MFW nadal widzi wzrost gospodarki światowej, ale różnice między państwami i sektorami stają się coraz większe

MFW nadal widzi wzrost, ale świat coraz wyraźniej wchodzi w okres nierównej gospodarki

Międzynarodowy Fundusz Walutowy w najnowszym styczniowym uzupełnieniu światowych perspektyw gospodarczych nie mówi o globalnej recesji, ale równie mocno nie przedstawia też obrazu szeroko zakrojonego ożywienia. Według oceny MFW gospodarka światowa powinna rosnąć w tempie 3,3 procent w 2026 r. oraz 3,2 procent w 2027 r., po szacowanych 3,3 procent w 2025 r. Na pierwszy rzut oka wygląda to jak dowód zaskakującej stabilności, zwłaszcza po silnych napięciach handlowych i niepewności politycznej, które naznaczyły poprzedni okres. Jednak pod tą średnią liczbą kryje się znacznie bardziej złożona rzeczywistość: wzrost nadal występuje, ale coraz bardziej koncentruje się w określonych państwach, sektorach i rodzajach inwestycji, podczas gdy duża część świata nadal odczuwa skutki kosztownego zadłużenia, słabszej produktywności i ryzyk politycznych.

Właśnie dlatego obecnego obrazu nie można opisać ani jako czystego kryzysu, ani jako wyraźnego ożywienia. Jest to nierówny cykl, w którym technologiczny impet, zwłaszcza inwestycje związane ze sztuczną inteligencją, wspiera inwestycje i rynki finansowe, podczas gdy jednocześnie rozbieżności handlowe, naciski geopolityczne i rosnące zadłużenie ograniczają szersze i bardziej równomierne przyspieszenie. MFW otwarcie ostrzega, że ryzyka nadal są przechylone w stronę gorszego scenariusza, nawet jeśli krótkoterminowe prognozy pokazują odporność.

Wzrost istnieje, ale nie jest szeroko rozłożony

Kluczowy przekaz najnowszego raportu MFW jest taki, że globalna gospodarka na razie znosi wstrząsy lepiej, niż wcześniej oczekiwano. W porównaniu z jesienną prognozą z października 2025 r. szacunek dla 2026 r. został nieznacznie podniesiony. W Waszyngtonie wyjaśnia się to połączeniem silniejszych inwestycji technologicznych, łagodniejszych warunków finansowych, wsparcia fiskalnego i monetarnego w niektórych gospodarkach oraz zaskakującej zdolności adaptacyjnej sektora prywatnego, któremu udało się utrzymać funkcjonowanie łańcuchów dostaw nawet w warunkach zaostrzonych ograniczeń handlowych. Innymi słowy, przedsiębiorstwa dostosowały się szybciej, niż wielu oczekiwało, a część wstrząsów gospodarczych została zamortyzowana przez cykl inwestycyjny związany z infrastrukturą cyfrową, półprzewodnikami, centrami danych i sztuczną inteligencją.

Taki wzrost nie jest jednak rozłożony równomiernie. MFW podkreśla w styczniu, że obecny impet jest w dużej mierze skoncentrowany w kilku sektorach, przede wszystkim w technologii informacyjnej i działaniach związanych ze sztuczną inteligencją, oraz w kilku dużych gospodarkach, które czerpią z tej fali największe korzyści. W praktyce oznacza to, że średnią podnoszą państwa i branże, które mają kapitał, bazę technologiczną i instytucjonalną zdolność do szybkiego dostosowania się, podczas gdy wiele innych gospodarek pozostaje znacznie bardziej wrażliwych na zewnętrzne wstrząsy. Właśnie w tej różnicy między wzrostem zagregowanym a rzeczywistym rozkładem korzyści tkwi powód, dla którego MFW mówi o trwałej, ale podzielonej globalnej ekspansji.

Technologia i konsumpcja podtrzymują optymizm

Według MFW jednym z głównych filarów obecnego optymizmu są inwestycje w technologię. Popyt na sprzęt technologiczny i infrastrukturę, zwłaszcza w segmencie sztucznej inteligencji, wywołuje pozytywne efekty przenikania dla dostawców w Azji oraz dla nastrojów inwestycyjnych w gospodarkach rozwiniętych. W Stanach Zjednoczonych ta fala jest szczególnie silna: MFW wskazuje w styczniu, że właśnie amerykański wzlot technologiczny jest jednym z powodów, dla których prognoza wzrostu dla tego kraju została zrewidowana w górę, do 2,4 procent w 2026 r., po szacowanych 2,1 procent w 2025 r. Jednocześnie oczekuje się, że inflacja w USA będzie spadać w kierunku celów wolniej niż w innych dużych gospodarkach, częściowo dlatego, że część kosztów ceł dopiero stopniowo przenosi się na ceny końcowe.

Bardziej odporna konsumpcja jest drugim ważnym elementem tej historii. W kilku gospodarkach konsumpcja prywatna pozostała silniejsza od oczekiwań, przede wszystkim tam, gdzie realne dochody wzrosły dzięki słabnięciu inflacji lub gdzie rynki pracy pozostały względnie mocne. Widać to także na przykładzie Hiszpanii, dla której MFW w styczniu podniósł szacunek wzrostu do 2,3 procent, podkreślając silną konsumpcję prywatną, inwestycje i odporność sektora usług, w tym turystyki. Podobny wzorzec widać również w Indiach, gdzie MFW szacuje, że wzrost w 2025 r. osiągnął 7,3 procent, podczas gdy w 2026 r. powinien wynieść 6,4 procent, przy silnej konsumpcji krajowej i solidnych wskaźnikach z gospodarki wiejskiej.

Jednak optymizm oparty na technologii i konsumpcji nie jest tym samym co zrównoważony globalny rozwój. Podczas gdy kapitał i inwestycje napływają do sektorów o wysokich oczekiwanych stopach zwrotu, wiele państw z wyższym długiem i słabszą przestrzenią fiskalną nie ma takich samych możliwości. MFW ostrzega więc, że nawet gospodarki, które nie są bezpośrednio zaangażowane w boom technologiczny, mogą odczuć skutki ewentualnego odwrócenia trendu, poprzez słabszy popyt zewnętrzny, droższe finansowanie i przenoszenie niestabilności z globalnych rynków kapitałowych.

Napięcia handlowe nie zniknęły, zostały tylko tymczasowo złagodzone

Jednym z powodów, dla których globalna gospodarka w 2026 r. nie jest opisywana w dramatycznym tonie, jest fakt, że część wcześniej zapowiadanych wstrząsów handlowych nie zmaterializowała się w pełnym zakresie. MFW w swoich wystąpieniach po publikacji raportu wskazuje, że niektóre bardziej skrajne groźby wyższych ceł w trakcie 2025 r. zostały złagodzone przez późniejsze porozumienia i tymczasowe uspokojenie konfliktów między dużymi blokami handlowymi. Pomogło to sprawić, że bezpośredni efekt szoku taryfowego był mniejszy, niż początkowo się obawiano.

Nie oznacza to jednak, że problem został rozwiązany. Wręcz przeciwnie, w MFW bardzo wyraźnie podkreśla się, że napięcia handlowe nadal pozostają jednym z głównych źródeł niestabilności. Sam fakt, że firmy i inwestorzy muszą dostosowywać się do zmieniających się zasad, gróźb nowych ceł, ograniczeń eksportowych dotyczących krytycznych surowców i politycznie motywowanych posunięć handlowych, działa jak hamulec dla inwestycji. Taka niepewność szkodzi decyzjom biznesowym, sprzyja ostrożności i może zwiększać skłonność do oszczędzania zamiast inwestowania. Dlatego MFW podkreśla, że przewidywalność systemu handlowego jest prawie równie ważna jak sam poziom ceł.

Podobny przekaz wysyła także Bank Światowy. W styczniowym raporcie Global Economic Prospects wskazuje, że gospodarka światowa wykazała odporność mimo historycznie wysokich napięć handlowych i niepewności politycznej, ale ostrzega, że ożywienie między gospodarkami pozostało rozczarowująco nierówne. Bank Światowy prognozuje globalny wzrost na poziomie 2,6 procent w 2026 r. i podkreśla, że jedna na cztery gospodarki rozwijające się jest nadal biedniejsza niż w 2019 r., co pokazuje, jak daleko globalny obraz jest w rzeczywistości od równomiernego ożywienia.

Chiny, USA i Indie ciągną średnią, ale z różnych powodów

Gdy obserwuje się największe gospodarki świata, różnice są jeszcze bardziej widoczne. W Stanach Zjednoczonych połączenie silnych inwestycji technologicznych, korzystniejszych warunków finansowych i solidnej aktywności inwestycyjnej nadal wspiera wzrost. Jednak MFW ostrzega, że część presji inflacyjnej może jeszcze przenieść się na konsumentów oraz że gospodarka amerykańska nie jest odporna na skutki środków handlowych, które dotąd częściowo absorbowały same firmy.

Chiny z kolei, według danych, na które powołuje się MFW, mają za sobą wzrost o 5 procent w 2025 r., podczas gdy na 2026 r. oczekuje się 4,5 procent. Za tymi liczbami stoi jednak inna struktura problemów. Fundusz ostrzega, że chiński model wzrostu nadal zbyt mocno opiera się na sektorze zewnętrznym i produkcji, podczas gdy popyt krajowy i konsumpcja pozostają relatywnie słabe. Niska inflacja, która w Chinach utrzymuje się na bardzo skromnych poziomach, jest dla MFW sygnałem, że popyt krajowy nie jest wystarczająco silny. Dlatego Fundusz przekazuje, że wzmocnienie konsumpcji, uporządkowanie problemów w sektorze nieruchomości i bardziej zrównoważony model wzrostu byłyby ważniejsze niż samo utrzymywanie wysokich stóp produkcji.

Indie są w tym obrazie osobnym przypadkiem. Tam wzrost nadal należy do najwyższych wśród dużych gospodarek, a MFW wiąże go z silniejszą konsumpcją prywatną, spadkiem inflacji i korzystniejszymi zmianami w sektorze wiejskim. Pokazuje to, że rozchodzenie się gospodarki światowej to nie tylko różnica między gospodarkami rozwiniętymi a rynkami wschodzącymi, lecz także różnica wewnątrz każdej z tych grup: niektóre kraje mają przestrzeń do silnego wzrostu, podczas gdy inne zmagają się ze spowolnieniem, długiem i słabym cyklem inwestycyjnym.

Inflacja słabnie, ale nie w tym samym tempie

Obok wzrostu drugą wielką kwestią pozostaje inflacja. Według styczniowej oceny MFW globalna inflacja powinna spaść z szacowanych 4,1 procent w 2025 r. do 3,8 procent w 2026 r. oraz do 3,4 procent w 2027 r. To potwierdza, że popandemiczny i energetyczny szok inflacyjny stopniowo wygasa, ale droga do celów banków centralnych pozostaje nierówna. W niektórych dużych gospodarkach presja słabnie stosunkowo szybko, podczas gdy w USA perspektywy powrotu do celu są wolniejsze.

Ta rozbieżność jest ważna, ponieważ wpływa na stopy procentowe, warunki finansowania i decyzje inwestycyjne. Tam, gdzie inflacja pozostaje bardziej uporczywa, banki centralne mają mniej przestrzeni do szybkiego łagodzenia polityki pieniężnej. Tam, gdzie uspokojenie jest bardziej przekonujące, warunki finansowe mogą stać się łagodniejsze, co dodatkowo wspiera popyt krajowy i aktywność kredytową. Właśnie dlatego MFW podkreśla znaczenie wiarygodnych i niezależnych banków centralnych, ostrzegając, że osłabienie ich niezależności mogłoby ponownie podnieść oczekiwania inflacyjne i naruszyć zaufanie rynków.

Największym zagrożeniem jest skoncentrowany wzrost

Być może najważniejsze ostrzeżenie w najnowszym tonie MFW nie jest związane z samą stopą wzrostu, lecz z jego strukturą. Fundusz ostrzega, że obecny impet koncentruje się w kilku sektorach, zwłaszcza w IT i sztucznej inteligencji, oraz że taka koncentracja sama w sobie tworzy podatność. Jeśli oczekiwania dotyczące produktywności i rentowności w sektorze AI są zbyt wysokie, możliwa jest gwałtowna rewizja wycen, zwłaszcza na amerykańskim rynku kapitałowym, gdzie sektor technologiczny jest wyjątkowo duży i systemowo istotny.

MFW przypomina przy tym, że umiarkowana korekta wycen akcji związanych ze sztuczną inteligencją, połączona z zaostrzeniem warunków finansowych, mogłaby zmniejszyć globalną produkcję o 0,4 procent w 2026 r. Z drugiej strony, jeśli zyski produktywności rzeczywiście się zmaterializują, gospodarka światowa mogłaby otrzymać dodatkowy impuls rzędu około 0,3 procent. To być może najlepsze podsumowanie obecnego stanu: ten sam czynnik, który dziś podtrzymuje optymizm, jutro może stać się kanałem niestabilności.

Ryzyko nie jest przy tym wyłącznie rynkowe. MFW ostrzega również, że finansowanie rozszerzania cyklu technologicznego coraz bardziej opiera się na długu, co oznacza, że rozczarowanie stopami zwrotu mogłoby mieć szersze konsekwencje dla rynków kredytowych, konsumpcji i międzynarodowych przepływów kapitału. Ponieważ zagraniczni inwestorzy w coraz większym stopniu posiadają amerykańskie aktywa, ewentualna korekta nie pozostałaby zamknięta w obrębie jednego rynku, lecz przelałaby się również na resztę świata.

Co to oznacza dla reszty świata

Dla małych i średnich gospodarek, w tym tych, które nie znajdują się w centrum technologicznej fali, przekaz jest dość jasny. Globalna średnia może wyglądać stabilnie, ale to nie oznacza, że ryzyka są mniejsze. Kraje z wysokim długiem publicznym, ograniczoną przestrzenią fiskalną i słabszą produktywnością pozostają wrażliwe na zmiany kosztów zadłużenia, osłabienie popytu eksportowego i możliwe wstrząsy finansowe. Dlatego MFW ponownie wzywa do odbudowy buforów fiskalnych, zachowania stabilności cenowej i finansowej oraz kontynuacji reform strukturalnych.

OECD w swoim Economic Outlook na koniec 2025 r. przedstawia podobną ocenę: gospodarka światowa jest bardziej odporna, niż oczekiwano, ale podstawowe słabości nadal są obecne, a wzrost w 2026 r. może spowalniać, gdy będą wyczerpywać się tymczasowe bodźce i nasilać skutki barier handlowych. Oznacza to, że dzisiejsza odporność nie gwarantuje także dłuższego bezpieczeństwa. Pokazuje raczej, że gospodarka światowa potrafi odraczać pełny efekt wstrząsów, ale nie trwale uciec przed ich konsekwencjami.

W tym sensie najtrafniejszym opisem obecnego momentu nie jest ani euforia, ani panika. MFW nadal widzi wzrost, ale przy coraz większych rozbieżnościach między państwami, sektorami i grupami społecznymi. Inwestycje technologiczne i bardziej odporna konsumpcja na razie utrzymują globalny optymizm powyżej poziomu, który towarzyszyłby klasycznemu spowolnieniu. Jednocześnie spory handlowe, ryzyka geopolityczne, wrażliwość rynków finansowych i nierówne ożywienie między krajami pozostają wystarczająco silne, by uniemożliwić prostą opowieść o stabilnym ożywieniu. Tak więc na początku 2026 r. gospodarka światowa nie wygląda jak system spokojnie przyspieszający, lecz jak przestrzeń, w której wzrost jest utrzymywany, ale coraz bardziej selektywnie i przy coraz wyższym koszcie błędu.

Źródła:

• Międzynarodowy Fundusz Walutowy – styczniowe uzupełnienie World Economic Outlook na 2026 r., z szacunkami globalnego wzrostu, inflacji i głównych ryzyk (link)
• Międzynarodowy Fundusz Walutowy – blog towarzyszący styczniowemu raportowi, o wpływie inwestycji technologicznych, zakłóceń handlowych i ryzyk geopolitycznych (link)
• Międzynarodowy Fundusz Walutowy – transkrypt konferencji prasowej o styczniowym uzupełnieniu WEO, z dodatkowymi wyjaśnieniami dotyczącymi USA, Chin, Indii, Hiszpanii i napięć handlowych (link)
• Bank Światowy – Global Economic Prospects, styczeń 2026, o odporności gospodarki światowej i nierównym ożywieniu gospodarek rozwijających się (link)
• OECD – Economic Outlook, wydanie na koniec 2025 r., o odporności gospodarki światowej, ale także o trwałych słabościach związanych z barierami handlowymi i niepewnością polityczną (link)