Rozpoczęła się budowa Domu Talentów w Leverkusen: nowy dom dla 36 młodych sportowców ma być gotowy w 2027 roku
W Leverkusen 26 sierpnia 2026 roku oficjalnie rozpoczęły się prace budowlane przy projekcie Haus der Talente, czyli Domu Talentów, nowego centrum mieszkaniowego, wychowawczego i edukacyjnego przeznaczonego dla młodych sportowców wyczynowych. Początek budowy zaznaczono symbolicznym wbiciem pierwszej łopaty na działce między przedszkolem Löwenburg a Elisabeth-Langgässer-Straße, gdzie po około roku prac ma powstać miejsce dla 36 zawodniczek i zawodników w wieku od 14 do 18 lat. Według informacji Bayer 04 w obiekcie będą mieszkać nie tylko młodzi piłkarze, lecz także talenty z innych sportów drużynowych, lekkoatletyki, judo, szermierki i parasportu. Projekt pomyślano jako znacznie więcej niż klasyczny internat sportowy: zakwaterowanie, szkoła, trening, wsparcie społeczne i rozwijanie samodzielności mają zostać połączone w jeden spójny system. Jeżeli budowa będzie przebiegać zgodnie z planem, pierwsi mieszkańcy mogą wprowadzić się latem 2027 roku.
Bayer 04 Leverkusen i TSV Bayer 04 Leverkusen przedstawiają projekt jako ważną część długoterminowej strategii rozwoju młodych sportowców w mieście, które od dziesięcioleci dysponuje rozwiniętą infrastrukturą dla sportu wyczynowego. Oficjalne dane Bayer 04 wskazują, że po ukończeniu Dom Talentów będzie wspólnie prowadzony przez piłkarską spółkę Bayer 04 Leverkusen Fußball GmbH oraz klub sportowy TSV Bayer 04 Leverkusen. Szczególną uwagę poświęcono młodym ludziom, którzy ze względu na rozwój sportowy przyjeżdżają do Leverkusen z innych miejsc i nie są jeszcze gotowi do całkowicie samodzielnego życia. Zamiast oceniać ich rozwój wyłącznie przez pryzmat wyników na treningach i zawodach, projekt opiera się na założeniu, że edukacja szkolna, kompetencje społeczne, charakter, odpoczynek i organizacja codziennego życia są równie ważnymi elementami drogi do sportu na najwyższym poziomie. Takie podejście ma zmniejszyć rozdźwięk między wymaganiami sportu a potrzebami nastolatków, którzy jednocześnie uczą się i dorastają.
Życie w grupach ze stałym wsparciem pedagogicznym
Kluczowym elementem projektu będzie organizacja życia w mniejszych grupach mieszkaniowych. Zgodnie z koncepcją uzgodnioną przez Bayer 04 z właściwym urzędem ds. młodzieży każda grupa będzie miała stałych wychowawców lub mentorów, którzy będą dla młodych ludzi głównymi osobami kontaktowymi w sprawach niezwiązanych bezpośrednio ze sportem. Będą oni regularnie komunikować się z trenerami, rodzicami i służbami opieki nad młodzieżą, co ma zapobiec sytuacji, w której sportowa, szkolna i prywatna część życia funkcjonują jako całkowicie odrębne systemy. Mieszkańcy, podobnie jak w rodzinnym gospodarstwie domowym, będą mieli własne obowiązki związane z utrzymaniem wspólnych przestrzeni i wykonywaniem codziennych prac domowych. W ten sposób, obok nawyków sportowych, mają rozwijać samodzielność, odpowiedzialność, rzetelność oraz umiejętność wspólnego życia.
Simon Rolfes, dyrektor sportowy Bayer 04, podkreśla w związku z projektem, że przygotowanie do kariery w sporcie wyczynowym nie może kończyć się na treningu fizyczznym i technicznym. Według niego ciągły rozwój szkolnych, społecznych i osobistych umiejętności młodych sportowców jest jednym z warunków trwałego sukcesu sportowego. Bayer 04 postrzega dlatego Dom Talentów jako infrastrukturalne uzupełnienie istniejącego systemu rozwoju, ale również jako narzędzie przyciągania młodych sportowców i ich rodzin do Leverkusen. Na oficjalnej stronie projektu klub informuje, że chce stworzyć środowisko o rodzinnej strukturze dla młodych ludzi mieszkających daleko od swoich rodziców. Chodzi nie tylko o zapewnienie łóżka i transportu na trening, lecz o stworzenie miejsca, w którym życie pomiędzy szkołą, sportem i czasem wolnym będzie można organizować stabilniej niż w tymczasowych lub rozproszonych formach zakwaterowania.
Projekt łączy piłkę nożną, lekkoatletykę, sporty drużynowe i parasport
Jedną ze szczególnych cech Domu Talentów jest to, że nie został zaplanowany wyłącznie dla piłkarzy. Bayer 04 w swoich oficjalnych informacjach podaje, że wśród mieszkańców znajdą się również młodzi sportowcy z innych dyscyplin drużynowych, lekkoatletyki, judo, szermierki i parasportu. Wspólne życie zawodników reprezentujących różne dyscypliny jest częścią koncepcji pedagogicznej, ponieważ wymiana doświadczeń ma umożliwić młodym ludziom spojrzenie poza własny trening, drużynę czy system rywalizacji. Anne Wingchen, dyrektor zarządzająca TSV Bayer 04 Leverkusen, podkreśla właśnie ideę wzajemnego uczenia się sportowców, którzy mierzą się z różnymi rodzajami presji, treningu i ścieżek kariery sportowej. Projekt próbuje w ten sposób połączyć obszary, które w codziennym sporcie wyczynowym są często organizacyjnie rozdzielone.
Włączenie parasportu nie zostało pomyślane jedynie jako element symboliczny. Według Bayer 04 każda grupa mieszkaniowa będzie miała pokój przystosowany dla osób poruszających się na wózkach, a kontakt między sportowcami i parasportowcami z różnych dyscyplin został wyraźnie przewidziany w koncepcji wspólnego życia. W ten sposób integracja zostaje wpisana w samą organizację zakwaterowania, zamiast funkcjonować jako odrębny program. Dla Leverkusen ma to szczególne znaczenie ze względu na długą tradycję TSV Bayer 04 w lekkoatletyce i parasporcie oraz istniejący system rozwoju zawodników poprzez Sportinternat Leverkusen. Oficjalne informacje internatu wskazują, że młodych sportowców już obecnie wspiera interdyscyplinarna sieć nauczycieli, pedagogów społecznych, trenerów, psychologów, lekarzy i fizjoterapeutów.
Nowy model nawiązuje do istniejącego Sportinternat Leverkusen
Dom Talentów nie powstaje poza istniejącym systemem, lecz jako jego rozszerzenie. Sportinternat Leverkusen został założony w 1995 roku i według danych TSV nie jest klasycznym internatem, w którym wszyscy sportowcy stale mieszkają w jednym budynku. Część młodych ludzi mieszka obecnie we wspólnych mieszkaniach sportowych lub u rodzin goszczących, natomiast wsparcie edukacyjne i pedagogiczne jest organizowane poprzez istniejącą sieć w mieście. Dom Talentów wprowadza dodatkowy model przeznaczony przede wszystkim dla niepełnoletnich sportowców, którzy potrzebują bardziej uporządkowanej codziennej opieki. Miejska dokumentacja planistyczna opisuje projekt właśnie jako trzecią możliwość zakwaterowania, obok rodzin goszczących i bardziej samodzielnych sportowych wspólnot mieszkaniowych.
Taka struktura jest ważna ze względu na podwójne obciążenie, z którym mierzą się młodzi sportowcy wyczynowi. Muszą jednocześnie uczestniczyć w lekcjach, zdawać egzaminy i wykonywać obowiązki szkolne, a następnie trenować niemal codziennie oraz podróżować na mecze lub zawody. Sportinternat Leverkusen już obecnie pomaga w koordynowaniu harmonogramów szkolnych i sportowych, organizacji indywidualnych zajęć, planowaniu edukacji, transporcie, żywieniu i innych obszarach. Dom Talentów ma uzupełnić ten system całodziennym środowiskiem życia, w którym specjaliści będą dostępni również poza czasem spędzanym w szkole lub ośrodku sportowym. Dla rodziców niepełnoletnich sportowców oznacza to wyraźniej zdefiniowaną strukturę opieki, a kluby otrzymują system pozwalający wcześniej zauważać problemy w szkole, codziennym życiu lub przystosowaniu się do nowego środowiska.
Lokalizację wybrano ze względu na bliskość szkół i obiektów sportowych
Obiekt powstaje między przedszkolem Löwenburg a Elisabeth-Langgässer-Straße, na zielonym terenie, który jednocześnie znajduje się stosunkowo blisko centrum Leverkusen. Bayer 04 podaje, że jednym z głównych powodów wyboru lokalizacji była dostępność szkół partnerskich i obiektów sportowych, aby młodzi ludzie mogli jak największą część codziennych podróży odbywać rowerem lub transportem publicznym. Celem jest ograniczenie zależności od zorganizowanego transportu oraz zapewnienie młodym ludziom większej samodzielności w przemieszczaniu się między szkołą, miejscem zamieszkania i treningiem. Według oficjalnych danych projektu w godzinach popołudniowych przewiduje się jedynie ograniczoną liczbę busów transportujących sportowców do obiektów sportowych. Dojazd pojazdów zaplanowano przez Kurtekottenweg i nową drogę dojazdową, a nie przez ulice mieszkalne Elisabeth-Langgässer-Straße i Bertha-von-Suttner-Straße.
Lokalizację wybrano po rozważeniu kilku alternatyw. Bayer 04 informuje, że jedna z analizowanych działek przy Fritz-Jacobi-Anlage nie była dostępna i była zbyt mała, natomiast Kurt-Rieß-Anlage odrzucono ze względu na bliskość autostrady A1 i planowane przyszłe prace na autostradzie. Rozważano również możliwość zakwaterowania w hotelu, jednak uznano ją za rozwiązanie nieefektywne pod względem operacyjnym i ekonomicznym. Wybrana działka musiała więc jednocześnie spełniać wymagania dotyczące bezpieczeństwa, mobilności, szkoły, sportu i możliwości stworzenia stabilnego środowiska mieszkaniowego. Bayer 04 dodatkowo podkreśla, że włączenie młodych mieszkańców w istniejące otoczenie mieszkaniowe jest ważne, aby obiekt miał charakter domu, a nie odizolowanego kompleksu sportowego.
Drewniana konstrukcja, zielone dachy i system fotowoltaiczny
Autorem koncepcji architektonicznej jest Bernd Oxen, a projekt zaplanowano jako zrównoważony budynek drewniany z dużym udziałem terenów zielonych. Według oficjalnego opisu Bayer 04 części mieszkalne otrzymają zielone elewacje dzięki roślinom pnącym i drewnianym konstrukcjom wspierającym ich wzrost. Dachy zostaną zazielenione i wyposażone w system fotowoltaiczny, natomiast pompa ciepła będzie służyć do ogrzewania i przygotowywania ciepłej wody. Woda opadowa ma być w całości zatrzymywana i wchłaniana na działce poprzez odpowiednio ukształtowane niecki infiltracyjne, a w zagospodarowaniu terenu pierwszeństwo otrzymają rodzime gatunki drzew i krzewów. Połączenie tych rozwiązań ma zmniejszyć potrzebę tradycyjnego odprowadzania wód opadowych oraz ograniczyć wpływ nowego budynku na środowisko.
Bayer 04 podaje również, że pobliska renaturalizowana wydma śródlądowa nie zostanie naruszona przez budowę. Tereny między Kurtekottenweg a Domem Talentów mają zostać przeznaczone na obszary trawiaste i kompensacyjne, a miejska dokumentacja planistyczna wskazuje, że ingerencje w glebę, przyrodę i krajobraz mają zostać zrekompensowane w granicach projektu oraz na powiązanych terenach. Dokumenty planistyczne precyzują również, że część mieszkalna budynku znajduje się poza strefą, w której obowiązują szczególne ograniczenia związane z zasadami Seveso dotyczącymi ryzyka przemysłowego, natomiast dojazd, parkingi i przestrzeń przed obiektem częściowo znajdują się w strefie planistycznej 2. Dla tej części przewidziano specjalną koncepcję ochrony na wypadek zdarzeń nadzwyczajnych. Aspekty środowiskowe i bezpieczeństwa nie pozostały więc jedynie na poziomie rozwiązania architektonicznego, lecz były częścią procedury planowania przestrzennego i wydawania zezwoleń.
Wieloletni proces i zaangażowanie sąsiedztwa
Do momentu rozpoczęcia prac projekt przeszedł przez wieloletni proces planowania i procedury publiczne. Bayer 04 informuje, że pozostaje w kontakcie z przyszłymi sąsiadami od prawie trzech lat oraz że odbyło się pięć spotkań z mieszkańcami, podczas których przedstawiano plany i zbierano uwagi. Według informacji klubu jednym z konkretnych rezultatów tego dialogu jest wybór sposobu dojazdu, który ma zapobiec dodatkowemu obciążeniu okolicznych ulic mieszkalnych i parkingu przedszkola Löwenburg. W trakcie budowy ciężarówki również mają, zgodnie z obecnym planem, dojeżdżać przez Kurtekottenweg, przy zastosowaniu specjalnej koncepcji bezpieczeństwa dla ruchu budowlanego. Modułowy sposób budowy i wysoki stopień prefabrykacji elementów obiektu mają skrócić czas prac i ograniczyć uciążliwości dla okolicznych mieszkańców.
Dokumenty miejskie pokazują, że procedura planistyczna miała również dodatkowy etap administracyjny. Rada Miasta Leverkusen 7 lipca 2025 roku podjęła decyzję dotyczącą planu, ale nie stał się on wówczas prawnie skuteczny, ponieważ w tamtym momencie nie wykazano jeszcze wymaganej dostępności gruntu dla realizatora projektu. Według dokumentacji miasta warunek ten został spełniony we wrześniu 2025 roku, po czym plan ponownie skierowano do właściwej procedury. Bayer 04 19 maja 2026 roku poinformował, że administracja miejska wydała już pozwolenie na budowę. Wraz z rozpoczęciem prac 26 sierpnia projekt przeszedł więc z wieloletniej fazy planowania i uzyskiwania zezwoleń do fizycznej realizacji.
Dom Talentów jako część szerszej strategii rozwoju sportu
Dla Bayer 04 projekt ma również wyraźny wymiar strategiczny. Klub jednocześnie pracuje nad szerszymi planami infrastrukturalnymi dla profesjonalnej i młodzieżowej piłki nożnej, a Dom Talentów wskazuje jako jeden z kluczowych elementów długoterminowego rozwoju. W rywalizacji o młodych sportowców liczy się nie tylko program sportowy, lecz także jakość życia, jaką klub i miasto mogą zaoferować rodzinom podejmującym decyzję, gdzie niepełnoletni sportowiec będzie kontynuował rozwój. Zakwaterowanie, wsparcie szkolne i bezpieczeństwo są często równie ważne jak jakość trenerów lub ośrodka treningowego. Projekt może więc stać się ważnym czynnikiem w przyciąganiu talentów, jednak jego rzeczywista wartość będzie zależeć od jakości codziennej pracy po otwarciu.
Burmistrz Leverkusen Stefan Hebbel na oficjalnej stronie projektu ocenił, że Dom Talentów dodatkowo wzmacnia Leverkusen jako ośrodek sportowy, natomiast kierownictwo TSV podkreśla łączenie różnych sportów oraz rozwój młodych ludzi poza granicami jednej dyscypliny. To szersze spojrzenie jest ważne, ponieważ tylko niewielka część nastolatków w jakimkolwiek systemie sportu wyczynowego ostatecznie osiągnie długotrwałą karierę zawodową. Dlatego edukacja, kompetencje społeczne i zdolność do samodzielnego funkcjonowania pozostają trwałą wartością niezależnie od wyniku sportowego. Dom Talentów będzie istotny nie tylko ze względu na liczbę sportowców, których może przyjąć, lecz także ze względu na to, jak skutecznie będzie potrafił połączyć ambitny program sportowy z normalnymi potrzebami młodych ludzi.
Dom Talentów w liczbach
- 36 młodych zawodniczek i zawodników
- wiek mieszkańców: od 14 do 18 lat
- 9 102 metry kwadratowe powierzchni działki
- 1 579 metrów kwadratowych powierzchni użytkowej
- 15 metrów kwadratowych na pokój jednoosobowy
- 21 miejsc parkingowych dla rowerów
- planowany czas trwania głównej fazy budowy: około jednego roku
- planowane wprowadzenie się mieszkańców: lato 2027 roku, jeżeli prace będą przebiegać zgodnie z przewidzianym harmonogramem
Rozpoczęcie budowy 26 sierpnia stanowi zatem ważny punkt zwrotny dla projektu, który w ostatnich latach przechodził przez planowanie przestrzenne, konsultacje publiczne, uzgodnienia z sąsiedztwem i procedurę uzyskiwania pozwolenia na budowę. Kolejnym etapem będzie praktyczna weryfikacja, czy ambitną koncepcję uda się przekształcić w funkcjonalny codzienny dom dla 36 młodych sportowców. Jeżeli terminy zostaną dotrzymane, od lata 2027 roku Leverkusen ma otrzymać nową formę zakwaterowania sportowego łączącą opiekę pedagogiczną, wsparcie szkolne, integrację i sport wyczynowy. Istniejąca tradycja Sportinternat Leverkusen nie zostaje w ten sposób zlikwidowana, lecz uzupełniona modelem przeznaczonym szczególnie dla tych, którzy w okresie dorastania potrzebują bardziej stabilnej struktury codziennego życia. To właśnie jakość tej codziennej opieki, bardziej niż sam nowy budynek, określi długoterminowe znaczenie Domu Talentów.
Źródła:
- Bayer 04 Leverkusen – oficjalna strona projektu Haus der Talente, koncepcja, lokalizacja, zrównoważony rozwój, sąsiedztwo, dojazd i planowane terminy (link)
- Bayer 04 Leverkusen – komunikat z 19 maja 2026 roku dotyczący pozwolenia na budowę, pojemności, zawartości projektu i planowanego wprowadzenia się mieszkańców (link)
- Miasto Leverkusen, Ratsinformationssystem – dokumentacja planu zagospodarowania przestrzennego V 40/I, procedura, przeznaczenie, warunki środowiskowe i bezpieczeństwa oraz status gruntów (link)
- TSV Bayer 04 Leverkusen – oficjalne informacje o Sportinternat Leverkusen, istniejącym modelu zakwaterowania oraz systemie wsparcia szkolnego, pedagogicznego i specjalistycznego (link)