Coventry przed najbardziej wrażliwym testem swojej kadencji: współpraca z Trumpem bez utraty niezależności MKOl
Przed Igrzyskami Olimpijskimi i Paralimpijskimi Los Angeles 2028 przewodniczącą Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego Kirsty Coventry czeka zadanie wykraczające poza organizację sportową: zbudowanie wystarczająco bliskiej relacji roboczej z administracją prezydenta USA Donalda Trumpa, a jednocześnie zachowanie politycznej niezależności ruchu olimpijskiego. Federalny rząd Stanów Zjednoczonych będzie odgrywał bezpośrednią rolę w kwestiach bezpieczeństwa, transportu, wiz, procedur granicznych oraz wjazdu dużej liczby sportowców, trenerów, działaczy, ekip medialnych i innych akredytowanych uczestników. Z tego względu komunikacja między MKOl, komitetem organizacyjnym LA28 i Białym Domem nie jest kwestią politycznego wyboru, lecz praktycznym warunkiem przeprowadzenia igrzysk. Jednocześnie właśnie sposób, w jaki Coventry będzie prowadzić tę współpracę, pokaże, w jakim stopniu możliwa jest współpraca z jedną z najbardziej politycznie eksponowanych administracji na świecie bez stwarzania wrażenia, że MKOl opowiada się po stronie jej agendy. Utrzymanie tej równowagi staje się jednym z najważniejszych testów jej ośmioletniej kadencji.
Coventry objęła kierownictwo MKOl w czerwcu 2025 roku, trzy miesiące po tym, jak została wybrana dziesiątą przewodniczącą organizacji, pierwszą kobietą i pierwszą Afrykanką na tym stanowisku, zgodnie z oficjalnymi danymi Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego. Już od początku jej kadencji było jasne, że Los Angeles 2028 będzie centralnym wyzwaniem politycznym i organizacyjnym jej pierwszego cyklu prezydenckiego. Igrzyska Olimpijskie odbędą się od 14 do 30 lipca 2028 roku, a Igrzyska Paralimpijskie od 15 do 27 sierpnia, podaje komitet organizacyjny LA28. Los Angeles po raz trzeci będzie gospodarzem letnich Igrzysk Olimpijskich, po 1932 i 1984 roku, a po raz pierwszy Igrzysk Paralimpijskich. Skala wydarzenia sprawia, że współpraca z władzami federalnymi jest konieczna na długo przed przyjazdem delegacji.
Biały Dom ma uprawnienia, których organizatorzy nie mogą ominąć
W sierpniu 2025 roku Trump na mocy rozporządzenia wykonawczego powołał specjalną grupę zadaniową Białego Domu do spraw Igrzysk Olimpijskich 2028 i mianował siebie jej przewodniczącym, podczas gdy wiceprezydent JD Vance został mianowany zastępcą przewodniczącego. Rozporządzenie wyraźnie określa, że federalna grupa zadaniowa koordynuje bezpieczeństwo, transport oraz procesy wjazdu do kraju i wyjazdu z niego, a także programy wydawania wiz i akredytowania zagranicznych sportowców, trenerów, działaczy i mediów. W grupie uczestniczą najważniejsze resorty federalne, w tym Departament Stanu, Departament Bezpieczeństwa Krajowego, Departament Obrony, Departament Transportu i Departament Sprawiedliwości. Oznacza to, że najbardziej wrażliwe elementy logistyki olimpijskiej będą zależne od instytucji bezpośrednio podporządkowanych federalnej władzy wykonawczej. Komitet organizacyjny LA28 pozostaje przy tym prywatnie finansowaną organizacją non-profit, ale bez koordynacji federalnej nie jest w stanie samodzielnie rozwiązywać kwestii procedur granicznych, bezpieczeństwa ani imigracji.
Wymiar bezpieczeństwa dodatkowo zwiększa znaczenie Waszyngtonu. Oficjalne dokumenty Białego Domu przewidują współpracę służb federalnych, stanowych i lokalnych w zakresie działań antyterrorystycznych, policyjnych, transportowych i ratunkowych. Część kluczowych decyzji będzie więc podejmowana na szczeblu federalnym. Polityczny dystans MKOl nie może oznaczać instytucjonalnego dystansu wobec rządu USA: Coventry musi ustanowić relację wystarczająco funkcjonalną do rozwiązywania problemów, ale bez przekształcania współpracy olimpijskiej w polityczny sojusz.
Mistrzostwa Świata 2026 pokazały, gdzie mogą pojawić się problemy
Najbardziej konkretne ostrzeżenie pojawiło się podczas piłkarskich Mistrzostw Świata 2026, organizowanych wspólnie przez Stany Zjednoczone, Kanadę i Meksyk. Reuters informował w czerwcu, że pojawiły się problemy z wizami i wjazdem do Stanów Zjednoczonych dla niektórych członków delegacji, a także działaczy piłkarskich. Reprezentacja Iranu przeniosła swoją bazę z Arizony do Tijuany w Meksyku, podczas gdy część członków jej sztabu szkoleniowego i administracyjnego nie otrzymała amerykańskich wiz. Władze USA twierdziły, że potrzebni zawodnicy i kluczowi członkowie zespołu otrzymali dokumenty, lecz irańscy działacze ostrzegali przed logistycznymi konsekwencjami podróży transgranicznych. Przypadek ten pokazał, że formalny wyjątek dla sportowców nie eliminuje automatycznie wszystkich problemów dotyczących szerszych delegacji potrzebnych do funkcjonowania wielkiego turnieju.
Jeszcze poważniejszym precedensem był przypadek somalijskiego sędziego Omara Abdulkadira Artana. Reuters informował, że w czerwcu 2026 roku odmówiono mu wjazdu do Stanów Zjednoczonych po przylocie do Miami, przez co nie mógł sędziować na Mistrzostwach Świata, mimo że FIFA wcześniej wyznaczyła go jako jednego z oficjalnych sędziów turnieju. Amerykańska służba graniczna powołała się na względy bezpieczeństwa i poinformowała, że decyzje dotyczące zezwolenia na wjazd podejmowane są indywidualnie. FIFA podkreśliła, że nie decyduje o amerykańskich procedurach imigracyjnych. Dla MKOl przypadek ten ma szczególne znaczenie, ponieważ pokazuje różnicę między wydaną wizą lub akredytacją sportową a ostateczną decyzją o wpuszczeniu na granicy, która należy do kompetencji państwa gospodarza.
Coventry publicznie zareagowała na te problemy w czerwcu 2026 roku. Po posiedzeniu Komitetu Wykonawczego MKOl w Lozannie powiedziała, według Reutersa, że organizatorzy z Los Angeles już współpracują z władzami USA, aby uniknąć powtórzenia komplikacji zaobserwowanych podczas Mistrzostw Świata. Podkreśliła, że rozwiązania będą wymagały współpracy i wyciągania wniosków z doświadczeń turnieju piłkarskiego. Dyrektor sportowy MKOl Pierre Ducrey wyjaśnił wówczas, że LA28 ma osoby specjalnie odpowiedzialne za te kwestie, w tym biuro w Waszyngtonie, oraz rozwija relacje z właściwymi agencjami federalnymi. Jego wyjaśnienie pokazuje, że przygotowania nie ograniczają się wyłącznie do kontaktów politycznych na najwyższym szczeblu, lecz obejmują także techniczną współpracę z instytucjami, które w 2028 roku będą podejmować decyzje w tysiącach indywidualnych przypadków.
Giuliani: relację z Trumpem należy traktować jako zasób operacyjny
Andrew Giuliani, który jako dyrektor wykonawczy grupy zadaniowej Białego Domu uczestniczył w federalnych przygotowaniach do Mistrzostw Świata 2026, uważa, że Coventry nie powinna unikać bezpośredniej relacji z Trumpem. W rozmowie przytaczanej przez Inside the Games Giuliani ocenił, że bliska więź prezydenta FIFA Gianniego Infantino z prezydentem USA była ważna dla operacyjnego wsparcia turnieju piłkarskiego. Jego przesłanie dla Coventry jest takie, że prezydenta w Białym Domu należy traktować jako kluczowy zasób przy rozwiązywaniu problemów, które nieuchronnie będą się pojawiać w miarę zbliżania się Los Angeles 2028. Według jego interpretacji niewykorzystanie takiego dostępu oznaczałoby rezygnację z możliwości szybszego rozwiązywania kwestii zależnych od administracji federalnej.
Argument Giulianiego opiera się na modelu wykorzystanym przez FIFA podczas Mistrzostw Świata. Infantino utrzymywał z Trumpem bardzo widoczną publiczną relację, a Biały Dom i FIFA współpracowały za pośrednictwem specjalnej federalnej grupy zadaniowej. Granica między konieczną współpracą instytucjonalną a osobistą bliskością polityczną jest jednak delikatna dla szefa organizacji reprezentującej państwa mające bardzo różne relacje z Waszyngtonem. Dla MKOl ważne jest więc, aby operacyjny dostęp do władz państwa gospodarza nie wyglądał jak polityczne opowiedzenie się po jednej stronie.
Coventry jak dotąd wybierała znacznie bardziej wyważony styl publiczny. Nie zbudowała z Trumpem relacji, która pod względem widoczności przypominałaby relację Infantino, ale nie sygnalizowała też, że dąży do politycznej konfrontacji. Już po wyborze w 2025 roku dawała do zrozumienia, że oczekuje rozmów z prezydentem USA i wierzy, że zależy mu na sukcesie igrzysk w Los Angeles. Po doświadczeniach z Mistrzostw Świata przeniosła nacisk na funkcjonowanie instytucji, koordynację i wyciąganie wniosków z konkretnych problemów. Takie podejście pozwala jej na razie nie zamykać drzwi przed Białym Domem, a jednocześnie nie personalizować relacji MKOl z władzami USA bardziej, niż jest to konieczne.
Wizy są jednocześnie kwestią logistyczną i polityczną
Największym krótkoterminowym ryzykiem pozostaje wjazd uczestników do Stanów Zjednoczonych. Departament Stanu stosuje obecnie ograniczenia dotyczące wydawania wiz i wjazdu obywatelom szeregu państw, z przewidzianymi specjalnymi wyjątkami dla uczestników wielkich imprez sportowych. Zgodnie z oficjalnymi amerykańskimi przepisami obowiązującymi w 2026 roku wyjątki mogą obejmować sportowców, członków drużyn, trenerów, niezbędny personel towarzyszący oraz najbliższych członków rodzin podróżujących na Mistrzostwa Świata, Igrzyska Olimpijskie lub inne wielkie wydarzenia sportowe. Jest to ważne zabezpieczenie podstawowego funkcjonowania zawodów, ale nie rozwiązuje automatycznie sytuacji wszystkich osób towarzyszących sportowcom ani kibiców i innych odwiedzających. Ostateczne decyzje nadal podejmowane są zgodnie z amerykańskimi przepisami imigracyjnymi i bezpieczeństwa.
Ta różnica ma znaczenie również dla politycznej wiarygodności igrzysk. MKOl podkreśla, że napięcia polityczne nie powinny uniemożliwiać udziału sportowcom spełniającym wymagania, lecz nie ma żadnej władzy nad amerykańskimi granicami. Nie może zagwarantować wjazdu osobie, której właściwe służby odmówią go ze względów bezpieczeństwa lub prawnych. Dlatego duża część pracy będzie musiała zostać wykonana z wyprzedzeniem poprzez wczesne identyfikowanie delegacji, terminowe kontrole i specjalne kanały konsularne.
Dla Coventry dodatkowo wrażliwe jest to, że bardziej restrykcyjny system wizowy obejmuje także wiele państw, z których pochodzą olimpijczycy, działacze i kibice. Nie można więc sprowadzać problemu jedynie do kilku politycznie eksponowanych reprezentacji. Los Angeles 2028 powinno zgromadzić praktycznie cały świat olimpijski, a system musi działać dla setek narodowych komitetów olimpijskich i tysięcy akredytowanych osób o różnych profilach. Każdy większy incydent związany z odmową wjazdu sportowcowi lub osobie oficjalnej mógłby bardzo szybko przekształcić się w międzynarodową kwestię polityczną. Doświadczenia z 2026 roku pokazały, że takie sytuacje nie są wyłącznie hipotetyczne.
Niezależność MKOl nie oznacza unikania rządów
Centralny problem Coventry wynika z samych zasad ruchu olimpijskiego. Ramy etyczne MKOl wymagają od organizacji sportowych ochrony autonomii i neutralności politycznej oraz odrzucania nacisków politycznych, religijnych lub gospodarczych, które mogłyby uniemożliwiać realizację Karty Olimpijskiej. Jednocześnie te same zasady wyraźnie zachęcają do konstruktywnych relacji i partnerstw z organami państwowymi, gdy są one konieczne do realizacji celów sportowych, pod warunkiem poszanowania autonomii organizacji sportowych. Innymi słowy, neutralność olimpijska nie nakazuje zrywania kontaktów z rządami; wymaga, aby kontakty te nie przeradzały się w polityczne podporządkowanie lub opowiedzenie się po którejś ze stron.
Los Angeles 2028 jest niemal podręcznikowym przykładem tego napięcia. Bez Białego Domu i agencji federalnych nie będzie możliwe zorganizowanie protokołów bezpieczeństwa, przyspieszenie procedur wizowych, koordynowanie transportu na wielką skalę ani zarządzanie granicami podczas przyjazdu delegacji. Z drugiej strony zbyt bliskie utożsamianie przewodniczącej MKOl z Trumpem mogłoby wywołać podejrzenia, że organizacja faworyzuje polityczne interesy państwa gospodarza lub jego prezydenta. Takie wrażenie byłoby szczególnie problematyczne w okresach kryzysów międzynarodowych, sporów dotyczących udziału poszczególnych państw lub kontrowersji związanych z prawami człowieka. Coventry musi zatem utrzymywać kanał bezpośredniej komunikacji, a jednocześnie pokazywać, że decyzje MKOl pozostają instytucjonalne i oparte na zasadach olimpijskich.
Nie wystarczy mieć dostęp do Gabinetu Owalnego; trzeba zbudować system, w którym problemy można rozwiązywać również bez osobistej interwencji prezydenta. Wymaga to połączenia rozmów na najwyższym szczeblu z techniczną współpracą z ministerstwami, konsulatami, służbami bezpieczeństwa i organizatorami. Im więcej kwestii zostanie rozwiązanych poprzez wcześniej określone procedury, tym mniej MKOl będzie zależny od doraźnych porozumień politycznych. Zinstytucjonalizowana współpraca może więc być również ważnym mechanizmem ochrony autonomii olimpijskiej.
Los Angeles 2028 będzie testem nowego modelu przywództwa
Coventry przejęła MKOl w okresie, w którym od międzynarodowych organizacji sportowych oczekuje się jednocześnie neutralności politycznej, ochrony sportowców i zdolności działania w coraz bardziej spolaryzowanym środowisku międzynarodowym. Los Angeles uczyni tę sprzeczność wyjątkowo widoczną. Administracja USA dysponuje możliwościami, bez których igrzyska nie mogą funkcjonować, a MKOl musi chronić uniwersalny charakter wydarzenia oraz dostęp uczestników z państw, które mogą pozostawać w sporze politycznym lub dotyczącym bezpieczeństwa ze Stanami Zjednoczonymi. Mistrzostwa Świata 2026 dały organizatorom praktyczne lekcje dotyczące wiz, granic i komunikacji z instytucjami federalnymi, ale jednocześnie pokazały, że nawet intensywna współpraca FIFA z Białym Domem nie jest w stanie wyeliminować wszystkich problemów.
Dlatego sukces Coventry trudno będzie mierzyć tym, jak często będzie widywana z Trumpem lub jak serdeczna będzie ich relacja. Znacznie ważniejsze będzie to, czy zdoła zapewnić funkcjonowanie politycznego kanału komunikacji z Waszyngtonem wtedy, gdy będzie on potrzebny, podczas gdy decyzje MKOl pozostaną oddzielone od bieżącej polityki. Jeżeli mechanizmy wizowe i bezpieczeństwa zostaną ustanowione wystarczająco wcześnie, a sporne przypadki będą rozwiązywane przejrzyście i według jasnych zasad, współpraca z Białym Domem może pozostać operacyjna, a nie polityczna. Jeżeli jednak kluczowe kwestie będą zależały od osobistych relacji i interwencji w ostatniej chwili, presja na autonomię MKOl będzie znacznie większa.
Do ceremonii otwarcia 14 lipca 2028 roku pozostają mniej niż dwa lata. W tym okresie Coventry będzie musiała pokazać, czy potrafi jednocześnie zachować pragmatyzm wobec gospodarza i wiarygodność w oczach reszty świata olimpijskiego. Właśnie na tym polega różnica między współpracą protokolarną a politycznym zbliżeniem. Dla przewodniczącej MKOl Los Angeles nie będzie więc tylko projektem organizacyjnym, ale także sprawdzianem, czy nowe kierownictwo ruchu olimpijskiego potrafi zachować neutralność w sytuacji, gdy bez politycznych instytucji państwa gospodarza nie da się przeprowadzić żadnej wielkiej międzynarodowej imprezy sportowej.
Źródła:
- Inside the Games – analiza relacji Kirsty Coventry, Donalda Trumpa i roli Andrew Giulianiego w przygotowaniach do LA28 (link)
- Biały Dom – rozporządzenie wykonawcze o powołaniu federalnej grupy zadaniowej do spraw Igrzysk Olimpijskich Los Angeles 2028 i jej uprawnieniach (link)
- U.S. Department of State – aktualne przepisy dotyczące zawieszeń i wyjątków dla uczestników wielkich wydarzeń sportowych (link)
- Reuters / Channel NewsAsia – wypowiedzi Kirsty Coventry i Pierre'a Ducreya dotyczące problemów wizowych podczas Mistrzostw Świata i przygotowań do LA28 (link)
- Reuters / Investing.com – przypadek somalijskiego sędziego Omara Abdulkadira Artana, któremu odmówiono wjazdu do USA podczas Mistrzostw Świata 2026 (link)
- Reuters / Investing.com – problemy wizowe reprezentacji Iranu i przeniesienie jej bazy do Tijuany podczas Mistrzostw Świata 2026 (link)
- Międzynarodowy Komitet Olimpijski – oficjalne dane dotyczące wyboru Kirsty Coventry i początku jej kadencji (link)
- Międzynarodowy Komitet Olimpijski – zasady etyczne dotyczące autonomii, neutralności politycznej i współpracy z władzami państwowymi (link)
- LA28 – oficjalne terminy Igrzysk Olimpijskich i Paralimpijskich 2028 (link)