Nairobi otrzymało lekkoatletyczne mistrzostwa świata 2029 - pierwszą edycję w historii na kontynencie afrykańskim
Nairobi będzie w 2029 roku gospodarzem lekkoatletycznych mistrzostw świata, dzięki czemu najważniejsze zawody World Athletics po raz pierwszy w swojej historii odbędą się na kontynencie afrykańskim. Decyzję 15 września 2026 roku podjęła Rada World Athletics podczas 242. posiedzenia w Budapeszcie, a międzynarodowa federacja jednocześnie potwierdziła, że Monachium będzie gospodarzem mistrzostw w 2031 roku. Według komunikatu World Athletics proces kandydowania do organizacji tych dwóch edycji był jednym z najmocniejszych w historii zawodów, a o organizację ubiegały się Nairobi, Londyn, Rzym i Monachium. Stolica Kenii otrzymała więc edycję 2029, natomiast niemieckiemu miastu przyznano mistrzostwa dwa lata później.
Dla Nairobi decyzja ma znaczenie szersze niż samo zorganizowanie kolejnego wielkiego wydarzenia sportowego. Lekkoatletyczne mistrzostwa świata odbywają się od 1983 roku, ale żadna wcześniejsza edycja nie została zorganizowana w Afryce, na kontynencie, który od dziesięcioleci odgrywa kluczową rolę w rozwoju światowych biegów, szczególnie na średnich i długich dystansach. World Athletics opisuje więc tę decyzję jako historyczny moment dla sportu oraz ważny krok w rozszerzaniu swoich największych zawodów na różne kontynenty. Prezydent organizacji Sebastian Coe podkreślił, że wszyscy czterej kandydaci przedstawili wysokiej jakości projekty i że decyzja Rady nie była łatwa.
Kasarani będzie centrum mistrzostw
Główną areną mistrzostw świata 2029 będzie odnowiony stadion Kasarani, będący częścią kompleksu sportowego Moi International Sports Centre w Nairobi. World Athletics informuje, że stadion przechodzi szeroko zakrojoną modernizację konstrukcyjną obiektów i infrastruktury towarzyszącej, a prace są również związane z przygotowaniami Kenii do Pucharu Narodów Afryki 2027. W 2026 roku CAF przeprowadzała inspekcje możliwości sportowych i logistycznych w Kenii, Tanzanii i Ugandzie, krajach-gospodarzach tego turnieju piłkarskiego, a wśród sprawdzanych obiektów w Nairobi znalazło się również Kasarani. Taka sekwencja wielkich wydarzeń pozwala miastu wykorzystywać część inwestycji w stadiony, transport, bezpieczeństwo, bazę noclegową i systemy operacyjne podczas wielu międzynarodowych zawodów.
Kasarani nie jest dla światowej lekkoatletyki nieznanym miejscem. Nairobi zorganizowało tam w 2017 roku mistrzostwa świata do lat 18, które według World Athletics przyciągnęły bardzo dużą liczbę widzów, a cztery lata później miasto było gospodarzem mistrzostw świata do lat 20. Stolica Kenii w międzyczasie umocniła swoją pozycję w międzynarodowym kalendarzu lekkoatletycznym również dzięki Kip Keino Classic, mityngowi należącemu do cyklu World Athletics Continental Tour Gold. To właśnie połączenie doświadczenia w organizacji zawodów, inwestycji infrastrukturalnych, gwarancji finansowych i silnej lokalnej bazy kibiców jest wskazywane jako jeden z głównych powodów sukcesu kandydatury.
World Athletics w uzasadnieniu decyzji przytoczyło również dane z własnych badań publiczności, według których 68 procent ankietowanych w Kenii ocenia swoje zainteresowanie lekkoatletyką jako wysokie, w porównaniu ze światową średnią wynoszącą 39 procent. Organizacja podaje także, że lekkoatletyka jest drugim najczęściej śledzonym sportem w kraju, po piłce nożnej. Takie dane są ważne dla organizatora, ponieważ mistrzostwa świata nie są wyłącznie zawodami sportowymi, lecz także wielkim wydarzeniem telewizyjnym, komercyjnym i logistycznym, zależnym od sprzedaży biletów, zaangażowania publiczności i międzynarodowej widoczności.
Kenia otrzymuje mistrzostwa po dziesięcioleciach sukcesów na bieżni i ulicy
Wybór Nairobi ma szczególnie symboliczne znaczenie ze względu na miejsce, jakie Kenia zajmuje w historii światowej lekkoatletyki. Kraj od dziesięcioleci należy do najbardziej utytułowanych w konkurencjach średnio- i długodystansowych, a nazwiska takie jak Faith Kipyegon, Eliud Kipchoge, Hellen Obiri, David Rudisha, Vivian Cheruiyot, Kip Keino, Paul Tergat i Tegla Loroupe mocno zapisały się w historii zawodów olimpijskich i światowych. World Athletics podaje, że Kenia jest drugim najbardziej utytułowanym krajem w historii mistrzostw świata, a na mistrzostwach w Tokio w 2025 roku zajęła drugie miejsce w klasyfikacji medalowej z siedmioma złotymi medalami i łącznie 11 krążkami. Organizacja mistrzostw w 2029 roku łączy więc długą tradycję sportowej rywalizacji z dążeniem kraju do odgrywania większej roli także w organizacji największych światowych wydarzeń sportowych.
Nairobi już wcześniej próbowało uzyskać seniorskie mistrzostwa świata. Miasto było kandydatem do organizacji edycji 2025, którą ostatecznie przyznano Tokio, a World Athletics podaje, że strona kenijska przystąpiła do nowej kandydatury z dodatkowym doświadczeniem i silniejszym planem operacyjnym. Proces dotyczący edycji 2029 i 2031 oficjalnie rozpoczęto w czerwcu 2025 roku, natomiast termin składania ostatecznych wniosków kandydackich upłynął 31 sierpnia 2026 roku. Decyzję Rady podjęto we wrześniu, zgodnie z harmonogramem konkursu opublikowanym przez międzynarodową federację przed ostatnim etapem procedury.
Konkurencja była silna. Londyn organizował już mistrzostwa świata w 2017 roku na Stadionie Olimpijskim z 2012 roku, Rzym ma długą tradycję wielkich imprez lekkoatletycznych, a Monachium dysponuje Stadionem Olimpijskim i doświadczeniem w organizacji mistrzostw Europy 2022. Według raportu specjalistycznego portalu Inside the Games Nairobi w procedurze dotyczącej 2029 roku wyprzedziło Londyn, Rzym i Monachium, natomiast Monachium otrzymało edycję 2031. World Athletics nie opublikowało szczegółowych wyników głosowania ani ocen punktowych poszczególnych kandydatur, dlatego nie wiadomo, jak członkowie Rady oceniali każdy z elementów w ostatecznej decyzji.
Mistrzostwa w Afryce są częścią szerszej ekspansji geograficznej
Decyzja dotycząca Nairobi wpisuje się w strategię World Athletics polegającą na rozdzielaniu największych mistrzostw między różne duże rynki i środowiska lekkoatletyczne. Kolejne mistrzostwa świata odbędą się w Pekinie od 10 do 19 września 2027 roku, po czym w 2029 roku zawody po raz pierwszy przeniosą się do Afryki, a w 2031 roku powrócą do Europy. World Athletics ogłosiło, że zarówno mistrzostwa w Nairobi, jak i w Monachium odbędą się we wrześniu, natomiast dokładne daty tych edycji nie zostały jeszcze podane. Według federacji celem jest, aby największe zawody świata stanowiły końcowy punkt kulminacyjny głównej części sezonu na otwartym stadionie.
Przed Nairobi Afryka była gospodarzem kilku innych zawodów należących do systemu World Athletics, ale nigdy seniorskich stadionowych mistrzostw świata. Kampala w Ugandzie gościła mistrzostwa świata w biegach przełajowych w 2017 roku, Nairobi w tym samym roku było gospodarzem światowej imprezy do lat 18, a w 2021 roku mistrzostw do lat 20, natomiast Gaborone w Botswanie zorganizowało w 2026 roku World Athletics Relays, pierwszą edycję tych zawodów przeprowadzoną w Afryce. World Athletics wskazuje te wydarzenia jako część procesu, dzięki któremu organizatorzy na kontynencie zdobywali doświadczenie potrzebne do przejęcia największej imprezy.
Kwestia infrastruktury pozostaje przy tym kluczowa. Wielkie mistrzostwa świata wymagają nie tylko certyfikowanej bieżni lekkoatletycznej i odpowiedniej pojemności trybun, lecz także obiektów treningowych, centrów akredytacyjnych, przestrzeni medialnych, produkcji telewizyjnej, systemów bezpieczeństwa, zakwaterowania dla dużej liczby reprezentacji oraz sprawnego połączenia stadionu, hoteli i międzynarodowego lotniska. Nairobi przetestuje część tych systemów już w ramach przygotowań do AFCON 2027, który Kenia zorganizuje wspólnie z Tanzanią i Ugandą. Na początku września 2026 roku CAF potwierdziła kontynuację inspekcji infrastruktury we wszystkich trzech krajach oraz sprawdzanie stadionów, hoteli, rozwiązań transportowych, bezpieczeństwa, operacji medialnych i logistyki.
Mistrzostwa świata 2029 będą ostatnimi z maratonem w obecnym formacie
Edycja w Nairobi będzie miała również dodatkową historyczną cechę związaną z programem zawodów. W kwietniu 2026 roku World Athletics ogłosiło plan, zgodnie z którym maraton pozostanie częścią mistrzostw świata 2027 w Pekinie i 2029 w Nairobi, a od 2030 roku zostanie przeniesiony do odrębnych mistrzostw świata w maratonie. Od 2031 roku maraton nie będzie już częścią głównych lekkoatletycznych mistrzostw świata, dlatego Nairobi powinno być ostatnim gospodarzem, u którego konkurencje stadionowe i maratońskie biegi mistrzostw świata odbędą się w ramach tych samych mistrzostw w dotychczasowej formule.
Ta zmiana mogłaby dodatkowo zwiększyć zainteresowanie biegami ulicznymi w Kenii, kraju, którego zawodnicy od dziesięcioleci należą do światowej czołówki na największych maratonach. Jednocześnie organizacja biegów maratońskich w dużym mieście wiąże się z odrębnymi wymaganiami dotyczącymi trasy, zamykania ulic, bezpieczeństwa, transmisji telewizyjnej i warunków dla sportowców. World Athletics nie opublikowało dotąd szczegółów trasy na 2029 rok, dlatego pozostaje otwarte pytanie, czy start i meta będą powiązane z Kasarani, czy organizatorzy wybiorą inną koncepcję. Te szczegóły operacyjne będą częścią wieloletnich przygotowań, które rozpoczną się po potwierdzeniu gospodarza.
Monachium 2031 przywraca mistrzostwa do Niemiec
Podczas gdy Nairobi otwiera nowy rozdział dla Afryki, Monachium w 2031 roku przywróci mistrzostwa świata do Niemiec po raz pierwszy od Berlina w 2009 roku. Będzie to trzecia edycja w tym kraju, po Stuttgarcie w 1993 roku i Berlinie w 2009 roku, ale pierwsza w Monachium. Główną areną będzie Stadion Olimpijski, jeden z najbardziej rozpoznawalnych obiektów sportowych w Europie, który w 2022 roku był centralnym miejscem wielodyscyplinarnych mistrzostw Europy. Według danych World Athletics zawody lekkoatletyczne podczas tej imprezy przyciągnęły około 267 000 widzów.
Międzynarodowa federacja w kandydaturze Monachium szczególnie podkreśla połączenie istniejącego kompleksu sportowego, doświadczenia w organizacji wielkich zawodów i planów związanych ze zrównoważonym rozwojem. Sebastian Coe powiedział, że Olympiapark jest symbolem długoterminowego wykorzystywania infrastruktury sportowej oraz że organizatorzy planują dostosować mistrzostwa do międzynarodowych standardów i programu Athletics for a Better World Gold Event. Dla World Athletics układ Pekin 2027 - Nairobi 2029 - Monachium 2031 stanowi również geograficznie zrównoważoną serię mistrzostw na trzech kontynentach.
Co wydarzy się do 2029 roku
Po decyzji o przyznaniu organizacji rozpoczyna się wieloletni okres szczegółowego planowania, podczas którego World Athletics i lokalny komitet organizacyjny będą musiały określić harmonogram zawodów, system kwalifikacji, sprzedaż biletów, transport, zakwaterowanie reprezentacji, program wolontariatu, bezpieczeństwo i operacje medialne. Modernizacja Kasarani będzie jednym z najważniejszych projektów infrastrukturalnych, ale równie istotne będą stadiony pomocnicze i centra treningowe, rozwiązania transportowe oraz zdolność miasta do przyjęcia w krótkim czasie dużej liczby sportowców, działaczy, dziennikarzy i kibiców. Doświadczenia z zawodów w 2017 i 2021 roku, a także z przygotowań do AFCON 2027, posłużą jako ważny test operacyjny przed przyjazdem światowej seniorskiej elity lekkoatletycznej.
Dla zagranicznych gości jest jeszcze za wcześnie na ostateczne planowanie podróży, ponieważ dokładne daty mistrzostw 2029, harmonogram zawodów i informacje o biletach nie zostały jeszcze opublikowane. World Athletics potwierdziło na razie jedynie, że zawody odbędą się we wrześniu. W miarę zbliżania się mistrzostw oczekuje się wzrostu popytu na loty, lokalny transport i zakwaterowanie w Nairobi, szczególnie w okresie najważniejszych finałów. Organizatorzy będą więc musieli pogodzić potrzeby sportowe z możliwościami miasta i szerszej infrastruktury turystycznej.
Przyznanie Nairobi prawa do organizacji zmienia mapę największych zawodów lekkoatletycznych i po raz pierwszy przenosi ich najważniejsze światowe wydarzenie na kontynent, który wydał wielu mistrzów olimpijskich i świata. Kenię czeka teraz trzyletni okres, podczas którego historyczna decyzja będzie musiała zostać przełożona na sprawnie zorganizowane mistrzostwa - od ukończenia stadionu po organizację codziennego funkcjonowania wydarzenia. Dla World Athletics rok 2029 będzie jednocześnie testem modelu rozszerzania mistrzostw na nowe rynki, a sukces Nairobi może również wpłynąć na przyszłe kandydatury innych afrykańskich miast do organizacji największych światowych imprez sportowych.
Źródła:
- World Athletics - oficjalny komunikat o wyborze Nairobi na gospodarza mistrzostw świata 2029 i Monachium na 2031 rok, kandydaturach, Kasarani i kontekście organizacyjnym (link)
- World Athletics - oficjalny kalendarz procesu kandydowania do organizacji mistrzostw świata 2029 i 2031 (link)
- World Athletics - decyzja o wprowadzeniu odrębnych mistrzostw świata w maratonie od 2030 roku oraz statusie maratonu na mistrzostwach w 2029 i 2031 roku (link)
- CAF - oficjalne informacje o inspekcjach infrastruktury i przygotowaniach Kenii, Tanzanii i Ugandy do AFCON 2027 (link)
- Inside the Games - raport o decyzji dotyczącej 2029 roku, konkurencyjnych kandydaturach Londynu, Rzymu i Monachium oraz przyznaniu edycji 2031 Monachium (link)