ESA poszukuje dyrektora ds. komercjalizacji i partnerstwa z przemysłem w Harwell, zgłoszenia do 13 marca 2026 r.

ESA poszukuje dyrektora ds. komercjalizacji i partnerstwa z przemysłem: zgłoszenia do 13 marca 2026 r.

Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) otworzyła nabór na stanowisko Dyrektora ds. Komercjalizacji i Partnerstwa z Przemysłem (Director of Commercialisation and Industry Partnership), jedną z najwyższych funkcji zarządczych w Agencji. Zgodnie z oficjalnym ogłoszeniem, jest to stanowisko dyrektorskie z siedzibą w Europejskim Centrum Zastosowań Kosmicznych i Telekomunikacji (ECSAT) ESA w Harwell w Wielkiej Brytanii, wiążące się z regularnymi podróżami do innych lokalizacji ESA. Konkurs został opublikowany 30 stycznia 2026 r., a zgłoszenia są przyjmowane do 13 marca 2026 r. do godziny 23:59 CET/CEST.

Pozycja na szczycie Agencji i mandat na styku polityki, przemysłu i rynku

Dyrektor ds. Komercjalizacji i Partnerstwa z Przemysłem będzie członkiem Rady Wykonawczej ESA i w tej roli będzie uczestniczyć w zarządzaniu Agencją na poziomie całego systemu, z bezpośrednią odpowiedzialnością przed Dyrektorem Generalnym ESA. ESA we własnej prezentacji struktury zarządzania podkreśla, że Dyrektorowi Generalnemu w pracy pomaga 11 dyrektorów, z których każdy odpowiada za konkretny program lub część administracji Agencji. W tych ramach nowy dyrektor otrzymuje mandat wykraczający poza granice jednego programu: zgodnie z ogłoszeniem oczekuje się wkładu w zarządzanie w skali całej ESA, wzmacniania efektywności i zapewniania zgodności z obowiązującymi ramami regulacyjnymi, a także koordynacji działań komercjalizacyjnych z innymi dyrektoriatami.

Konkurs pojawia się w okresie, w którym europejski sektor kosmiczny stara się szybciej dostosować do globalnego rynku, na którym rośnie prywatny popyt na usługi satelitarne, wydolność startową i zastosowania danych z kosmosu. Rola dyrektora jest zatem silnie ukierunkowana na „drogę od technologii do rynku”: celem jest nie tylko uruchamianie rozwoju, ale także tworzenie warunków, aby europejskie firmy mogły z tych zasobów budować produkty i usługi, które znajdą nabywców, przyciągną kapitał i długoterminowo wzmocnią konkurencyjność europejskiego przemysłu.

Komercjalizacja jako priorytet strategiczny: talent, kapitał i szybkość innowacji

W oficjalnych opisach Dyrektoriatu ESA ds. Komercjalizacji, Przemysłu i Konkurencyjności (CIC) podkreśla się, że dyrektoriat ten odgrywa kluczową rolę w stymulowaniu komercjalizacji europejskiego sektora kosmicznego. Jako trzy dźwignie wymienia się talent, dostęp do kapitału oraz „szybką innowację”, wraz z zadaniem opracowywania i wdrażania polityki przemysłowej, reprezentowania Dyrektora Generalnego w relacjach z przemysłem oraz nadzorowania zasad zamówień i zawierania umów dla działań i programów Agencji. W praktyce oznacza to, że komercjalizacja jest postrzegana także jako polityka gospodarcza: jak zapewnić industrializację europejskich technologii, ich zastosowanie rynkowe i odpowiednią skalowalność, aby mogły konkurować globalnie.

W ogłoszeniu podano również, że roczny budżet ESA na rok 2026 wynosi 8,26 mld euro. Taki budżet, przy zakresie programów rozciągających się od telekomunikacji po transport kosmiczny, implikuje, że dyrektor musi być zdolny do zarządzania portfelem o dużym ryzyku kontraktowym i organizacyjnym, a jednocześnie budować zaufanie państw członkowskich, przemysłu i innych partnerów.

Czym będzie kierował dyrektor: strategia wzrostu, industrializacja i aplikacje „downstream”

Zgodnie z opisem obowiązków dyrektor odpowiada za strategię ESA w zakresie komercjalizacji i rozwoju biznesu. W sensie praktycznym obejmuje to:

• wsparcie industrializacji i komercjalizacji produktów oraz usług kosmicznych, od wczesnych faz rozwoju po wprowadzenie na rynek;
• rozwój zintegrowanych aplikacji i rozwiązań „downstream”, czyli zastosowań opierających się na usługach i danych satelitarnych, które przynoszą korzyści poza sektorem kosmicznym;
• pomoc europejskim firmom w skalowaniu na rynkach globalnych;
• ułatwianie dostępu do inwestycji i finansowania dla europejskiego przemysłu kosmicznego.

Oprócz zarządzania programami dyrektor zgodnie z ogłoszeniem musi utrzymywać intensywną współpracę z interesariuszami zewnętrznymi: delegacjami państw członkowskich, przemysłem kosmicznym i niekosmicznym, środowiskiem akademickim oraz międzynarodowymi partnerami i organizacjami. W praktyce oznacza to połączenie zarządzania, negocjowania i strategicznego „tłumaczenia” między polityką publiczną a rynkiem: jak pogodzić interesy narodowe i zasady ESA z potrzebami firm, operatorów i inwestorów oraz jak zapewnić, by programy zachowały fokus komercyjny, pozostając jednocześnie kompatybilnymi z instytucjonalnymi celami Agencji.

Programy podlegające dyrektorowi: starty, telekomunikacja i dostęp do rynku

Konkurs wyraźnie wymienia kilka ram programowych, które podlegałyby bezpośredniej odpowiedzialności nowego dyrektora, z obowiązkiem prowadzenia części działań w ścisłej współpracy z Dyrektoriatem ds. Transportu Kosmicznego.

European Launcher Challenge (ELC):
ESA w dokumentacji ELC podaje, że program opiera się na rozwiązaniach nowych europejskich firm, które komercyjnie projektują, budują i operują systemami nośnymi do wynoszenia satelitów na orbitę. Celem jest przyspieszenie komercyjnych usług startowych w Europie i wzmocnienie oferty konkurencyjnej na rynku globalnym. ESA opisuje przy tym zmianę swojej roli: przy usługach startowych prowadzonych prywatnie zaangażowanie Agencji przechodzi z pozycji autorytetu projektowego i klasycznych zamówień w stronę roli klienta, który zapewnia finansowanie i stabilność, bez narzucania wszystkich cech usług i parametrów.

Harmonogram ELC obejmuje decyzje i fazy od zapowiedzi na poziomie Rady ESA w 2023 r. i wydania zapytania o informacje w 2024 r., poprzez otwarcie zaproszenia do składania wniosków w 2025 r., aż po planowane podpisanie umów ramowych w 2026 r. ESA wymienia również kluczowe zobowiązania wybranych dostawców usług: pierwszym wymogiem jest udany start orbitalny najpóźniej do 2027 r., następnie wkład Agencji w każdy operacyjny start wybranych dostawców usług do najpóźniej 2030 r. oraz obowiązkowa demonstracja zwiększenia wydolności poprzez lot orbitalny najpóźniej do 2028 r. W części finansowej ESA podaje, że na ELC wydzieliła ponad 900 mln euro, a dla komponentu demonstracji zwiększenia wydolności przewidziano również warunek prywatnego współfinansowania w wysokości co najmniej 40% kosztów. W tej samej prezentacji ESA podaje listę pięciu firm, które w tym momencie znalazły się na krótkiej liście.

Boost!:
Program Boost! ESA opisuje jako instrument stymulowania inicjatyw komercyjnych oferujących usługi transportu kosmicznego „do kosmosu, w kosmosie i z powrotem z kosmosu”. W ogólnym zarysie podaje się, że Agencja poprzez Boost! pielęgnuje przedsiębiorczość przemysłową oraz stymuluje wzrost i konkurencyjność w prywatnie prowadzonym i prywatnie finansowanym europejskim sektorze kosmicznym. Program według ESA pomaga również państwom członkowskim w realizacji narodowych celów w obszarze transportu kosmicznego, zwłaszcza poprzez rozwój kosmodromów, wydolności testowej i powiązanych usług. W tekście wyraźnie zaznaczono, że Boost! współfinansuje i pomaga w przedkomercyjnym rozwoju nowych europejskich usług transportu kosmicznego, od startu, przez transport w kosmosie, po wydolność powrotną. Jako część wyjaśnienia kontekstu rynkowego ESA podkreśla, że wzrost przychodów z zastosowań kosmicznych przyciąga nowych graczy i ugruntowane firmy do usług komercyjnych, podczas gdy jednocześnie wyzwaniem pozostaje niezawodne i przystępne cenowo umieszczanie mniejszych ładunków na orbicie.

ACCESS:
ACCESS jest według opisu programu pomyślany jako ramy przyspieszenia komercjalizacji i konkurencyjności europejskiego przemysłu, zarówno w sektorach kosmicznych, jak i niekosmicznych. Nacisk położony jest na to, aby europejskie firmy mogły wykorzystać wzrost i dynamikę, jakie niesie komercjalizacja kosmosu, przy wsparciu obejmującym przedsiębiorstwa każdej wielkości – od start-upów po ugruntowane firmy – oraz różne sektory. ESA podaje, że ACCESS jest ustrukturyzowany wokół dwóch elementów: ScaleUp oraz Business Applications and Space Solutions (BASS), z celem pokrycia szerokiego zakresu potrzeb biznesowych. Dla dyrektora oznacza to nadzór nad instrumentem, który nie sprowadza się do jednego programu technologicznego, lecz do systemu wsparcia i narzędzi, którymi pomaga się firmom od pomysłu do rynku.

ARTES 4.0 i projekty partnerskie:
Konkurs podaje, że dyrektor będzie prowadził również komercyjne projekty partnerskie ARTES 4.0 we współpracy z przemysłem europejskim i kanadyjskim oraz operatorami, z zadaniem utrzymania i dalszego wzmacniania komercyjnego charakteru ARTES. ESA w przeglądzie programu ARTES podkreśla, że komunikacja satelitarna jest „silnikiem ekonomicznym” przemysłu kosmicznego oraz że ARTES dąży do utrzymania przemysłu europejskiego i kanadyjskiego na szczycie globalnie konkurencyjnego rynku poprzez wspieranie innowacji. W tym samym opisie podano logikę wsparcia publicznego: przemysł przy wsparciu ESA może prowadzić badania i rozwój, które inaczej byłyby ekonomicznie zbyt ryzykowne, a celem jest stopniowe przekształcanie inwestycji w komercyjne produkty i usługi o różnej dojrzałości.

W bardziej szczegółowej prezentacji projektów partnerskich w ramach ARTES 4.0 podkreśla się, że model ten skupia przemysł wokół dużych programów i rozwija innowacyjne rozwiązania w partnerstwie z prywatnymi lub publicznymi operatorami. Opisane są cele takie jak zwiększenie industrializacji i wzmocnienie konkurencyjności europejskiego przemysłu komunikacji satelitarnej, wraz z elementem podziału ryzyka: ESA przejmuje ryzyka związane z rozwojem innowacyjnych rozwiązań, podczas gdy operatorzy przejmują ryzyka komercyjne w odpowiedzi na potrzeby rynkowe. W praktyce jest to właśnie obszar, w którym dyrektor musi zachować równowagę między ambicją technologiczną, terminami, kosztami a rzeczywistym rynkowym „market fit”.

ECSAT w Harwell: baza operacyjna i odpowiedzialność za placówkę

Stanowisko jest związane z ECSAT, centrum ESA w Harwell Science and Innovation Campus. ESA podaje, że ECSAT kładzie silny nacisk na współpracę i wsparcie działań przekraczających granice poszczególnych dyrektoriatów oraz że obok roli siedziby Dyrektoriatu ds. Łączności i Bezpiecznej Komunikacji wspiera zespoły pracujące nad komercjalizacją, obserwacją Ziemi, eksploracją z udziałem ludzi i robotów oraz technologią, inżynierią i jakością. W części poświęconej komercjalizacji ESA podaje, że ECSAT wspiera cele dyrektoriatu CIC, pomagając europejskim przedsiębiorcom w rozwoju i komercjalizacji produktów i usług wykorzystujących zasoby kosmiczne, oraz podkreśla rolę ESA Space Solutions i sieci działań inkubacyjnych powiązanych z lokalizacją.

Dla wybranego kandydata ważne jest również to, że ogłoszenie przewiduje rolę oficjalnego „Head of Establishment” w ECSAT. Oznacza to, że dyrektor prowadzi nie tylko strategię programową, ale także część zarządczą placówki: dba o dobrostan, motywację, szkolenie i rozwój karier pracowników, wspiera inicjatywę, przejrzystość i przepływ informacji oraz koordynuje działania z innymi dyrektoriatami. W ramach odpowiedzialności zawarte jest również rozpoznawanie, ocena, zarządzanie i raportowanie ryzyka w zakresie zdrowia i bezpieczeństwa pracy. W połączeniu z portfelem programowym jest to wymagająca funkcja, która implikuje zarządzanie zarówno „ludzkie”, jak i „operacyjne”, a nie tylko planowanie strategiczne.

Kto może się zgłosić: doświadczenie na poziomie wykonawczym, przywództwo i międzynarodowa sieć kontaktów

ESA w ogłoszeniu podaje, że kandydaci muszą posiadać co najmniej stopień magistra, przy czym jako przykłady wykształcenia wymienia się prawo, ekonomię, administrację biznesową lub inne dziedziny techniczne. Wymagane jest ponad 10 lat doświadczenia na podobnych stanowiskach wyższego szczebla zarządzania na poziomie wykonawczym, w tym zarządzanie zespołami i programami o znaczących budżetach i zasobach ludzkich, najlepiej w środowisku międzynarodowym.

Wśród kompetencji technicznych podkreśla się:

• rozwiniętą sieć kontaktów i głębokie zrozumienie wyzwań i szans komercjalizacji programów technologicznych i/lub kosmicznych;
• silną znajomość kluczowych interesariuszy przemysłu kosmicznego w Europie i na świecie;
• znajomość ram instytucjonalnych ESA oraz europejskiego i międzynarodowego sektora kosmicznego;
• udokumentowane doświadczenie w zarządzaniu biznesowym, opracowywaniu innowacyjnych strategii i budowaniu relacji z interesariuszami, wraz z umiejętnościami negocjacyjnymi i zdolnością wpływania na decyzje na wysokim szczeblu.

Szczególnie podkreśla się także zarządzanie ludźmi: dyrektor zgodnie z ogłoszeniem musi umieć wyznaczać kierunek strategiczny jednostkom i zespołom, łączyć cele zespołu ze zmieniającym się kontekstem organizacyjnym, wspierać wykonanie wewnątrz i między zespołami oraz podejmować terminowe, pragmatyczne decyzje o wysokiej jakości i integralności. Nacisk na relacje i przywództwo jest logiczny, biorąc pod uwagę, że dyrektor zgodnie z ogłoszeniem musi jednocześnie zarządzać zasobami wewnętrznymi, utrzymywać koordynację z innymi dyrektoriatami oraz budować partnerstwa z przemysłem i państwami członkowskimi.

Języki, sprawdzenia bezpieczeństwa i warunki obywatelstwa

Językami roboczymi ESA są angielski i francuski, a zgodnie z konkursem wymagana jest dobra znajomość przynajmniej jednego z tych dwóch języków; znajomość dodatkowego języka któregoś z państw członkowskich jest uważana za atut. Ogłoszenie podaje również, że kandydaci muszą być zdolni do uzyskania poświadczenia bezpieczeństwa poprzez narodowe organy bezpieczeństwa, a częścią procesu selekcji mogą być testy psychometryczne i inne oceny, z możliwością poproszenia o referencje w przypadku zaproszenia na rozmowę.

Zgłoszenia są rozpatrywane wyłącznie od obywateli państw wymienionych w ogłoszeniu: Austrii, Belgii, Czech, Danii, Estonii, Finlandii, Francji, Niemiec, Grecji, Węgier, Irlandii, Włoch, Luksemburga, Holandii, Norwegii, Polski, Portugalii, Rumunii, Słowenii, Hiszpanii, Szwecji, Szwajcarii i Wielkiej Brytanii. Kryterium to, wraz z wymogami językowymi i sprawdzeniami bezpieczeństwa, w praktyce znacząco zawęża pulę potencjalnych kandydatów, ale jednocześnie odzwierciedla zasady instytucjonalne, według których ESA działa i zatrudnia.

Jak się zgłosić i co należy dołączyć

Zgodnie z instrukcjami z konkursu kandydaci zgłaszają się poprzez stronę ESA dotyczącą zatrudnienia, korzystając z opcji „Apply now”, z obowiązkowo dołączonym listem motywacyjnym i życiorysem. Termin składania wniosków to 13 marca 2026 r. o godzinie 23:59 CET/CEST. W ogłoszeniu podano również kontakt e-mailowy w sprawie dodatkowych informacji związanych z rekrutacją dyrektora.

Konkurs można czytać również jako sygnał kierunku, w którym ESA chce silniej powiązać swoje programy z potrzebami rynkowymi: od stymulowania komercyjnych usług startowych i wzmacniania europejskiego dostępu do kosmosu, po tworzenie warunków, aby komunikacja satelitarna i aplikacje „downstream” szybciej przechodziły z fazy rozwoju do zrównoważonych produktów i usług. Nowy dyrektor będzie jedną z kluczowych osób, która to przejście musi przekuć w programy operacyjne, partnerstwa i wyniki mierzalne na rynku.

Źródła:

• ESA Jobs – ogłoszenie „Director of Commercialisation and Industry Partnership” (Harwell, ECSAT), data publikacji 30 stycznia 2026 r., opis obowiązków i termin zgłoszeń 13 marca 2026 r. o 23:59 CET/CEST (link)
• ESA – „European Launcher Challenge”: cele, harmonogram, finansowanie i lista wybranych dostawców usług (link)
• ESA – „Boost! overview”: opis programu komercyjnego transportu kosmicznego i kluczowe elementy (link)
• ESA ACCESS – „The ACCESS Programme”: cel i struktura programu (ScaleUp i BASS) (link)
• ESA – „ESA ECSAT”: opis lokalizacji w Harwell i działań centrum (link)
• ESA Commercialisation Gateway – „CIC Directorate”: opis dyrektoriatu CIC i jego roli w polityce przemysłowej i komercjalizacji (link)
• ESA – „About ARTES”: rola programu w komunikacji satelitarnej i przekształcaniu inwestycji B+R w komercyjne produkty i usługi (link)
• ESA CSC – „Partnership Projects” (ARTES 4.0): opis modelu partnerskiego, industrializacji i orientacji rynkowej projektów (link)
• ESA – „ESA top management”: rola Dyrektora Generalnego i struktura dyrektorów zarządzających programami i administracją ESA (link)