Sophie Adenot dotarła na ISS: oficjalny początek misji ESA εpsilon w lutym 2026 r.
Przylot nowej załogi na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS) 14 lutego 2026 r. o 21:15 czasu środkowoeuropejskiego oznaczał rozpoczęcie misji εpsilon, pierwszej misji kosmicznej astronautki Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) Sophie Adenot. W kapsule SpaceX Crew Dragon
Freedom na stację dotarli także astronauci NASA Jessica Meir i Jack Hathaway oraz kosmonauta Roscosmosu Andrei Fedyaev. Dokowanie do stacji zakończono po około 34 godzinach lotu od startu z Florydy, a przybycie załogi przywraca ISS pełną obsadę operacyjną po okresie zmniejszonej liczby członków załogi i odłożeniu części aktywności poza stacją.
Start i dokowanie do stacji: 34 godziny na orbicie przed wejściem na ISS
Załoga misji Crew-12 wystartowała 13 lutego 2026 r. o 11:15 czasu środkowoeuropejskiego (10:15 UTC) na szczycie rakiety Falcon 9 z amerykańskiego Cape Canaveral, w ramach programu komercyjnych lotów załogowych NASA. Po serii manewrów orbitalnych kapsuła
Freedom zadokowała do modułu dokującego stacji 14 lutego 2026 r. o 21:15 CET (20:15 UTC). Według NASA jest to misja rotacyjna, która potrwa około ośmiu do dziewięciu miesięcy, a podczas pobytu załoga będzie prowadzić eksperymenty naukowe, demonstracje technologiczne oraz konserwację systemów stacji.
Podczas podróży na ISS Adenot i Hathaway, oboje po raz pierwszy w kosmosie i z doświadczeniem pilotów doświadczalnych, mieli czas na adaptację do życia w mikrograwitacji oraz zapoznanie się z procedurami pracy w statku. Ten okres przejściowy, wykorzystywany w każdej załodze na wdrożenie, jest szczególnie ważny dla nowych członków, bo pozwala im po wejściu na ISS szybciej włączyć się w operacyjny rytm stacji i przejąć część zadań, które narastały, gdy załoga była mniej liczna.
Powitanie na stacji i symbolika „skrzydeł astronauty”
Po wyrównaniu ciśnienia i otwarciu włazu między statkiem a stacją, Crew-12 powitali członkowie poprzedniej ekipy. Według informacji ESA załogę przywitali astronauta NASA Christopher Williams oraz rosyjscy kosmonauci Sergei Kud-Sverchkov i Sergei Mikayev, którzy dotarli na ISS w listopadzie 2025 r. statkiem Sojuz. Krótka część protokolarna, która w praktyce jest także kontrolą bezpieczeństwa, czy wszystkie systemy są stabilne i czy załoga może przemieszczać się między modułami, zakończyła się ceremonią, podczas której Adenot i Hathaway otrzymali „skrzydła astronauty” od dowódcy stacji, Sergeia Kud-Sverchkova.
Takie ceremonie, choć krótkie, odgrywają ważną rolę w kulturze załóg: wyznaczają przejście z fazy podróży do fazy pełnej pracy operacyjnej. W przypadku εpsilon dodatkową wagę nadaje fakt, że jest to misja, która zgodnie z planami ESA może być najdłuższym lotem europejskiego astronauty do tej pory, z przewidywanym czasem trwania do dziewięciu miesięcy.
Dlaczego εpsilon jest ważny dla Europy
ESA nazywa misję εpsilon, a nazwa niesie wielowarstwową symbolikę. ESA wyjaśnia, że w matematyce znak ε jest związany z „małymi wielkościami”, co interpretuje się jako podkreślenie wkładu jednostek w wielkie projekty międzynarodowe. Ponadto ε używa się także jako oznaczenia gwiazd w gwiazdozbiorach, więc misja wpisuje się we francuską tradycję nazywania lotów ciałami niebieskimi. W kontekście europejskim misja jest istotna również dlatego, że Adenot jest pierwszą „zawodową” astronautką z klasy ESA 2022, znanej pod przydomkiem „Hoppers”, która leci w kosmos.
Dyrektor programu ESA ds. badań załogowych i robotycznych Daniel Neuenschwander podkreślił, że εpsilon pokazuje zamiar Europy, by utrzymać ciągłą obecność na niskiej orbicie okołoziemskiej i by naukowe wykorzystanie ISS pozostawało w centrum tego podejścia. W tych ramach Adenot nie jest tylko „pasażerką” na stacji, lecz kluczową osobą operacyjną odpowiedzialną za część europejskich możliwości badawczych na stacji i za koordynację eksperymentów pochodzących z europejskich laboratoriów.
Rola na ISS: Columbus i Kibo w centrum pracy
Podczas pobytu na ISS Sophie Adenot będzie pełnić funkcję specjalistki załogi dla modułu Columbus, europejskiego laboratorium na stacji, a także dla japońskiego modułu naukowego Kibo. W praktyce oznacza to, że znaczną część jej dnia pracy wypełni przygotowanie i prowadzenie eksperymentów, obsługa próbek, kontrola systemów eksperymentalnych oraz raportowanie do centrów naziemnych, które śledzą eksperymenty w czasie rzeczywistym.
Columbus jest jednym z kluczowych elementów europejskiej obecności na ISS: umożliwia długoterminowe badania w warunkach mikrograwitacji — od biologii i medycyny po fizykę płynów i obserwacje Ziemi. Kibo jest największym pojedynczym modułem badawczym na stacji, a współpraca ESA i japońskiej agencji JAXA w jego wykorzystaniu jest przykładem, jak program naukowy ISS opiera się na współdzieleniu infrastruktury i wymianie zasobów między partnerami.
Do 36 eksperymentów z Europy: medycyna, klimat i technologia
Według ESA Adenot w ramach εpsilon przeprowadzi do 36 eksperymentów z Europy, z których siedem opracowała francuska agencja kosmiczna CNES specjalnie dla tej misji. Zakres tematów obejmuje badania fizjologii człowieka, w których analizuje się zmiany w mięśniach, kościach, układzie sercowo-naczyniowym i układzie nerwowym podczas dłuższego pobytu w mikrograwitacji, ale także projekty dotyczące klimatu i obserwacji Ziemi.
Część eksperymentów jest ukierunkowana na demonstracje technologiczne — testy nowych materiałów, czujników, systemów programowych lub procedur — które są ważne, ponieważ ISS służy również jako „poligon testowy” dla przyszłych misji głębiej w Układ Słoneczny. ESA podkreśla, że wyniki takich badań wracają na Ziemię w postaci nowych ustaleń medycznych, lepszego przetwarzania danych środowiskowych oraz rozwoju technologii, które można zastosować w przemyśle, ochronie zdrowia lub systemach bezpieczeństwa.
Dla europejskich zespołów badawczych szczególnie ważna jest długość misji. Dłuższy pobyt umożliwia prowadzenie eksperymentów w kilku fazach, powtarzanie pomiarów i śledzenie długofalowych skutków, co trudno osiągnąć w krótszych lotach. Jednocześnie tworzy się większe „okno” na sytuacje nieprzewidziane, takie jak opóźnienia techniczne czy zmiany harmonogramu pracy stacji, które w misjach kosmicznych są powszechne.
Szerszy kontekst: ISS tymczasowo działała z mniejszą załogą
Przylot Crew-12 miał także wymiar operacyjny wykraczający poza plany naukowe. Według informacji NASA i mediów międzynarodowych ISS w poprzednim okresie działała ze zredukowaną załogą po wcześniejszym powrocie jednej załogi z powodów medycznych, co doprowadziło do tymczasowego zmniejszenia liczby osób na stacji. W takich okolicznościach priorytety często przesuwają się na utrzymanie systemów, bezpieczeństwo i niezbędne operacje, a część działań naukowych i wyjść w przestrzeń (spacewalk) jest odkładana.
Wraz z przybyciem czteroosobowej załogi stacja wraca do możliwości, które pozwalają na równoległą pracę nad eksperymentami, rutynowe zadania konserwacyjne i przygotowanie do działań poza stacją. Właśnie dlatego przyloty załóg rotacyjnych nie są jedynie „zmianą warty”, lecz kluczowymi momentami dla rytmu badań i logistyki na orbicie.
Kim jest Sophie Adenot i dlaczego mówi się o niej jako o „nowej twarzy” europejskiej astronautyki
Sophie Adenot pochodzi z nowej generacji astronautów ESA wybranych w 2022 r. ESA w swoich materiałach podkreślała, że jest to astronautka zawodowa, która stosunkowo szybko przeszła drogę od szkolenia podstawowego do przygotowania specyficznego dla misji. W praktyce oznacza to, że program szkolenia był skompresowany i silnie skoncentrowany na rolach, które będzie pełnić na ISS, w tym na pracy w module Columbus, procedurach bezpieczeństwa, zarządzaniu ładunkami, robotyce i współpracy z partnerami międzynarodowymi.
Dla Francji εpsilon ma także wymiar narodowy. CNES podaje, że to pierwsze francuskie uczestnictwo w załodze ISS od misji Alpha Thomasa Pesqueta w 2021 r., oraz że Adenot staje się dopiero drugą Francuzką, która poleci na ISS, 25 lat po Claudie Haigneré. Takie dane są często podkreślane, ponieważ programy kosmiczne silnie wpływają na społeczne postrzeganie nauki i technologii, a astronauci stają się „ambasadorami” badań w szkołach, na uniwersytetach i w przemyśle.
Międzynarodowa załoga i geopolityka współpracy na orbicie
Crew-12 tworzą przedstawiciele trzech agencji: NASA, ESA i Roscosmosu. Choć relacje polityczne na Ziemi często się zmieniają, ISS od dziesięcioleci jest przykładem infrastruktury, która działa na zasadzie współpracy operacyjnej i podziału odpowiedzialności. Każda agencja wnosi określone moduły, możliwości transportowe, logistykę i programy naukowe, a bezpieczeństwo załogi zależy od kompatybilności systemów i procedur.
Biorąc pod uwagę, że misja potrwa osiem do dziewięciu miesięcy, załoga weźmie udział także w przejściach między Ekspedycjami 74 i 75, co obejmuje zmiany dowództwa, planowanie kampanii naukowych i dostosowanie harmonogramu do stanu systemów oraz dostępności lotów towarowych. W tak długich misjach załogi często przechodzą przez okresy intensywnej pracy, ale też fazy, gdy priorytety kierują się na utrzymanie i naprawy, co zależy od stanu technicznego stacji.
Co zyskuje Europa: nauka, technologia i przygotowanie do przyszłych misji
ESA, NASA i partnerzy coraz częściej podkreślają, że ISS jest platformą przygotowującą misje na Księżyc i dalej, ponieważ umożliwia testowanie ludzkiego ciała w warunkach długotrwałego pobytu w kosmosie i weryfikację technologii, które muszą działać niezawodnie przez miesiące. Wyniki eksperymentów z zakresu fizjologii i psychologii załogi wykorzystuje się do opracowania protokołów żywienia, ćwiczeń, ochrony przed promieniowaniem i utrzymania zdrowia psychicznego podczas długich misji.
W obszarze technologii eksperymenty kosmiczne często prowadzą do innowacji w zarządzaniu energią, recyklingu wody i powietrza, materiałach odpornych na ekstremalne warunki oraz autonomicznych systemach monitoringu. W kontekście badań klimatycznych i środowiskowych praca załogi na ISS wspiera także kalibrację instrumentów i porównania z pomiarami z Ziemi, co może poprawić interpretację danych obserwacji satelitarnej.
Dla europejskiego przemysłu takie misje mają dodatkową wartość dzięki kontraktom na sprzęt, rozwojowi eksperymentów i udziałowi w programach, które później można przenieść do produktów komercyjnych. W tym sensie εpsilon jest także częścią szerszej strategii wzmacniania europejskiego sektora kosmicznego w okresie, gdy coraz więcej mówi się o komercjalizacji niskiej orbity i przyszłości stacji po zakończeniu działania ISS.
Komunikacja z orbity: media społecznościowe i publiczna widoczność misji
ESA zapowiedziała, że Adenot podczas misji będzie dzielić się treściami z orbity za pośrednictwem swoich profili w mediach społecznościowych, w tym Instagramu, X, Facebooka i LinkedIna. Taka komunikacja stała się standardem, bo społeczeństwo zyskuje bardziej bezpośredni wgląd w codzienność załogi, a agencje w ten sposób wzmacniają zainteresowanie nauką i inspirują młodsze pokolenia. ESA prowadzi także specjalną stronę poświęconą misji εpsilon, na której publikowane są zapowiedzi eksperymentów, materiały wideo i informacje techniczne.
W nadchodzących tygodniach oczekuje się, że załoga stopniowo wejdzie w pełny harmonogram pracy, a nacisk będzie położony na przygotowanie systemów laboratoryjnych, sprawdzenie sprzętu oraz rozpoczęcie eksperymentów, które mają ściśle zdefiniowane okna czasowe. W miarę postępu misji część działań będzie obejmować także logistykę lotów towarowych, rozdzielanie próbek oraz powrót materiałów na Ziemię.
Źródła:- ESA – oficjalna strona misji εpsilon (opis misji, rola astronautki i orientacyjny plan badań): esa.int
- NASA – “What You Need to Know About NASA’s SpaceX Crew-12 Mission” (dane o załodze i celach misji): nasa.gov
- CNES – Mission Epsilon (francuski program i eksperymenty związane z misją): cnes.fr
- Associated Press – reportaż o przylocie załogi i kontekście wcześniejszego powrotu medycznego (kontekst operacyjny ISS): apnews.com
- Space.com – relacje ze startu Crew-12 i profile członków załogi (szczegóły lotu i załogi): space.com
Czas utworzenia: 5 godzin temu