Londyn oficjalnie złożył kandydaturę do organizacji lekkoatletycznych mistrzostw świata 2029, Rzym uzyskał kluczowe gwarancje państwowe
Londyn oficjalnie złożył ostateczną kandydaturę do organizacji lekkoatletycznych mistrzostw świata 2029, dzięki czemu jedna z najbardziej znanych sportowych metropolii świata weszła w końcową fazę rywalizacji o największą imprezę w kalendarzu World Athletics. UK Sport potwierdził 6 sierpnia 2026 roku, że brytyjska kandydatura została złożona, a kluczowym krokiem umożliwiającym sfinalizowanie zgłoszenia było porozumienie w sprawie wykorzystania London Stadium, stadionu w Queen Elizabeth Olympic Park, który był centralnym obiektem Igrzysk Olimpijskich i Paralimpijskich w 2012 roku oraz lekkoatletycznych mistrzostw świata w 2017 roku. Kandydaturę prowadzi Athletic Ventures, wspólny projekt UK Athletics, London Marathon Events i Great Run Company, przy wsparciu rządu Wielkiej Brytanii, władz Londynu i UK Sport. Organizatorzy szacują, że mistrzostwa mogłyby przynieść ponad 400 milionów funtów korzyści gospodarczych i społecznych, jednak jest to prognoza wynikająca ze studium wykonalności i projektu kandydatury, a nie gwarantowany efekt finansowy. Jednocześnie na początku sierpnia Rzym uzyskał to, co było kluczowe dla pozostania w rywalizacji: włoski rząd zatwierdził gwarancję finansową dla kandydatury, dzięki czemu włoski projekt wszedł do finałowej fazy ze znacznie mocniejszym zapleczem instytucjonalnym.
Porozumienie z West Hamem usunęło największą przeszkodę dla londyńskiej kandydatury
Najbardziej wrażliwą kwestią dla Londynu podczas przygotowywania kandydatury nie była sprawa sportowa, lecz operacyjna: dostępność London Stadium we wrześniu 2029 roku, w okresie trwania angielskiego sezonu piłkarskiego. West Ham United wykorzystuje stadion jako swój długoterminowy dom, a obiekt jednocześnie zachował funkcję lekkoatletyczną i infrastrukturalne dziedzictwo Igrzysk z 2012 roku. Według danych londyńskich władz West Ham posiada długoterminową koncesję na stadion, a UK Athletics również ma wieloletnie porozumienie związane z jego wykorzystaniem do lekkoatletyki. Właśnie z powodu nakładania się kalendarza piłkarskiego na termin mistrzostw świata przez wiele miesięcy poszukiwano rozwiązania, które umożliwiłoby kilkudniową zmianę konfiguracji stadionu bez niedopuszczalnego wpływu na terminarz klubu.
West Ham 6 sierpnia oficjalnie ogłosił, że osiągnął porozumienie z London Stadium LLP i Athletic Ventures, dzięki któremu London Stadium może zostać uwzględniony w kandydaturze do organizacji mistrzostw świata 2029. Klub podkreślił przy tym, że wspólnie z zarządcą stadionu będzie pracował nad szeregiem ulepszeń infrastruktury i doświadczenia widzów. W oficjalnym komunikacie West Hamu nie określono z góry ostatecznego wpływu mistrzostw na terminarz piłkarski sezonu 2029/30, ponieważ będzie on zależał od tego, w jakich rozgrywkach klub będzie wówczas występował i w jakich dodatkowych turniejach będzie uczestniczył. The Guardian, powołując się na informacje z negocjacji, podał, że w przypadku powodzenia londyńskiej kandydatury rozwiązanie powinno ograniczyć liczbę kolejnych meczów wyjazdowych West Hamu, jednak klub w swoim komunikacie zachował większą ostrożność i zaznaczył, że szczegóły zostaną uzgodnione z właściwymi władzami piłkarskimi, gdy znane będą konkretne okoliczności danego sezonu.
Porozumienie to ma kluczowe znaczenie, ponieważ londyńska kandydatura opiera się na istniejącym stadionie i jego historii wielkich imprez lekkoatletycznych. World Athletics przewiduje wrześniowy termin mistrzostw w 2029 i 2031 roku, dlatego organizator musi skoordynować stadion, treningi, transport, zakwaterowanie i konkurencje uliczne w okresie pełnego sezonu sportowego. Londyn unika w ten sposób potrzeby budowy nowego głównego stadionu, ale musi udowodnić, że istniejący obiekt może funkcjonować bez poważnego zakłócania działalności innych użytkowników.
Wsparcie publiczne istnieje, ale model finansowy pozostaje pod ścisłą obserwacją
Rząd Wielkiej Brytanii oficjalnie poparł w lipcu 2025 roku kandydaturę do organizacji lekkoatletycznych mistrzostw świata 2029, a także odrębny projekt dotyczący mistrzostw świata w paralekkoatletyce w tym samym roku. Rząd podkreślał wówczas oczekiwane korzyści dla gospodarki, turystyki, zatrudnienia i dziedzictwa sportowego, natomiast UK Sport i Greater London Authority włączyły się w przygotowanie konstrukcji finansowej londyńskiego projektu. Zgodnie z procedurą opublikowaną przez brytyjską Competition and Markets Authority, UK Sport i władze Londynu zaproponowały wsparcie dla Athletic Ventures w wysokości do 43,3 miliona funtów w latach finansowych 2029/30 i 2030/31, pod warunkiem powodzenia kandydatury. Środki te miałyby służyć pokryciu niezbędnych kosztów realizacji wydarzenia, a propozycja przeszła odrębną ocenę zgodnie z brytyjskimi przepisami dotyczącymi subsydiów państwowych.
Z drugiej strony Athletic Ventures i partnerzy kandydatury twierdzą, że łączny gospodarczy i społeczny wpływ mistrzostw mógłby przekroczyć 400 milionów funtów. Kwota ta obejmuje szerszą koncepcję korzyści niż same bezpośrednie wpływy ze sprzedaży biletów: organizatorzy liczą na wydatki odwiedzających, aktywność turystyczną, zatrudnienie, widoczność komercyjną, aktywizację lokalnych społeczności i długoterminowy wpływ na uczestnictwo w sporcie. Takie szacunki w przypadku dużych imprez sportowych zależą od metodologii, rzeczywistej liczby odwiedzających, udziału gości przyjeżdżających spoza miasta i kraju oraz od tego, jakie koszty i korzyści zostaną uwzględnione w końcowym rozliczeniu. Dlatego ważne jest rozróżnienie między prognozą przedstawianą na etapie kandydatury a później zmierzonym efektem gospodarczym, jednak londyńscy organizatorzy właśnie na różnicy między planowanym wsparciem publicznym a szacowanym szerszym wpływem budują jeden z głównych argumentów swojej oferty.
Burmistrz Londynu Sadiq Khan i miejskie instytucje łączą kandydaturę ze strategią przyciągania dużych międzynarodowych wydarzeń, turystyką, inwestycjami, wolontariatem i rozwojem umiejętności młodych ludzi. Ostateczny poziom wydatków publicznych będzie jednak zależał od przyznania organizacji mistrzostw, umów z World Athletics i szczegółowego planu operacyjnego, dlatego samo złożenie kandydatury nie oznacza, że wszystkie przyszłe pozycje wydatków zostały już uruchomione.
Londyn opiera się na doświadczeniach z 2012 roku i wyjątkowo licznie odwiedzanych mistrzostwach w 2017 roku
Największą przewagą Londynu nad częścią konkurencji jest fakt, że główny stadion ma już doświadczenie w organizowaniu wydarzeń na najwyższym światowym poziomie. Obiekt został zbudowany na Igrzyska Olimpijskie i Paralimpijskie w 2012 roku, a pięć lat później był centralnym miejscem lekkoatletycznych mistrzostw świata. Według danych World Athletics ze studium wpływu wydarzenia z 2017 roku na mistrzostwa świata sprzedano ponad 705 000 biletów, co wówczas przyniosło rekord Guinnessa pod względem sprzedaży wejściówek na tę imprezę. Po zsumowaniu lekkoatletycznych mistrzostw świata i mistrzostw świata w paralekkoatletyce, które odbyły się tego samego lata, wydarzenia na żywo obejrzało ponad milion osób.
To samo studium podaje, że bezpośredni wpływ gospodarczy całego londyńskiego "lata światowej lekkoatletyki" przekroczył 107 milionów funtów. Same lekkoatletyczne mistrzostwa świata, według tej analizy, miały bezpośredni wpływ w wysokości 79,01 miliona funtów na londyńską gospodarkę, natomiast szacowany łączny wpływ gospodarczy tych mistrzostw mieścił się w przedziale od około 109 do 160 milionów funtów. Organizatorzy wykorzystują obecnie rok 2017 jako dowód, że Londyn posiada rynek dla lekkoatletyki, doświadczenie w obsłudze dużej liczby widzów i zaplecze operacyjne, które zostało już sprawdzone. Jest to ważna część historii stojącej za znacznie większą prognozą na 2029 rok, choć wyników obu edycji nie można automatycznie utożsamiać, ponieważ zmieniają się warunki podróży, ceny, rynek sponsorski i metodologia oceny.
Athletic Ventures stara się przy tym przedstawiać mistrzostwa jako część długoterminowego systemu łączącego elitarną lekkoatletykę, bieganie masowe i rozwój młodzieży, a nie jako odizolowane wielkie wydarzenie. World Athletics będzie jednak, obok dziedzictwa i popularności, oceniać bezpieczeństwo operacyjne, gwarancje finansowe, zakwaterowanie, transport, zrównoważony rozwój i zdolność organizatorów do spełnienia międzynarodowych standardów.
Rzym dzięki gwarancji finansowej usunął swoją kluczową słabość
Podczas gdy Londyn musiał rozwiązać kwestię stadionu, Rzym w ostatnich miesiącach miał inny problem: gwarancje finansowe. Włoska federacja lekkoatletyczna FIDAL już w kwietniu 2026 roku ogłosiła, że przesłała World Athletics dokumentację kandydatury Rzymu na edycję 2029 lub 2031, ale wyraźnie zaznaczyła wówczas, że do terminu 5 sierpnia należy uzupełnić dokumentację, w tym niezbędne gwarancje trwałości ekonomicznej. Rząd we wcześniejszej fazie poparł projekt listem ministra sportu Andrei Abodiego, jednak ostateczne potwierdzenie finansowe było kluczowe dla zakończenia procesu.
FIDAL 4 sierpnia ogłosił, że włoski rząd, wspólnie z innymi podmiotami instytucjonalnymi, dał zielone światło gwarancji finansowania kandydatury Rzymu do organizacji mistrzostw świata 2029. Prezes federacji Stefano Mei potwierdził pozytywny rezultat po spotkaniu z ministrem sportu i młodzieży Andreą Abodim oraz ministrem gospodarki i finansów Giancarlo Giorgettim. Tym samym Rzym tuż przed ostatecznym terminem usunął niepewność, która mogła osłabić jego zgłoszenie. FIDAL nie próbował przy tym przedstawiać wyniku rywalizacji jako przesądzonego; Mei publicznie ocenił, że przed kandydatami znajduje się trudny i niepewny finałowy pojedynek.
Rzym ma własne silne podstawy historyczne. Włochy dotychczas tylko raz gościły lekkoatletyczne mistrzostwa świata, właśnie w Rzymie w 1987 roku, na Stadio Olimpico. Ten sam kompleks odegrał ważną rolę także podczas Igrzysk Olimpijskich w 1960 roku, lekkoatletycznych mistrzostw Europy w 1974 roku oraz mistrzostw Europy w 2024 roku. Włoska kandydatura może więc, podobnie jak londyńska, wskazywać na istniejącą infrastrukturę sportową i rozpoznawalny stadion, jednak World Athletics będzie oceniać cały pakiet organizacyjny, a nie wyłącznie tradycję. Państwowa gwarancja finansowa daje Rzymowi istotną wiarygodność w tym porównaniu, ponieważ potwierdza, że projekt ma za sobą polityczne i budżetowe wsparcie potrzebne do wejścia w końcową fazę.
W rywalizacji są nie tylko Londyn i Rzym: Monachium i Nairobi również mają poważne projekty
Choć kandydatury Londynu i Rzymu ze względu na tradycję, infrastrukturę i ostatnie działania instytucjonalne często wyróżniają się jako szczególnie widoczne, rywalizacja jest szersza. The Guardian po złożeniu londyńskiego zgłoszenia poinformował, że wśród kandydatów na 2029 rok znajdują się również Monachium i Nairobi, zaznaczając jednocześnie, że World Athletics w tamtym momencie nie opublikował jeszcze ostatecznej oficjalnej listy wszystkich kandydatów. Niemiecki i kenijski projekt w każdym razie mają publicznie potwierdzone wsparcie instytucjonalne oraz własne argumenty, które sprawiają, że są istotnymi uczestnikami procesu.
Rada Miasta Monachium w marcu 2026 roku zatwierdziła kandydaturę do organizacji mistrzostw świata w 2029 lub 2031 roku. Według oficjalnych informacji miasta zawody miałyby opierać się na zmodernizowanym Olympiastadion i istniejącej infrastrukturze Olympiaparku, a konkurencje uliczne odbywałyby się w innych częściach miasta. Monachium podało orientacyjny koszt około 107 milionów euro dla edycji 2029 oraz około 110 milionów euro dla 2031 roku, przy modelu podziału finansowania między rząd federalny, Bawarię i miasto. Miasto podkreśla również, że World Athletics przewiduje w tym procesie podwójne przyznanie organizacji, dlatego Monachium kandyduje do obu dostępnych edycji.
Nairobi buduje swoją kandydaturę na zupełnie innej historii: możliwości zorganizowania seniorskich mistrzostw świata po raz pierwszy w Afryce. Athletics Kenya podaje, że żaden afrykański kraj nie był dotychczas gospodarzem seniorskich mistrzostw, choć Kenia organizowała mistrzostwa świata w biegach przełajowych w 2007 roku, mistrzostwa świata U18 w 2017 roku i mistrzostwa świata U20 w 2021 roku. Proponowanym głównym miejscem zawodów w 2029 roku jest Moi International Sports Centre w Kasarani. Kandydaturę publicznie poparł również dwukrotny mistrz olimpijski w maratonie Eliud Kipchoge, a kenijski rząd potwierdził polityczne wsparcie dla projektu. Dla World Athletics taka oferta otwiera również kwestię geograficznego rozszerzenia największej imprezy na rynek, który od dziesięcioleci jest jednym z centrów światowej lekkoatletyki.
World Athletics podejmie decyzję we wrześniu, a gospodarza wybiera się dla całego ekosystemu zawodów
Zgodnie z oficjalnym kalendarzem procesu kandydacyjnego World Athletics termin ostatecznego składania kandydatur do organizacji mistrzostw w 2029 i 2031 roku upłynął 5 sierpnia 2026 roku, a decyzję Rady World Athletics zaplanowano na wrzesień. Światowa federacja prowadzi proces równolegle dla obu edycji, co daje kandydatom możliwość rozpatrywania ich w szerszym harmonogramie przydziału gospodarzy. Pierwsza edycja World Athletics Ultimate Championship odbędzie się w Budapeszcie od 11 do 13 września 2026 roku, a brytyjskie media informują, że decyzja dotycząca gospodarza spodziewana jest po tym wydarzeniu. Dopóki World Athletics nie ogłosi oficjalnej decyzji, żadne miasto nie ma potwierdzonych praw do organizacji.
Londyn przeszedł więc z etapu politycznej deklaracji i studium wykonalności do oficjalnie złożonej końcowej kandydatury: porozumienie z West Hamem usunęło bezpośrednie ryzyko związane ze stadionem, a instytucje publiczne określiły ramy możliwego wsparcia finansowego. Rzym niemal jednocześnie zapewnił sobie państwowe gwarancje finansowe, natomiast Monachium i Nairobi oferują odmienne modele infrastruktury, geografii i dziedzictwa sportowego.
Organizacja lekkoatletycznych mistrzostw świata obejmuje dziewięć dni rywalizacji i 50 konkurencji, zgodnie z informacjami World Athletics dotyczącymi formatu mistrzostw, a także znacznie szerszy system logistyczny obejmujący treningi, zakwaterowanie, transport, media, bezpieczeństwo i biegi uliczne. Londyn wchodzi do końcowej fazy z potwierdzoną zdolnością obsługi masowej publiczności i istniejącym stadionem olimpijskim, ale także z obowiązkiem pogodzenia wielkiej imprezy lekkoatletycznej z regularnym funkcjonowaniem obiektu piłkarskiego. Rzym wchodzi do finału z historią Stadio Olimpico i świeżo potwierdzoną gwarancją państwową. Ostateczna decyzja World Athletics we wrześniu 2026 roku pokaże więc, jak duże znaczenie w wyborze będą miały sprawdzona infrastruktura i potencjał komercyjny uznanych europejskich gospodarzy, a jak duże strategiczne dążenie do ekspansji geograficznej i wejścia na nowe rynki.
Źródła:
- UK Sport - potwierdzenie, że 6 sierpnia 2026 roku złożono brytyjską kandydaturę do organizacji mistrzostw świata 2029 i że decyzja spodziewana jest we wrześniu (link)
- West Ham United - oficjalne potwierdzenie porozumienia z London Stadium LLP i Athletic Ventures dotyczącego włączenia London Stadium do kandydatury (link)
- GOV.UK / Competition and Markets Authority - dane dotyczące proponowanego wsparcia dla Athletic Ventures w wysokości do 43,3 miliona funtów, pod warunkiem powodzenia kandydatury (link)
- Rząd Wielkiej Brytanii - oficjalne poparcie kandydatury Londynu i uzasadnienie oczekiwanych korzyści gospodarczych, turystycznych i społecznych (link)
- World Athletics - oficjalny kalendarz procesu kandydacyjnego do mistrzostw 2029 i 2031 oraz terminy końcowego zgłoszenia i decyzji Rady (link)
- World Athletics - studium wpływu londyńskich mistrzostw świata 2017, obejmujące sprzedaż biletów i wskaźniki gospodarcze (link)
- FIDAL - potwierdzenie włoskiego rządu dotyczące gwarancji finansowej dla kandydatury Rzymu do organizacji mistrzostw świata 2029 (link)
- Miasto Monachium - oficjalne dane dotyczące kandydatury na lata 2029/2031, planowanej infrastruktury i orientacyjnego modelu finansowego (link)
- Athletics Kenya - dane dotyczące kandydatury Nairobi, wsparcia państwa i planu organizacji pierwszych seniorskich mistrzostw świata w Afryce (link)
- The Guardian - raport o ostatecznym zgłoszeniu Londynu, konkurencyjnych kandydaturach i szacunku ponad 400 milionów funtów korzyści gospodarczych i społecznych (link)