zasilania rezerwowego nadal opiera się na generatorach HVO, dlatego FORWARDS nie jest dosłownie wydarzeniem całkowicie pozbawionym spalania paliwa. HVO może mieć niższy ślad węglowy w całym cyklu życia niż kopalny olej napędowy, lecz na miejscu nadal powstają emisje związane ze spalaniem. Dlatego precyzyjniej jest mówić o festiwalu niemal bez tradycyjnych generatorów diesla niż o wydarzeniu całkowicie bezemisyjnym.
Od koncertu Massive Attack do wspieranego publicznie pilotażu energetycznego
Dzisiejszy projekt bezpośrednio nawiązuje do koncertu ACT 1.5 zespołu Massive Attack, który odbył się na Clifton Downs 25 sierpnia 2024 roku. Wydarzenie zaprojektowano jako praktyczne wdrożenie wytycznych, które Massive Attack i ACT 1.5 rozwijali wspólnie z badaczami z Tyndall Centre for Climate Change Research na University of Manchester. Po koncercie Tyndall Centre opublikował analizę, według której emisje związane z energią elektryczną zmniejszono o 81 do 98 procent w porównaniu z porównywalnym konwencjonalnym wydarzeniem, a redukcje odnotowano także w zakresie żywności, transportu sprzętu i podróży artystów. Podczas koncertu wykorzystano sceny zasilane bateriami, dodatkowe połączenia kolejowe, transport elektryczny oraz szereg innych środków, dzięki czemu wydarzenie stało się dowodem, że podejście klimatyczne musi obejmować całą produkcję, a nie tylko źródło energii za sceną.
West of England Clean Power Pilot stanowi kolejny krok: próbę przekształcenia rozwiązań z jednorazowego wydarzenia demonstracyjnego w infrastrukturę, z której mogą wspólnie korzystać różne organizacje. Program łączy West of England Mayoral Combined Authority, Bristol City Council, ACT 1.5, Team Love, The Bottle Yard Studios i wielu dostawców energii, a wspiera go także Arts Council England. Władze regionalne informują, że pilotaż jest finansowany z Green Energy Fund burmistrzyni West of England Helen Godwin i ma na celu opracowanie komercyjnie opłacalnego modelu dla wydarzeń oraz produkcji. W przeciwieństwie do pojedynczego festiwalu, który używa własnego sprzętu przez zaledwie kilka dni w roku, wspólny system baterii, ładowarek, logistyki i wiedzy technicznej może być przenoszony pomiędzy lokalizacjami i osiągać znacznie większy stopień wykorzystania. Właśnie możliwość współdzielenia infrastruktury ma kluczowe znaczenie, jeśli czysta energia tymczasowa ma stać się finansowo konkurencyjna wobec utrwalonej sieci wynajmu agregatów diesla.
Pilotaż już wykracza poza granice festiwali muzycznych
Latem 2026 roku projekt nie ograniczał się do FORWARDS. Według West of England Mayoral Combined Authority mobilna czysta energia była wykorzystywana podczas takich wydarzeń jak Bristol International Balloon Fiesta, Love Saves the Day i Bristol Harbour Festival, ale także w produkcjach filmowych i telewizyjnych związanych z The Bottle Yard Studios. Władze regionalne wymieniają wśród nich dramat ITV "Mavis Eccleston", drugi sezon serialu "Young Sherlock" dla Prime Video oraz produkcję BBC "Can You Keep a Secret?". W ten sposób ten sam system jest testowany w sektorach mających podobny problem: potrzebują dużej ilości energii tymczasowo i często w miejscach bez wystarczająco wydajnego przyłącza sieciowego.
Dla ekip filmowych i telewizyjnych mobilne baterie mogą być szczególnie przydatne, ponieważ zdjęcia stale przenoszą się z miejsca na miejsce, a hałas generatorów może czasami bezpośrednio zakłócać dźwięk na planie. Dla festiwali kluczowa jest zdolność dostarczania dużych ilości energii przez wiele dni, przy nagłych zmianach obciążenia i bardzo niskiej tolerancji na przerwy. Dla władz lokalnych zaletą jest możliwość wykorzystania tej samej infrastruktury podczas wydarzeń na terenach publicznych, w projektach kulturalnych i produkcjach komercyjnych. Katherine Nash, kierująca The Bottle Yard Studios, opisała Battery Hub jako sposób na rzeczywiste udostępnienie czystej energii tymczasowej produkcjom w całym regionie. Właśnie to zastosowanie międzysektorowe może zdecydować o tym, czy pilotaż pozostanie ciekawą demonstracją technologiczną, czy też rozwinie się w trwały model.
FORWARDS jako test niezawodności, a nie tylko zrównoważonego rozwoju
Dla organizatorów dużych wydarzeń sama przewaga ekologiczna nie wystarcza, jeśli system nie jest niezawodny. Koncertu ani nagrania telewizyjnego nie można po prostu zatrzymać dlatego, że bateria się rozładowała, a duży występ muzyczny wymaga stabilnej jakości energii elektrycznej dla wrażliwego sprzętu audio, wideo i komunikacyjnego. GeoPura informuje, że jej systemy HPU łączą ogniwo paliwowe ze zintegrowaną baterią właśnie po to, aby zapewnić ciągłe zasilanie i wyrównywać zmiany obciążenia. Z kolei mobilne systemy BESS umożliwiają dodawanie lub przenoszenie pojemności w zależności od potrzeb poszczególnych stref festiwalowych. FORWARDS działa zatem jako operacyjny test obciążeniowy: technologia musi pracować w rzeczywistym tłumie, podczas długich dziennych zmian, przy zmiennych warunkach pogodowych i bez możliwości długotrwałych interwencji technicznych.
Jeśli wyniki okażą się dobre, władze regionalne już zapowiadają ambicję rozszerzenia modelu w 2027 roku. W komunikacie z 28 sierpnia podano, że celem jest opracowanie schematu, który można byłoby stosować w innych sektorach, innych częściach Zjednoczonego Królestwa i potencjalnie na arenie międzynarodowej. Nie oznacza to, że wodór i baterie automatycznie zastąpią każdy generator: różne lokalizacje mają różne przyłącza sieciowe, profile zużycia, wymagania bezpieczeństwa i możliwości logistyczne. Jednak dane zebrane podczas całego sezonu wydarzeń mogą pomóc organizatorom ustalić, gdzie baterie są już wystarczające ekonomicznie i technicznie, gdzie potrzebne jest dłużej działające źródło, takie jak wodorowe ogniwa paliwowe, a gdzie nadal niezbędna jest technologia rezerwowa. Właśnie tego poziomu praktycznych danych często brakuje, gdy o zrównoważonym charakterze dużych wydarzeń dyskutuje się wyłącznie poprzez cele i deklaracje.
Festiwal na Clifton Downs i praktyczne informacje dla odwiedzających
FORWARDS odbywa się na Durdham Down, części większego obszaru Clifton Downs w Bristolu, w sobotę 29 i niedzielę 30 sierpnia. Według oficjalnych informacji festiwalu bramy otwierają się o godzinie 12, ostatnie wejście jest możliwe o godzinie 20, a program kończy się o 23. Organizatorzy zachęcają do przybycia pieszo, rowerem lub transportem publicznym, a na miejscu nie ma ogólnodostępnego parkingu dla odwiedzających; podczas wydarzenia obowiązują również ograniczenia ruchu na okolicznych ulicach. Dla publiczności przyjeżdżającej do Bristolu z innych miast lub państw przydatne jest wcześniejsze zaplanowanie transportu oraz zakwaterowania dla uczestników festiwalu w Bristolu, szczególnie dlatego, że program obejmuje cały weekend i zawiera kilka dużych występów. Jest to jednocześnie lokalizacja położona przy Avon Gorge i chronionych obszarach przyrodniczych, dlatego regulamin festiwalu szczególnie podkreśla ograniczanie odpadów, stosowanie systemów wielokrotnego użytku i ostrożne zarządzanie przestrzenią.
Oficjalna strona FORWARDS podaje, że od 2022 roku festiwal stopniowo wprowadza rozwiązania hybrydowe, bateryjne i solarne, natomiast w 2026 roku po raz pierwszy wykorzystuje wodór do zasilania głównej sceny. Po weekendzie najważniejsze będą więc dane operacyjne dotyczące rzeczywistego zużycia, zapotrzebowania na zasilanie rezerwowe, logistyki i kosztów. Dopiero one pokażą, jak łatwo można powtórzyć system bez specjalnych warunków projektu pilotażowego.
Co branża będzie obserwować po ostatnim występie
Dla brytyjskiej i międzynarodowej branży kulturalnej Bristol pokazuje w ten weekend, jak mogłoby wyglądać przejście od pojedynczych "zielonych" dodatków do kompletnego systemu energii tymczasowej. Clean Power Pilot koordynuje wodór, baterie, ładowarki i logistykę jako wspólną usługę, a władze regionalne przedstawiają to podejście jako pionierski model. Jego rzeczywista wartość będzie zależała od wyników po zakończeniu sezonu oraz od tego, czy koszty, niezawodność i dostępność sprzętu umożliwią powtarzanie rozwiązania bez specjalnego wsparcia projektowego. Jeśli doświadczenia z Bristolu uda się skutecznie przenieść na inne festiwale, plany telewizyjne i wydarzenia tymczasowe, wpływ tego weekendu może być widoczny daleko poza jednym miejscem koncertowym.
Źródła:
- West of England Mayoral Combined Authority - komunikat z 28 sierpnia 2026 roku dotyczący Clean Power Pilot, partnerów, festiwalu FORWARDS i planów rozszerzenia programu (link)
- FORWARDS - oficjalna strona poświęcona zrównoważonemu rozwojowi z informacjami o wodorze na głównej scenie, energii, transporcie i działaniach środowiskowych (link)
- FORWARDS - oficjalne informacje o datach, godzinach otwarcia, lokalizacji i zasadach przybycia na festiwal (link)
- FORWARDS - oficjalny harmonogram wykonawców na 29 i 30 sierpnia 2026 roku (link)
- GeoPura - informacje techniczne o systemie Hydrogen Power Unit, ogniwach paliwowych, zintegrowanych bateriach i emisjach w miejscu użytkowania (link)
- The Bottle Yard Studios - dane dotyczące Clean Power Pilot Battery Hub, przyłącza 200 kVA i zakresu wykorzystywanych mobilnych jednostek BESS (link)
- Tyndall Centre for Climate Change Research - analiza wyników wydarzenia ACT 1.5 zespołu Massive Attack z 2024 roku oraz redukcji emisji w kluczowych kategoriach (link)
- The Guardian - relacja dotycząca połączenia wodoru, mobilnych baterii i ograniczonego rezerwowego zasilania HVO podczas FORWARDS 2026 (link)