Upał stał się jednym z kluczowych tematów bezpieczeństwa Mistrzostw Świata 2026
Upał podczas Piłkarskich Mistrzostw Świata 2026 z kwestii operacyjnej przerósł w jeden z ważnych tematów sportowych oraz bezpieczeństwa i zdrowia turnieju. Rozgrywki odbywają się w Kanadzie, Meksyku i Stanach Zjednoczonych Ameryki, na dużym obszarze geograficznym i w 16 miastach-gospodarzach, przez co warunki znacznie różnią się między stadionami. Według oficjalnego harmonogramu FIFA turniej trwa od 11 czerwca do 19 lipca 2026 roku i obejmuje 104 mecze w rozszerzonym formacie z udziałem 48 reprezentacji. Taka skala zwiększyła znaczenie planowania podróży, odpoczynku, terminów rozgrywania spotkań oraz środków ochrony zawodników, kibiców, wolontariuszy i pracowników wokół stadionów.
Temat szczególnie znalazł się w centrum uwagi po tym, jak analiza Guardiana opublikowana 30 czerwca 2026 roku wykazała, że dziewięć meczów fazy grupowej rozegrano w warunkach potencjalnie niebezpiecznego upału i wilgotności. Według tej analizy szacowane wartości indeksu WBGT podczas tych spotkań wynosiły lub przekraczały 28 °C, czyli poziom, przy którym FIFPRO w swoich wytycznych wskazuje, że powinno się rozważyć odroczenie albo przesunięcie meczu, dopóki warunki nie staną się bezpieczniejsze. Guardian podał również, że kolejnych 13 meczów rozegrano w miastach z upałem powyżej takiego poziomu, ale na stadionach, na których ryzyko ograniczono dzięki klimatyzacji. FIFA jednocześnie podkreśla, że wprowadziła obowiązkowe przerwy na nawodnienie we wszystkich meczach, aby zapewnić równe warunki wszystkim drużynom i dodatkową ochronę zawodników.
Dlaczego WBGT jest ważniejszy niż sama temperatura powietrza
Dyskusja o upale podczas tego turnieju nie sprowadza się wyłącznie do klasycznej temperatury powietrza. World Weather Attribution wyjaśnia, że w sporcie i medycynie pracy coraz częściej stosuje się WBGT, czyli indeks temperatury wilgotnego termometru globusowego, ponieważ łączy on temperaturę, wilgotność, promieniowanie słoneczne i ruch powietrza. Taki indeks lepiej pokazuje rzeczywisty stres cieplny dla organizmu niż sama temperatura, zwłaszcza gdy gra odbywa się w warunkach wysokiej wilgotności i bezpośredniego słońca. W piłce nożnej ma to znaczenie, ponieważ zawodnicy poruszają się z dużą intensywnością, często bez długich przerw, podczas gdy ciało chłodzi się przede wszystkim przez pocenie i parowanie. Gdy wilgotność jest wysoka, parowanie jest utrudnione, a obciążenie serca, termoregulacji i zdolności regeneracji rośnie.
FIFPRO w wytycznych dotyczących gorących warunków w zawodowej piłce nożnej wskazuje, że podwyższony upał, wilgotność, obciążenie słoneczne i słaby przepływ powietrza mogą pogarszać wydolność, zwiększać odczuwany wysiłek i podnosić ryzyko chorób związanych z upałem. Według tych wytycznych WBGT powyżej 26 °C lub temperatura powietrza powyżej 30 °C, gdy pomiar WBGT nie jest dostępny, powinny prowadzić do przerw chłodzących podczas meczu. FIFPRO wskazuje również, że WBGT powyżej 28 °C lub temperatura powietrza powyżej 36 °C powinny prowadzić do odroczenia albo przesunięcia meczu do czasu, aż warunki dla zawodników, sędziów i kibiców staną się bezpieczniejsze. Związek zawodników zaleca również pomiary w samym miejscu rozgrywania meczów i treningów, wraz z konsultacjami między zawodnikami, trenerami, sędziami i zespołami medycznymi.
FIFA wprowadziła przerwy w 22. i 67. minucie
W grudniu 2025 roku FIFA ogłosiła, że podczas Mistrzostw Świata 2026 wprowadzi trzyminutowe przerwy na nawodnienie w każdym meczu, niezależnie od pogody, temperatury czy tego, czy spotkanie jest rozgrywane pod dachem. Według wyjaśnienia FIFA sędzia przerywa grę w połowie każdej części, około 22. minuty pierwszej połowy i 67. minuty drugiej części, a przerwa trwa trzy minuty od gwizdka do gwizdka. Dyrektor turnieju FIFA na USA, Manolo Zubiria, powiedział wówczas, że środek będzie stosowany we wszystkich meczach, aby uniknąć różnic między reprezentacjami i poszczególnymi stadionami. Organizacja podała, że decyzja opiera się także na doświadczeniach z poprzednich rozgrywek, w tym FIFA Club World Cup 2025 w Stanach Zjednoczonych Ameryki.
Prezydent FIFA Gianni Infantino dodatkowo uzasadnił tę decyzję podczas turnieju, mówiąc, że głównym powodem jest upał, ale także potrzeba, aby reprezentacje w długich rozgrywkach miały chwilę na odpoczynek. Według komunikatu FIFA przerwy są doliczane do czasu dodatkowego na końcu każdej połowy, co oznacza, że formalnie nie skracają gry. FIFA twierdzi, że w ten sposób unika się sytuacji, w której jedna drużyna uzyskałaby przewagę taktyczną tylko dlatego, że mecz był rozgrywany w cieplejszym mieście, podczas gdy druga w chłodniejszych warunkach nie miałaby takiej samej możliwości oddechu i konsultacji z trenerem. Krytycy takiego podejścia ostrzegają, że ustandaryzowane przerwy zmieniają rytm piłki nożnej, ale FIFA na razie pozostaje przy stanowisku, że jednolite stosowanie jest bezpieczniejsze i sprawiedliwsze.
Największe ryzyko na otwartych stadionach i w wilgotnych miastach
Według World Weather Attribution warunki podczas tego turnieju wyraźnie różnią się między bardziej północnymi i nadbrzeżnymi miastami, które przeważnie mają łagodniejszy klimat, a południowymi i śródlądowymi obszarami USA i Meksyku, gdzie temperatury częściej osiągają lub przekraczają 30 °C. Ta sama analiza wskazuje, że upał i wilgotność są szczególnie wymagające w miastach, w których wysokie maksima temperatur pokrywają się z popołudniowymi terminami meczów i otwartą infrastrukturą. Wśród bardziej narażonych stadionów analiza wymienia New York New Jersey Stadium, Philadelphia Stadium, Kansas City Stadium i Miami Stadium, a w mniejszym stopniu także Estadio Monterrey oraz Boston Stadium. Klimatyzowane stadiony w niektórych miastach mogą znacząco obniżyć stres cieplny w samej arenie, ale nie usuwają ryzyka podczas przyjazdu, oczekiwania, wyjścia i przebywania w strefach kibica.
Guardian w analizie warunków rozegranych meczów szczególnie wyróżnił Miami. Według jego szacunków dwa najgorętsze mecze w przestrzeni bez klimatyzacji rozegrano na Miami Stadium, w tym remis Urugwaju z Republiką Zielonego Przylądka 21 czerwca, kiedy WBGT mógł osiągnąć lub przekroczyć 33 °C. To samo źródło podaje, że kilka dni wcześniej, w meczu Urugwaju z Arabią Saudyjską, szacowany WBGT wynosił około 32,9 °C. Takie liczby pokazują, dlaczego kwestia upału jest szersza niż pojedyncze skargi na dyskomfort: chodzi o warunki, w których sportowa wydolność, bezpieczeństwo zawodników i odpowiedzialność organizacyjna nakładają się na siebie.
Analizy ostrzegają, że zmiany klimatu zwiększają prawdopodobieństwo ekstremalnych warunków
World Weather Attribution w swojej analizie wskazuje, że zdarzenia z wysokimi wartościami WBGT podczas turnieju są bardziej prawdopodobne w warunkach klimatycznych 2026 roku, niż byłyby w klimacie z 1994 roku, kiedy Stany Zjednoczone Ameryki po raz ostatni były gospodarzem Mistrzostw Świata. Według tej analizy dla progu 28 °C WBGT, który w wytycznych FIFPRO jest uznawany za poziom niebezpieczny dla gry bez dodatkowych decyzji, w 2026 roku oczekuje się pięciu meczów w takich warunkach, w porównaniu z trzema w kontekście klimatycznym 1994 roku, z uwzględnieniem stadionów z klimatyzacją. World Weather Attribution wskazuje również, że prawdopodobieństwo zdarzeń na progach 26 °C, 28 °C i 32 °C WBGT jest znacznie większe niż trzy dekady temu. W analizie stwierdza się, że obserwowany wzrost prawdopodobieństwa ekstremalnych warunków WBGT można wiarygodnie powiązać z antropogenicznymi zmianami klimatu.
Szczególnie wrażliwe są późniejsze etapy turnieju, ponieważ część meczów odbywa się w lipcu, kiedy w wielu miastach-gospodarzach zwykle występują najwyższe letnie obciążenia. Według tabeli World Weather Attribution finał na New York New Jersey Stadium 19 lipca o godzinie 15 czasu lokalnego ma w obecnym klimacie szacowane prawdopodobieństwo 12 procent osiągnięcia 26 °C WBGT i 2,7 procent osiągnięcia 28 °C WBGT. Dla półfinału w Dallas, na klimatyzowanym stadionie, ta sama analiza podaje znacznie wyższe meteorologiczne prawdopodobieństwa poza kontekstem chłodzenia, co pokazuje różnicę między zewnętrznymi warunkami klimatycznymi a rzeczywistym stresem cieplnym w zamkniętej, chłodzonej przestrzeni. Takie szacunki nie oznaczają, że każdy ryzykowny mecz koniecznie zostanie rozegrany w niebezpiecznych warunkach, lecz że organizatorzy muszą mieć jasne protokoły dla scenariuszy, które statystycznie stają się coraz bardziej prawdopodobne.
Ryzyko dotyczy nie tylko zawodników
Zawodnicy znajdują się w centrum dyskusji, ponieważ bezpośrednio znoszą stres fizjologiczny podczas meczu, ale kwestia bezpieczeństwa rozciąga się także na kibiców, pracowników, wolontariuszy, policję, służby medyczne i wszystkich, którzy znajdują się wokół stadionu. Guardian, powołując się na ekspertów od bezpieczeństwa publicznego i katastrof, ostrzegł, że kibice mogą być narażeni na upał przez całą drogę na mecz, od parkingów i stacji transportu publicznego po kolejki, wejścia i niezacienione powierzchnie wokół stadionów. Szczególnie wrażliwe są osoby starsze, dzieci, osoby z chorobami sercowo-naczyniowymi i metabolicznymi oraz wszyscy, którzy nie mają dostępu do chłodzenia i regularnego nawodnienia. W strefach kibica, gdzie duża liczba ludzi gromadzi się poza stadionami, ryzyko może być większe niż na samym boisku, jeśli nie ma wystarczająco dużo cienia, wody, punktów medycznych i możliwości szybkiego schronienia się przed słońcem.
W Stanach Zjednoczonych Ameryki dodatkową presję tworzą również aktualne ostrzeżenia służb meteorologicznych. Amerykańska National Weather Service poinformowała, że niebezpieczny, potencjalnie rekordowy upał w tygodniu, który rozpoczął się 29 czerwca 2026 roku, nasila się w dużej części środkowych i wschodnich USA oraz że indeks ciepła prawdopodobnie będzie przekraczał 100 °F. Biuro National Weather Service dla Kansas City i Pleasant Hill 01 lipca 2026 roku pokazywało ostrzeżenia przed ekstremalnym upałem i zalecenia dotyczące upału dla szerszego obszaru. Biuro dla Philadelphia i Mount Holly podało, że od 01 do 04 lipca 2026 roku oczekiwane są niebezpiecznie gorące i wilgotne warunki, z możliwością burz. Takie ostrzeżenia nie dotyczą wyłącznie piłki nożnej, ale w miastach-gospodarzach zwiększają znaczenie koordynacji między FIFA, władzami lokalnymi, stadionami i służbami zdrowia.
Harmonogram, infrastruktura i przepisy stają się częścią sportowej historii
FIFA twierdzi, że harmonogram turnieju opracowano po technicznej analizie wszystkich lokalizacji, w tym średnich temperatur, infrastruktury chłodzenia, transportu publicznego i bezpieczeństwa. Organizacja podaje również, że w planowaniu uczestniczyły różne obszary funkcjonalne, od sektora rozgrywek i usług dla drużyn po medycynę, telewizję, bilety i bezpieczeństwo. Pokazuje to, że upał nie jest już tylko kwestią medyczną rozwiązywaną w dniu meczu, lecz czynnikiem wpływającym na całościowe zaprojektowanie dużego wydarzenia sportowego. W praktyce oznacza to, że terminy, infrastruktura stadionów, dostępność wody, zacienione strefy, organizacja ruchu, możliwości medyczne i komunikacja z widzami stają się równie ważne jak standardowe protokoły na boisku.
FIFPRO w swoich wytycznych szczególnie podkreśla, że mecze nie powinny być planowane w najgorętszej części dnia, kiedy wysokie WBGT jest najbardziej prawdopodobne. Związek zawodników domaga się także systematycznego zbierania danych o zapaściach i zgonach związanych z upałem, aby poprawić istniejące środki i opracować lepsze protokoły. Dla piłki nożnej otwiera to szerszą dyskusję o kalendarzu, wymaganiach komercyjnych, terminach telewizyjnych i granicach rozszerzania rozgrywek. Mistrzostwa Świata 2026 są największe w historii pod względem liczby reprezentacji i meczów, a właśnie ta wielkość sprawia, że każda decyzja pogodowa i zdrowotna jest bardziej złożona.
Czego można oczekiwać w dalszej części turnieju
W dniu 01 lipca 2026 roku dyskusja o upale wchodzi w nową fazę, ponieważ turniej zbliża się do meczów rundy pucharowej w miastach, które mogą mieć bardzo różne profile cieplne. Według harmonogramu FIFA część spotkań w dalszej części rozgrywek odbywa się na otwartych stadionach, a część w klimatyzowanych lub częściowo zamkniętych przestrzeniach. W praktyce będzie to oznaczać, że środki ochrony trzeba będzie dostosowywać nie tylko do prognozy dla miasta, ale także do rzeczywistych warunków na stadionie, wokół stadionu i w strefach kibica. Przerwy na nawodnienie pozostaną widoczną częścią każdego meczu, ale same w sobie nie mogą zastąpić decyzji o odroczeniu, przesunięciu terminu lub dodatkowych środkach chłodzenia, jeśli warunki się pogorszą.
Dla reprezentacji upał wpływa na przygotowanie, regenerację, rotacje, intensywność pressingu i sposób zarządzania końcówkami meczów. Dla kibiców zmienia sposób dotarcia na stadion, potrzebę wcześniejszego planowania wody i odpoczynku oraz ocenę ryzyka zdrowotnego, szczególnie dla grup wrażliwych. Dla FIFA i miast-gospodarzy turniej jest testem zdolności do zorganizowania dużego wydarzenia sportowego w warunkach coraz częstszych ekstremalnych zjawisk pogodowych. Właśnie dlatego temat bezpieczeństwa i zdrowia związany z upałem nie jest już poboczną uwagą przy meczach, lecz jednym z kluczowych pytań, według których oceniana będzie organizacja Mistrzostw Świata 2026.
Źródła:
- FIFA – oficjalny komunikat o trzyminutowych przerwach na nawodnienie podczas Mistrzostw Świata 2026 (link)
- FIFA – wypowiedź Gianniego Infantino o powodach wprowadzenia przerw na nawodnienie i dane o turnieju podczas rozgrywek (link)
- FIFA – oficjalny harmonogram, wyniki, stadiony i format turnieju ze 104 meczami (link)
- FIFPRO – wytyczne i środki łagodzące dotyczące gry w zawodową piłkę nożną w gorących warunkach (link)
- World Weather Attribution – analiza ryzyk klimatycznych, progów WBGT i wpływu zmian klimatu na Mistrzostwa Świata 2026 (link)
- The Guardian – analiza meczów fazy grupowej rozegranych w potencjalnie niebezpiecznym upale i reakcje FIFPRO (link)
- National Weather Service – aktualne ostrzeżenia i ogólny przegląd niebezpiecznego upału w środkowych i wschodnich USA (link)
- National Weather Service Philadelphia/Mount Holly – lokalna prognoza niebezpiecznie gorących i wilgotnych warunków na okres od 01 do 04 lipca 2026 roku (link)
- National Weather Service Kansas City/Pleasant Hill – lokalne ostrzeżenia przed ekstremalnym upałem i ryzykiem cieplnym dla szerszego obszaru Kansas City (link)