Były running back NFL Chris Johnson ogłosił, że zdiagnozowano u niego ALS: „Postanowiłem walczyć”
Były running back NFL Chris Johnson, jedna z najbardziej rozpoznawalnych gwiazd Tennessee Titans z okresu końca pierwszej dekady XXI wieku, publicznie ogłosił, że w 2025 roku, w wieku 39 lat, zdiagnozowano u niego stwardnienie zanikowe boczne, postępującą chorobę neurodegeneracyjną znaną także jako ALS lub choroba Lou Gehriga. Johnson przekazał tę wiadomość w rozmowie z Michaelem Strahanem dla „Good Morning America”, wyemitowanej 29 czerwca 2026 roku, a w wywiadzie powiedział, że w jego rodzinie nie było znanej historii tej choroby. Według jego słów lekarze uznają jego przypadek za sporadyczne ALS, formę występującą bez wyraźnego powiązania rodzinnego i stanowiącą większość przypadków choroby. Były trzykrotny zawodnik Pro Bowl, dziś 40-latek, powiedział, że diagnoza szczególnie go dotknęła, ponieważ do pojawienia się pierwszych objawów żył aktywnie, trenował codziennie i po zakończeniu kariery w NFL koncentrował się na rodzinie.
Diagnoza, która zmieniła życie po karierze
Johnson opisał w „Good Morning America”, że pierwsze oznaki choroby zauważył w prawej ręce, kiedy jego uścisk nie był już taki jak wcześniej i kiedy poczuł słabość, której nie potrafił wyjaśnić zwykłym zmęczeniem ani skutkami treningów. Jego żona Brittany Johnson powiedziała w tej samej rozmowie, że rodzina początkowo pomyślała, iż problem może być związany z latami gry w futbol amerykański, na przykład z uciśniętym nerwem albo innym urazem. Takie założenie nie było niezwykłe w przypadku sportowca, który podczas kariery był znany z szybkości, eksplozywności i dużej liczby kontaktów na boisku. Jednak badania lekarskie doprowadziły do diagnozy ALS, choroby, która stopniowo odbiera kontrolę nad mięśniami zależnymi od woli. Johnson powiedział, że po początkowym szoku uznał, iż ma dwie możliwości: poddać się albo walczyć, a publicznie przekazał, że wybrał walkę.
Według wypowiedzi opublikowanych w wywiadzie dla „Good Morning America” choroba u Johnsona postępowała szybciej, niż się spodziewał. Dziś do mówienia używa urządzenia generującego mowę, a jego głos został wcześniej nagrany, aby system komunikacyjny mógł odtwarzać dźwięk przypominający jego naturalny głos. Johnson podkreślił, że publicznie mówi nie tylko o diagnozie, lecz także o potrzebie wcześniejszego rozpoznawania choroby, większych inwestycji w badania i bardziej dostępnych możliwościach terapeutycznych. Powiedział, że ALS nie zmienia człowieka wewnętrznie, choć dramatycznie zmienia to, co ciało może zrobić. Jego rodzina, zwłaszcza żona i czworo dzieci, według jego słów pozostaje najważniejszym powodem, dla którego kontynuuje walkę z chorobą.
Co oznacza sporadyczne ALS
ALS jest chorobą neuronów ruchowych, czyli komórek nerwowych w mózgu i rdzeniu kręgowym, które sterują ruchami zależnymi od woli. Według amerykańskich Centers for Disease Control and Prevention ALS powoduje osłabienie mięśni i może prowadzić do paraliżu, a choroba jest rzadka i nieco częstsza u mężczyzn niż u kobiet. To samo źródło podaje, że przyczyna większości przypadków nie jest znana, pomimo badań nad możliwymi czynnikami takimi jak dziedziczność, ekspozycja środowiskowa, dieta, urazy i aktywność fizyczna. National Institute of Neurological Disorders and Stroke przy amerykańskim NIH podaje, że niemal wszystkie przypadki ALS uznaje się za sporadyczne, co oznacza, że choroba wydaje się przypadkowym zdarzeniem bez wyraźnego wzorca rodzinnego lub znanego pojedynczego czynnika ryzyka. Właśnie ta informacja jest ważna w przypadku Johnsona, ponieważ podkreślił on, że w rodzinie nie ma ALS i dlatego diagnoza była dla niego trudna do zrozumienia.
Sporadyczne ALS nie oznacza, że choroba rozwija się w taki sam sposób u każdej osoby. Objawy mogą pojawiać się stopniowo, na przykład jako osłabienie ręki lub nogi, drżenia mięśni, problemy z mową, połykaniem albo równowagą, a następnie rozprzestrzeniać się na inne części ciała. Według CDC większość osób z ALS otrzymuje diagnozę między 55. a 75. rokiem życia, choć choroba może pojawić się także wcześniej, jak w przypadku Johnsona. CDC podaje również, że od pięciu do dziesięciu procent przypadków ma wzorzec rodzinny, podczas gdy pozostałe przypadki są przeważnie bez znanej rodzinnej historii choroby. Z powodu takiej nieprzewidywalności ALS często przychodzi jako nagłe i głęboko destabilizujące wydarzenie dla pacjentów i ich rodzin, zwłaszcza gdy pojawia się u osoby, która jeszcze niedawno była fizycznie wyjątkowo aktywna.
Od sezonu CJ2K do statusu jednej z ikon Titans
Publiczne ogłoszenie Johnsona odbiło się szerokim echem w świecie sportu, ponieważ chodzi o zawodnika, którego tożsamość w NFL była nierozerwalnie związana z szybkością. Tennessee Titans wybrali go w pierwszej rundzie NFL Draft 2008, z numerem 24, po karierze akademickiej na East Carolina University i zauważalnym występie na NFL Combine. Według biografii Tennessee Sports Hall of Fame Johnson przebiegł na Combine 40 jardów w 4,24 sekundy, co w tamtym czasie było rekordowym osiągnięciem i ważnym powodem, dla którego przyciągnął uwagę klubów. W pierwszych trzech sezonach w lidze był wybierany do Pro Bowl, a w 2009 roku zaliczył sezon, który uczynił go jednym z najbardziej znanych running backów swojego pokolenia. W tym roku zdobył przydomek CJ2K, ponieważ przekroczył granicę 2000 jardów zdobytych biegiem w sezonie zasadniczym.
Według danych statystycznych NFL i ESPN Johnson zakończył sezon 2009 z 2006 rushing yards, 14 touchdownami biegowymi i średnią 5,6 jarda na próbę biegu z piłką. Tennessee Sports Hall of Fame podaje, że w tym samym sezonie ustanowił rekord NFL z 2509 jardami from scrimmage, czyli łącznymi ofensywnymi jardami zdobytymi biegiem i po złapaniu podań, oraz że został uznany za najlepszego ofensywnego zawodnika ligi za 2009 rok. W karierze, według ESPN, zgromadził 9651 rushing yards, 55 touchdownów biegowych, 307 złapań i 2255 receiving yards. Największą część kariery spędził w Tennessee Titans, a potem grał także dla New York Jets i Arizona Cardinals. W sportowej pamięci pozostał jako zawodnik, którego długie akcje zmieniały rytm meczów, ale także jako symbol jednego z najbardziej produktywnych indywidualnych sezonów w historii pozycji running backa.
Choroba, która odbiera ruch, mowę i samodzielność
ALS często opisuje się jako chorobę, która stopniowo przerywa połączenie między układem nerwowym a mięśniami. Gdy neurony ruchowe przestają funkcjonować i obumierają, mięśnie nie otrzymują już sygnałów potrzebnych do ruchu. Według CDC choroba może obejmować komórki nerwowe w górnych i dolnych częściach ciała, co prowadzi do osłabienia mięśni, utraty funkcji i paraliżu. Według wyjaśnienia NIH ALS z czasem może wpływać na zdolność poruszania się, mówienia, połykania i oddychania. Taki przebieg choroby wyjaśnia, dlaczego diagnozy Johnsona nie postrzega się wyłącznie jako osobistej wiadomości zdrowotnej, lecz także jako przypomnienie o powadze stanu, na który wciąż nie ma lekarstwa.
Według NIH dostępne terapie mogą spowolnić postęp choroby lub złagodzić poszczególne objawy, ale nie mogą zatrzymać ALS. CDC podaje, że większość chorych żyje od dwóch do pięciu lat po pojawieniu się objawów, choć przebieg choroby może znacznie różnić się u poszczególnych osób. W przypadku Johnsona lekarze, według „Good Morning America”, zastosowali standardową opiekę obejmującą kilka leków mających spowolnić chorobę, a on uczestniczył także w badaniu klinicznym terapii ukierunkowanej na zmniejszenie stanu zapalnego. Jego lekarka, neurolog Merit Cudkowicz z Mass General Brigham i Harvard Medical School, powiedziała dla „Good Morning America”, że udział w takim badaniu mógł pomóc mu w walce z chorobą. Takie wypowiedzi nie oznaczają, że potwierdzono zatrzymanie ALS przez terapię, ale pokazują, jak ważne są badania kliniczne w poszukiwaniu skuteczniejszego leczenia.
Dlaczego publiczne wystąpienie jest ważne dla badań nad ALS
Johnson podkreślił w wywiadzie, że publicznie mówi o swojej chorobie, aby pomóc w podnoszeniu świadomości o ALS i potrzebie dalszych badań. Według „Good Morning America” na jego cześć ustanowiono inicjatywę wspierającą badania nad ALS przy Sean M. Healey & AMG Center for ALS, centrum kierowanym przez jego lekarkę Merit Cudkowicz. Takie inicjatywy mogą być ważne, ponieważ łączą widoczność osób publicznych, doświadczenia pacjentów i pracę zespołów naukowych starających się przyspieszyć rozwój terapii. W obszarze ALS jest to szczególnie ważne dlatego, że chorobę często diagnozuje się dopiero po złożonym procesie wykluczania innych możliwych przyczyn objawów. Nie istnieje jeden prosty test, który samodzielnie potwierdza diagnozę, więc wczesne rozpoznawanie i dostęp do specjalistycznej opieki neurologicznej mają dużą rolę.
Publiczne wystąpienia sportowców z poważnymi chorobami neurologicznymi często otwierają również wrażliwe pytania o możliwe związki między sportem zawodowym, urazami, obciążeniem fizycznym i późniejszymi konsekwencjami zdrowotnymi. W przypadku Johnsona na razie nie ma oficjalnie potwierdzonej przyczyny choroby, a on sam powiedział, że lekarze uznają jego ALS za sporadyczne. CDC podaje, że badania nie znalazły potwierdzonego związku ALS z urazami lub aktywnością fizyczną jako ogólną przyczyną choroby, choć różne możliwe czynniki nadal są badane. Dlatego ważne jest odróżnienie po ludzku zrozumiałych podejrzeń rodziny, która łączyła pierwsze objawy z karierą futbolową, od naukowo potwierdzonych wniosków. Historia Johnsona w tym sensie mówi przede wszystkim o nieprzewidywalności ALS i o ograniczeniach obecnej wiedzy medycznej.
Rodzina jako centrum walki
W rozmowie dla „Good Morning America” Johnson i jego żona otwarcie mówili także o tym, jak bardzo codzienne życie zmieniło się po diagnozie. Brittany Johnson powiedziała, że opieka nad mężem jest wymagająca, ale że nie kwestionuje swojej roli w tej walce. Chris Johnson z kolei podkreślił, że to właśnie rodzina utrzymuje go w myśleniu o przyszłości i że chce jak najwięcej czasu z dziećmi. Takie wypowiedzi nadają osobisty kontekst chorobie, którą często opisuje się pojęciami medycznymi, ale która w rzeczywistości każdego dnia rozgrywa się poprzez rodzinne rutyny, dostosowania domu, procedury medyczne, pomoce komunikacyjne i ciężar emocjonalny. Dla pacjentów z ALS wsparcie rodziny, specjalistów rehabilitacji, neurologii, terapii mowy, żywienia i opieki oddechowej często staje się równie ważne jak sama terapia farmakologiczna.
Przesłanie Johnsona do opinii publicznej koncentruje się na tym, aby choroba nie wymazała osoby stojącej za diagnozą. Powiedział, że jego ciało nie współpracuje już tak jak kiedyś, ale że jego uczucia, plany, wspomnienia i relacja z rodziną pozostają jego. To przesłanie ma szczególną wagę, gdy pochodzi od sportowca, którego kariera była zbudowana na szybkości, sile i kontroli ciała. W sporcie zawodowym ciało jest narzędziem pracy i symbolem tożsamości, a ALS właśnie tę więź najgłębiej narusza. Publiczne wystąpienie Johnsona nie jest więc tylko wiadomością sportową, lecz także historią o tym, jak były elitarny sportowiec radzi sobie z chorobą, która stopniowo odbiera fizyczną samodzielność, ale nie potrzebę godności, widoczności i lepszych możliwości leczenia.
Źródła:
- Good Morning America / ABC News – wywiad z Chrisem Johnsonem o diagnozie ALS, objawach, rodzinie, leczeniu i publicznej inicjatywie badawczej (link)
- Centers for Disease Control and Prevention, National ALS Registry – wyjaśnienie ALS, częstości występowania, formy rodzinnej, objawów i znanych ograniczeń w rozumieniu przyczyn choroby (link)
- National Institute of Neurological Disorders and Stroke / NIH – medyczny przegląd ALS, sporadycznej formy choroby, możliwych objawów i ograniczeń terapeutycznych (link)
- NFL.com – oficjalny profil statystyczny Chrisa Johnsona i przegląd kariery według sezonów (link)
- ESPN – statystyczny przegląd kariery Johnsona w NFL, w tym danych rushing i receiving (link)
- Tennessee Sports Hall of Fame – biograficzny przegląd kariery Johnsona, osiągnięć w sezonie 2009 i włączenia do Hall of Fame (link)