Péricles przygotowuje spektakl Motown na Rock in Rio: pagode, soul i R&B spotkają się na scenie Sunset
Brazylijski piosenkarz Péricles przyjeżdża na Rock in Rio 2026 z występem, który znacząco różni się od jego zwykłego programu koncertowego. W specjalnym projekcie "Péricles Canta Motown" jeden z najbardziej rozpoznawalnych głosów współczesnej brazylijskiej samby i pagode 7 września na scenie Sunset zinterpretuje klasyki związane z Motown, wytwórnią płytową, która w decydujący sposób wpłynęła na rozwój soulu, R&B i światowej muzyki popularnej. Według reportażu Folha de S.Paulo opublikowanego 29 sierpnia koncert został pomyślany jako zestaw 13 utworów, a wśród publicznie potwierdzonych tytułów znajdują się "Superstition" Stevie Wondera, "My Girl" grupy The Temptations oraz "Cruisin'" Smokey Robinsona. Péricles wypróbował już część repertuaru podczas próby z maestro Maurício Piassarolla, natomiast kostiumy, muzycy i wizualna tożsamość występu mają dodatkowo podkreślić związek z amerykańską tradycją czarnej muzyki. Dzięki temu festiwal zaoferuje publiczności rzadką okazję usłyszenia Périclesa poza repertuarem, z którego jest najbardziej znany, ale w przestrzeni muzycznej, która, jak sam mówi, od dawna jest obecna w jego tożsamości wykonawczej.
Występ zaplanowano na poniedziałek, 7 września, w Cidade do Rock w Parku Olimpijskim w Rio de Janeiro. Według aktualnego programu festiwalu Péricles ma wejść na scenę Sunset o 20:10 czasu lokalnego. Tego samego dnia na tej scenie wystąpią Vanessa da Mata z Rubelem, Roupa Nova z Guilherme Arantesem oraz Laufey, która zamknie wieczorny program Sunset. Na głównej scenie Mundo program 7 września obejmuje Luísę Sonzę z Roberto Menescalem, Jona Batiste'a, Gilberta Gila i Eltona Johna. Rock in Rio 2026 odbędzie się 4, 5, 6, 7, 11, 12 i 13 września, a oficjalny line-up pokazuje, że edycja ponownie została pomyślana jako szeroki przekrój rocka, popu, muzyki elektronicznej, brazylijskiej muzyki popularnej, samby, pagode, soulu i R&B.
Trzynaście utworów, ale pełny repertuar nie został jeszcze publicznie ujawniony
Najbardziej konkretny wgląd w przygotowania pojawił się kilka dni przed rozpoczęciem festiwalu. Folha de S.Paulo poinformowała, że Péricles wraz z maestro Maurício Piassarolla i czarnym fortepianem koncertowym podczas próby zaprezentował część materiału przygotowywanego na Rock in Rio. Trzy wykonane wówczas utwory pokazują jednocześnie rozległość planowanego hołdu: "Superstition" należy do katalogu Stevie Wondera, "My Girl" jest jednym z najbardziej znanych standardów The Temptations, natomiast "Cruisin'" reprezentuje bardziej wyrafinowaną, późniejszą fazę brzmienia Motown poprzez solową twórczość Smokey Robinsona. Według tego samego źródła utwory te są częścią zestawu obejmującego łącznie 13 przebojów. Do 30 sierpnia pełna lista utworów nie została oficjalnie opublikowana, dlatego jest zbyt wcześnie, aby stwierdzić, jacy jeszcze wykonawcy i jakie okresy z katalogu Motown znajdą miejsce w ostatecznym programie.
Oficjalna strona Rock in Rio opisuje projekt jako nowy etap w prezentowaniu Périclesa, podkreślając jego zdolność do podejścia do repertuaru z wyraźnym wyczuciem soulu. Organizatorzy jako kluczową ideę wskazują przedstawienie klasyków Motown głosem wykonawcy, który od dziesięcioleci związany jest z sambą i pagode. We wcześniejszej zapowiedzi festiwalu wymieniano Marvin Gaye'a, Stevie Wondera, The Supremes, The Temptations i The Jackson 5 jako część historycznego kręgu wykonawców definiującego punkt odniesienia dla występu. Nie oznacza to jednak, że utwory wszystkich tych artystów zostały potwierdzone w ostatecznym zestawie 13 kompozycji; oficjalnie i dziennikarsko potwierdzone tytuły to na razie "Superstition", "My Girl" i "Cruisin'". To rozróżnienie jest ważne, ponieważ projekt opiera się na bardzo szerokim katalogu, a ostateczny wybór utworów pozostaje jednym z elementów niespodzianki przed samym koncertem.
Péricles wyjaśnił Folha, że nie postrzega Motown jedynie jako zbioru dawnych przebojów, lecz jako model, który zmienił sposób produkowania, aranżowania i słuchania muzyki popularnej. W tej samej rozmowie podkreślił również powiązania między tradycjami muzycznymi afrykańskiej diaspory, od wzorców rytmicznych, które ukształtowały muzykę brazylijską, po sposoby śpiewania rozwinięte w Stanach Zjednoczonych i innych częściach obu Ameryk. Jak powiedział, jego zamiarem jest przybliżenie publiczności muzyki, o której część słuchaczy może sądzić, że jej nie zna, mimo że jej wzorce od dziesięcioleci są wbudowane w mainstreamowy pop, soul, R&B i liczne sceny narodowe. W tym sensie "Péricles Canta Motown" nie został pomyślany jako imitacja oryginałów, lecz jako interpretacyjny pomost pomiędzy językami muzycznymi, które od dawna komunikują się ze sobą.
Dlaczego Motown to znacznie więcej niż nostalgiczny wybór
Historyczny kontekst Motown wyjaśnia, dlaczego taki projekt na dużej scenie festiwalowej jest czymś więcej niż programem retro. Według Smithsonian Center for Folklife and Cultural Heritage Berry Gordy założył Motown Records w 1959 roku w Detroit, a wytwórnia rozwinęła charakterystyczne brzmienie oparte na mocnych melodiach, rytmicznej bezpośredniości, aranżacjach studyjnych i produkcji dostosowanej do szerokiej publiczności. Smithsonian podkreśla, że Motown stało się pierwszą wytwórnią płytową należącą do czarnoskórego właściciela, która zdołała konkurować z dużymi amerykańskimi wydawcami o zasięgu krajowym oraz osiągnąć międzynarodowy sukces z wykonawcami takimi jak The Miracles, The Supremes, Four Tops i Stevie Wonder. Motown Museum w Detroit podaje, że Gordy rozpoczął działalność dzięki pożyczce w wysokości 800 dolarów z rodzinnego funduszu, a jego koncepcję "fabryki przebojów" częściowo ukształtowało doświadczenie pracy w przemyśle samochodowym.
Rezultatem nie była jedynie seria komercyjnie udanych singli. W latach 60. Motown pomogło otworzyć czarnoskórym wykonawcom drogę na amerykański rynek mainstreamowy w okresie, gdy przemysł muzyczny i całe społeczeństwo były jeszcze silnie naznaczone segregacją rasową. Ze studiów Hitsville U.S.A. wyszli wykonawcy i autorzy, którzy stali się światowymi punktami odniesienia: Smokey Robinson i The Miracles, The Supremes, Marvin Gaye, Stevie Wonder, The Temptations, Four Tops, Martha and the Vandellas, a później The Jackson 5 to tylko część tego dziedzictwa. Za wieloma nagraniami stali muzycy studyjni znani jako The Funk Brothers, których rytmiczna precyzja była jednym z fundamentów tak zwanego brzmienia Motown. Dlatego wybór Motown dla festiwalowego projektu Périclesa jednocześnie przywołuje historię przemysłu fonograficznego, kulturowy przełom muzyki afroamerykańskiej i trwały wpływ tego brzmienia na wykonawców daleko poza Stanami Zjednoczonymi.
Dla publiczności, która kojarzy Périclesa przede wszystkim z pagode, ten związek może nie być oczywisty na pierwszy rzut oka, ale sam piosenkarz twierdzi, że słuchał soulu i R&B oraz włączał je do swojej twórczości na długo przed tym projektem. W lutym, mówiąc o planach związanych z Rock in Rio, podkreślił wpływ Stevie Wondera, Michaela Jacksona i Smokey Robinsona na własne rozumienie śpiewu i aranżacji wokalnych. Folha przed festiwalem odnotowała, że pomysł mocniejszego zaakcentowania tej części jego muzycznej tożsamości nabrał dodatkowego rozpędu po włączeniu do koncertów utworu "Stand by Me" Bena E. Kinga. Piosenka ta nie została wydana przez Motown, ale dobrze ilustruje szerszy amerykański kontekst soulu i R&B, z którego Péricles czerpie repertuarowe i interpretacyjne inspiracje.
Od Exaltasamba do kariery solowej i nowego formatu festiwalowego
Oficjalna biografia Périclesa wiąże jego zawodową drogę z Exaltasamba od 1986 roku, kiedy stał się jednym z głosów zespołu, który wyrósł na jedną z najbardziej znanych nazw brazylijskiego pagode. Po długim okresie działalności w grupie w 2012 roku rozpoczął karierę solową i kontynuował wydawanie projektów studyjnych, koncertowych i audiowizualnych. Przez te dziesięciolecia zbudował rozpoznawalny styl oparty na głębokim głosie, melodyjnym frazowaniu i połączeniu samby z romantyczną wrażliwością popową. Właśnie ta cecha wokalna jest jednym z powodów, dla których projekt poświęcony Motown wydaje się bardziej przekonujący niż zwykły festiwalowy zestaw "coverów": utwory zostały dobrane dla piosenkarza, którego sposób interpretacji może naturalnie opierać się na tradycji soulu, gospel i R&B bez porzucania własnej brazylijskiej tożsamości.
Kurator Rock in Rio i wiceprezes Rock World do spraw programu artystycznego Zé Ricardo powiedział Folha, że występ Périclesa pokazuje również szerokość samego festiwalu oraz jego zamiar zaprezentowania publiczności pełnego zakresu talentu piosenkarza. W tym sensie projekt został wpisany w tożsamość sceny Sunset, na której w programie na 2026 rok pojawia się większa liczba specjalnie przygotowanych współprac i koncertów tematycznych. W ten sam weekend zapowiedziano tam między innymi Jota Quest z repertuarem Tima Maii, Roupa Nova z Guilherme Arantesem, João Gomes z Orquestra Brasileira oraz projekty łączące wykonawców różnych pokoleń i gatunków. Sunset nie funkcjonuje więc jedynie jako mniejsza alternatywa dla głównej sceny, lecz jako przestrzeń, w której festiwal rozwija koncerty, których często nie można po prostu przenieść ze standardowych tras koncertowych artystów.
Dla Périclesa jest to szczególnie ważny kontekst, ponieważ "Canta Motown" wymaga od niego innej dynamiki występu. Pagode silnie opiera się na zbiorowej energii, instrumentach perkusyjnych, rytmicznej interakcji i bezpośredniej komunikacji z publicznością, podczas gdy duża część repertuaru Motown wymaga precyzyjnie ukształtowanych linii wokalnych, mocnych groove'ów, barw instrumentów dętych i klawiszowych oraz dramaturgii opartej na krótkich, wyjątkowo rozpoznawalnych utworach. Piosenkarz nie porzuca swojego języka muzycznego, lecz wprowadza go w dialog z innym systemem aranżowania i wykonywania. Właśnie tutaj znajduje się największy potencjał twórczy koncertu: jeśli uda się znaleźć równowagę, publiczność nie otrzyma ani "zamerykanizowanego" pagode, ani zwykłego odtworzenia starych nagrań Motown, lecz nową formę festiwalową zbudowaną wokół głosu Périclesa.
Tożsamość wizualna powinna podążać za tematem muzycznym
Przygotowania nie kończą się na repertuarze. W rozmowie z Folha Péricles zapowiedział, że wybór ubrań i muzyków będzie częścią atmosfery nawiązującej do świata czarnej muzyki, chociaż szczegóły scenografii i ostateczna koncepcja wizualna do 30 sierpnia nie zostały publicznie przedstawione. Dzięki temu organizatorzy zachowują element niespodzianki, ale jasne jest, że "Péricles Canta Motown" został pomyślany jako kompletny projekt festiwalowy, a nie jedynie seria coverów. Oficjalny Rock in Rio w zapowiedzi występu również podkreśla, że projekt odkrywa inną stronę piosenkarza i celebruje muzyczne korzenie przekazywane pomiędzy pokoleniami.
To sformułowanie nabiera dodatkowej wagi ze względu na sam charakter dziedzictwa Motown. Wytwórnia ukształtowała nie tylko brzmienie, ale także sposób prezentowania wykonawców, choreografię, dyscyplinę sceniczną i tożsamość wizualną, które miały kluczowe znaczenie dla wejścia czarnoskórych artystów do amerykańskiego mainstreamu telewizyjnego i koncertowego. We współczesnym kontekście taka historia wymaga ostrożnego podejścia: współczesny hołd nie może sprowadzać się do kostiumowej nostalgii, lecz musi pokazać, dlaczego te utwory pozostają aktualne także dzisiaj. Projekt Périclesa próbuje to osiągnąć, wychodząc od wspólnych korzeni czarnej muzyki po obu stronach Atlantyku oraz od faktu, że soul, R&B, samba i pagode od dziesięcioleci stykają się ze sobą poprzez rytm, interpretację wokalną i kulturę popularną.
Jeden z najciekawszych projektów 7 września
Program Rock in Rio na 7 września jest szczególnie ukierunkowany na wykonawców, u których na pierwszy plan wysuwają się mocna interpretacja i historyczne odniesienia muzyczne. Na Sunset przed Périclesem wystąpią Vanessa da Mata z Rubelem oraz Roupa Nova z Guilherme Arantesem, a po nim Laufey, artystka, której współczesny pop opiera się na jazzie, brzmieniu orkiestrowym i klasycznych tradycjach singer-songwriterów. Jednocześnie scena Mundo połączy brazylijski pop i bossa novę poprzez Luísę Sonzę i Roberto Menescala, współczesny amerykański soul i jazz poprzez Jona Batiste'a, dorobek Gilberta Gila oraz katalog Eltona Johna. Motownowy zestaw Périclesa nie jest więc odosobnioną ciekawostką programową, lecz częścią dnia, podczas którego festiwal wyraźnie łączy różne pokolenia muzyki popularnej.
Według obecnie opublikowanego harmonogramu jego termin o 20:10 umieszcza koncert w centralnej części wieczornego programu, przed Laufey na Sunset i przed końcowymi występami na głównej scenie. Zwiększa to widoczność projektu i stawia go przed publicznością festiwalową, która niekoniecznie śledzi pagode lub dyskografię Périclesa. Dla wykonawcy jest to okazja, by głębiej wprowadzić własną publiczność w historię soulu i R&B, ale także pokazać słuchaczom znającym Motown, jak te utwory brzmią poprzez głos i doświadczenie muzyka ukształtowanego w brazylijskiej tradycji samby.
Osiem dni przed występem, 30 sierpnia, najważniejsze elementy koncertu są już znane: data, scena, godzina i koncepcja, a także trzy z łącznie 13 utworów. Ukryta pozostaje większa część setlisty oraz pełna wizualna i aranżacyjna forma występu. Właśnie ta przestrzeń pomiędzy tym, co znane, a tym, co nieujawnione, czyni "Péricles Canta Motown" jednym z bardziej intrygujących projektów specjalnych tegorocznego Rock in Rio. Jeśli zapowiadana koncepcja zostanie konsekwentnie zrealizowana, koncert może pokazać, że związek Périclesa z soulem i R&B nie znajduje się na marginesie jego kariery, lecz głęboko w muzycznych wpływach, które od dziesięcioleci kształtują jego interpretację samby i pagode.
Źródła:
- Folha de S.Paulo - reportaż o próbie, repertuarze 13 utworów, potwierdzonych kompozycjach, wypowiedziach Périclesa i koncepcji występu (link)
- Rock in Rio - oficjalna strona projektu "Péricles Canta Motown" i opis jego miejsca w programie festiwalu (link)
- Rock in Rio - oficjalny line-up na 7 września 2026 roku i harmonogram wykonawców według scen (link)
- Gshow / Globo - opublikowane godziny występów na Rock in Rio 2026, w tym termin Périclesa na scenie Sunset (link)
- Smithsonian Center for Folklife and Cultural Heritage - historyczny kontekst Motown Records, założenie w 1959 roku i rola wytwórni w rozwoju R&B oraz międzynarodowym sukcesie czarnoskórych wykonawców (link)
- Motown Museum - informacje o Berrym Gordym, założeniu Motown i rozwoju modelu "fabryki przebojów" w Detroit (link)
- Péricles - oficjalna biografia z informacjami o okresie działalności w Exaltasamba i początku kariery solowej (link)