W Osijeku przedstawiono nowy etap projektu Uplift: po Dalmacji w centrum uwagi znalazły się Slawonia i Baranja
W Osijeku zaprezentowano kontynuację projektu Uplift – przyjaciel kuchni chorwackiej, krajowej inicjatywy ukierunkowanej na systematyczne definiowanie, ochronę i promocję chorwackiej gastronomii, a nowy etap przynosi wyraźne terytorialne i tożsamościowe przesunięcie w stronę kontynentalnej części kraju. W centrum drugiego sezonu znajdą się Slawonia i Baranja, regiony o silnej osobowości kulinarnej, bogatej tradycji i rozpoznawalnych potrawach, które w kolejnym etapie powinny otrzymać precyzyjniej ustandaryzowane i współcześnie interpretowane ramy gastronomiczne. Projekt przedstawiono w hotelu Materra, w ramach wydarzenia „Stories of Slavonia” organizowanego przez Chorwacką Izbę Gospodarczą, przed przedstawicielami sektora turystycznego i gastronomicznego, którzy w turystyce kontynentalnej widzą jedną z kluczowych przestrzeni rozwoju chorwackiej oferty. Właśnie takie otoczenie, w którym spotykają się turystyka premium, lokalna tożsamość i gastronomia, okazało się odpowiednie do otwarcia pytania, w jaki sposób tradycyjne potrawy można przekształcić w silny i długoterminowo zrównoważony kapitał turystyczny. Dla gości, którzy chcą dłużej odkrywać wschodnią Chorwację, zwłaszcza okolice Osijeka, dodatkową praktyczną wartość może mieć także
nocleg dla odwiedzających w Osijeku jako punkt wyjścia do zwiedzania lokalnej sceny eno-gastro.
Projekt, który chce odpowiedzieć na pytanie, czym jest kuchnia chorwacka
Uplift – przyjaciel kuchni chorwackiej rozwija się jako pięcioletnia krajowa inicjatywa Mastercarda, przy wsparciu Ministerstwa Turystyki i Sportu oraz Chorwackiej Izby Gospodarczej, z ambicją, by po raz pierwszy systematycznie zdefiniować kuchnię chorwacką jako strategiczny zasób turystyczny, kulturowy i gospodarczy. Istotą projektu nie jest wyłącznie promocja poszczególnych przepisów, lecz stworzenie długofalowego manifestu kuchni chorwackiej, czyli zbioru reprezentatywnych potraw, które mogą wiarygodnie reprezentować poszczególne regiony i kraj jako całość. Takie podejście próbuje wypełnić lukę, która od dawna istniała w chorwackiej turystyce: kraj jest międzynarodowo rozpoznawany jako atrakcyjny cel podróży, ale opowieść gastronomiczna często była rozproszona, silna lokalnie, lecz niewystarczająco jasno artykułowana na poziomie krajowym. Organizatorzy projektu wychodzą z założenia, że goście dziś nie podróżują wyłącznie ze względu na krajobrazy czy zabytki, lecz coraz częściej ze względu na doświadczenie, a jedzenie jest jednym z jego najbardziej bezpośrednich i najbardziej wyrazistych elementów. W tym sensie projekt nie zajmuje się jedynie przeszłością i dziedzictwem, ale także sposobem, w jaki tradycję można przenieść do współczesnego kontekstu gastronomicznego, edukacyjnego i turystycznego.
Dlaczego teraz uwaga skupia się na Slawonii i Baranji
Po pierwszym sezonie poświęconym Dalmacji przejście do Slawonii i Baranji jest logicznym i merytorycznie oczekiwanym krokiem. To obszar o wyjątkowo rozpoznawalnej tożsamości kulinarnej, obfitości potraw głęboko zakorzenionych w lokalnej codzienności oraz wyraźnym powiązaniu gastronomii z rolnictwem, obyczajami, sezonowością i życiem społecznym. Kuchnia slawońska i barańska nie są przy tym jedynie zbiorem tradycyjnych przepisów, lecz także odzwierciedleniem wpływów historycznych, warstw wielokulturowych i silnej więzi z lokalnymi składnikami. W czasie, gdy chorwacka turystyka stara się mocniej rozwijać całoroczne i kontynentalne produkty, właśnie wschód kraju narzuca się jako przestrzeń, w której gastronomia może być głównym motywem przyjazdu, a nie tylko dodatkiem do podróży. Dlatego zapowiedziany drugi sezon projektu, który powinien rozpocząć się jesienią 2026 roku, ma także szersze znaczenie niż zwykły regionalny cykl: sprawdza, czy chorwacka kuchnia kontynentalna może być równie silnym narzędziem tożsamościowym i rynkowym jak kuchnia nadmorska. Dla tych, którzy planują zwiedzanie regionu podczas przyszłych wydarzeń kulinarnych, przydatne mogą być także
oferty noclegów w Slawonii oraz
nocleg blisko miejsca wydarzenia na obszarze Osijeka i Baranji.
Panel w Materze otworzył kwestię autentyczności i standardów
Jednym z kluczowych przesłań panelu, który odbył się w ramach wydarzenia „Stories of Slavonia”, było to, że autentyczność nie jest tylko marketingowym słowem, lecz kwestią precyzji, zrozumienia i profesjonalnego porozumienia. W panelu uczestniczyli Ema Huskić, kierowniczka marketingu Mastercard w Chorwacji, szef kuchni Marin Medak, kierownik grupy roboczej projektu, oraz Dino Grnja, kucharz hotelu Materra i uczestnik pierwszej generacji warsztatów masterclass. W dyskusji otwarto pytanie, jak tradycyjne potrawy mogą stać się fundamentem współczesnej tożsamości turystycznej i dlaczego właśnie teraz jest moment, by kuchnię chorwacką systematycznie zdefiniować i przedstawić według jasnych kryteriów. W tych ramach podkreślono, że celem nie jest zamknięcie przestrzeni dla kreatywności, lecz stworzenie wiarygodnej podstawy, z której kreatywność może wychodzić. Innymi słowy, współczesna interpretacja nie jest możliwa bez wcześniejszego zrozumienia oryginalnej potrawy, jej techniki, składu i znaczenia kulturowego. Tym samym projekt pozycjonuje się pomiędzy ochroną dziedzictwa a rozwojem rynkowo istotnej oferty premium, co jest szczególnie ważne w regionach, które chcą budować rozpoznawalność poza szczytem sezonu letniego.
Od dań dalmatyńskich ku kontynentalnemu manifestowi
Pierwszy sezon projektu był poświęcony Dalmacji, a z tego procesu wyłoniło się sześć ustandaryzowanych potraw wybranych jako reprezentatywna część kulinarnej tożsamości regionu: czarne risotto, zupa rybna, ryba marynowana, brudet, ryba z grilla z boćwiną oraz pašticada z gnocchi. Potrawy te nie zostały wybrane wyłącznie ze względu na popularność, lecz także ze względu na ich symboliczny i gastronomiczny ciężar w regionalnej tożsamości. Proces standaryzacji obejmował pracę grupy ekspertów, definiowanie kluczowych elementów receptur oraz edukację młodych kucharzy poprzez warsztaty masterclass. Dzięki temu projekt nie pozostał na poziomie deklaratywnym, lecz próbował ustanowić model przekazywania wiedzy, który może funkcjonować w profesjonalnych kuchniach, programach edukacyjnych i działaniach promocyjnych. Właśnie ten model ma teraz zostać przeniesiony do Slawonii i Baranji, z tą różnicą, że kontekst kontynentalny otworzy inny zestaw pytań, od relacji między paprikašem a čobancem po sposób, w jaki lokalne specjały można jasno opisać, odróżnić i przedstawić publiczności, która często zna je tylko powierzchownie.
Co oznacza standaryzacja tradycyjnej potrawy
Wypowiedź szefa kuchni Marina Medaka, że wielu uważa, iż gotuje čobanac, a w rzeczywistości robi paprikaš, dobrze podsumowuje istotę problemu, którym zajmuje się projekt. W krajowej gastronomii liczne potrawy funkcjonują w bardzo wielu wariantach, co jest naturalne i częściowo pożądane, ale jednocześnie utrudnia ich spójne przedstawianie gościom, mediom i rynkowi międzynarodowemu. Standaryzacja, jak została przedstawiona poprzez Uplift, nie oznacza narzucenia jednej jedynej dozwolonej wersji, lecz bardziej precyzyjne określenie podstawowych cech danej potrawy: jakie są jej kluczowe składniki, jakie techniki przygotowania, jaka tekstura, jakie ramy tożsamościowe i jakie różnice odróżniają ją od pokrewnych przepisów. Jest to szczególnie ważne w Slawonii i Baranji, gdzie kulinarna codzienność opiera się na mocnych i głęboko zakorzenionych potrawach, ale gdzie właśnie z powodu ich rozpowszechnienia często obecne są także różne interpretacje podstawowych pojęć. Dla regionu, który chce silniej pozycjonować się na mapie turystycznej, jasno zdefiniowane potrawy mogą stać się równie ważne jak szlaki winne, wydarzenia kulturalne czy atrakcje przyrodnicze.
Turystyka kontynentalna i oferta premium wymagają jasnej opowieści
Prezentacja projektu w ramach wydarzenia Chorwackiej Izby Gospodarczej nie była przypadkowa. HGK już poprzez platformę Stories – Experience Premium Croatia rozwija sieć oferty turystycznej premium, a nacisk kładziony jest właśnie na autentyczne, zrównoważone i spersonalizowane doświadczenia. W tym kontekście gastronomia nie jest tylko częścią oferty gastronomicznej, lecz także narzędziem kształtowania tożsamości destynacji. Według badań przedstawionych wraz z projektem, duża część gości postrzega jedzenie jako ważny element ogólnej satysfakcji z podróży, a autentyczność potraw i jakość składników silnie wpływają na postrzeganie Chorwacji jako kraju turystycznego. Jeśli dodać do tego fakt, że noclegi premium i doświadczenia coraz silniej uczestniczą w przychodach chorwackiej turystyki, staje się jasne, dlaczego na kontynencie coraz częściej łączone są najlepsze hotele, lokalni producenci, restauracje i projekty gastronomiczne. Dla podróżnych planujących dłuższy pobyt i chcących odkrywać eno-gastro ofertę wschodniej Chorwacji praktycznym punktem wejścia może być
nocleg w Baranji lub
oferty noclegów w Osijeku, zwłaszcza podczas większych wydarzeń i sezonowych manifestacji.
Rola młodych kucharzy i przekazywanie wiedzy
Ważną warstwę projektu stanowi edukacja młodych kucharzy, co odróżnia Uplift od wielu podobnych inicjatyw, które pozostają na poziomie kampanii promocyjnej. W pierwszym sezonie zgłoszenia na warsztaty masterclass wywołały duże zainteresowanie, a w procesie selekcji wybrano uczestników, którzy pracowali nad przyswojeniem standardów kuchni dalmatyńskiej. Wśród nich był także Dino Grnja z hotelu Materra, który dziś stanowi dobry przykład tego, jak projekt łączy różne chorwackie regiony i tradycje kulinarne. Taki model ma wartość długoterminową, ponieważ wiedza nie pozostaje zamknięta w wąskim kręgu uznanych szefów kuchni, lecz jest przekazywana pokoleniu, które w kolejnych latach będzie prowadzić restauracje, hotele i inne projekty gastronomiczne. W regionach takich jak Slawonia i Baranja może to być szczególnie ważne, ponieważ trwałość tożsamości gastronomicznej nie zależy tylko od tego, czy istnieją dobre potrawy, ale także od tego, czy istnieje wystarczająca liczba osób, które potrafią je przygotować, wyjaśnić i przedstawić w sposób zrozumiały dla współczesnego gościa.
Kto poprowadzi nową fazę projektu
Grupie roboczej drugiego sezonu przewodniczyć będzie Marin Medak, a w jej składzie, zgodnie z zapowiedzią z Osijeka, znajdą się także Tomislav Đukić, Goran Kočiš, Marko Alilović, Marko Gajski i Dario Bionda. Taki skład sugeruje, że projekt również na etapie slawońsko-barańskim pozostanie oparty na fachowym i profesjonalnym podejściu, z udziałem osób mających bezpośrednie doświadczenie w pracy z lokalnymi składnikami, regionalnymi potrawami i współczesną praktyką gastronomiczną. Szczególnie ważny będzie wybór potraw, które wejdą do procesu eksperckiej selekcji i standaryzacji. Slawonia i Baranja mają szeroki repertuar gastronomiczny, od dań mięsnych i zup rybnych po tradycję wyrobów suszonych, ciast, zup, paprikašów i różnych sezonowych specjałów, dlatego sam wybór będzie z konieczności zarówno fachowy, jak i symboliczny. W tym sensie nowy sezon nie będzie jedynie techniczną pracą standaryzacyjną, lecz także swoistą publiczną debatą o tym, które potrawy najlepiej reprezentują tożsamość regionu.
Dlaczego gastronomia jest ważna dla rozwoju gospodarczego regionu
Znaczenia takiego projektu nie należy postrzegać wyłącznie przez pryzmat widoczności medialnej czy efektu reputacyjnego. W środowiskach rozwiniętych turystycznie gastronomia działa jak mnożnik: wzmacnia ofertę restauracyjną i hotelową, zwiększa popyt na lokalne produkty, otwiera przestrzeń dla szkoleń, festiwali, specjalnych menu i programów opartych na doświadczeniu, a jednocześnie stymuluje rozwój małej produkcji i dodatkowych usług. W Slawonii i Baranji, gdzie kwestia gospodarczego pozycjonowania turystyki kontynentalnej jest szczególnie ważna, gastronomia może być jednym z nielicznych produktów, które jednocześnie niosą lokalną autentyczność, wysoką wartość dodaną i dobre możliwości budowania marki. Kiedy jasno opowiada się historię potrawy, jej pochodzenia, składników i ludzi, którzy ją przygotowują, staje się ona czymś więcej niż posiłkiem. Staje się powodem przyjazdu, motywem wydatków i elementem, dzięki któremu destynacja zostaje zapamiętana. Właśnie dlatego projekt Uplift próbuje wprowadzić do chorwackiej przestrzeni publicznej to, co dla wielu rozwiniętych destynacji gastro jest od dawna standardem: jasny, wiarygodny i profesjonalnie artykułowany kulinarny obraz kraju.
Osijek jako miejsce prezentacji nie jest przypadkowym wyborem
Wybór Osijeka i hotelu Materra na prezentację nowego etapu projektu ma dodatkowy ciężar symboliczny. W ostatnich latach Osijek coraz silniej buduje wizerunek miejskiego centrum turystyki kontynentalnej, podczas gdy szerszy region jednocześnie rozwija noclegi premium, doświadczenia winiarskie i gastronomiczne oraz ofertę skierowaną do gości zainteresowanych bardziej treściwą i wolniejszą formą podróżowania. Materra, położona w Čepinie koło Osijeka i włączona do platformy Stories, dobrze ilustruje kierunek, w którym chce podążać część oferty kontynentalnej: ku doświadczeniu łączącemu lokalny charakter, wyższy poziom usług i wysokiej jakości komponent gastronomiczny. W tych ramach także prezentacja projektu Uplift zyskuje dodatkowy sens, ponieważ pokazuje, że opowieść o kuchni chorwackiej nie jest już budowana wyłącznie nad morzem, lecz także w regionach, które chcą silniej artykułować własną pozycję rynkową i tożsamościową. Dla odwiedzających, którzy chcą poznać tę część Chorwacji z pierwszej ręki,
nocleg dla odwiedzających w Slawonii i Baranji może być dobrym początkiem do zwiedzania restauracji, piwnic winnych, lokalnych wydarzeń i producentów.
Od lokalnego przepisu do międzynarodowej rozpoznawalności
Jedną z najważniejszych idei projektu jest to, że kuchnia chorwacka może stać się bardziej czytelna międzynarodowo dopiero wtedy, gdy krajowy rynek sam ze sobą wyjaśni podstawowe pojęcia. Nie wystarczy mieć wysokiej jakości składniki i bogatą tradycję, jeśli potrawy nie są jasno opisane, jeśli te same nazwy są używane dla istotnie różnych przepisów lub jeśli sektor gastronomiczny nie ma wspólnej podstawy do ich prezentacji. W tym sensie Uplift próbuje zrobić coś, co jest jednocześnie fachowe, edukacyjne i promocyjne: wydobyć z tradycji to, co reprezentatywne, ustalić minimalny standard rozumienia, a następnie przekształcić ten standard w narzędzie wzmacniania rozpoznawalności turystycznej. Slawonia i Baranja odgrywają w tej historii szczególnie ważną rolę, ponieważ są to regiony, których gastronomia ma silną osobowość, ale wciąż nie ma równie silnego międzynarodowego pozycjonowania, jakie ma na przykład część kuchni nadmorskiej. Jeśli nowemu sezonowi uda się przekształcić regionalne potrawy w jasne, rozpoznawalne i profesjonalnie opracowane gastronomiczne punkty odniesienia, może to być ważny krok naprzód nie tylko dla wschodniej Chorwacji, lecz także dla całego wizerunku turystycznego Chorwacji.
Historia, która dopiero się otwiera
Zapowiedź drugiego sezonu projektu w Osijeku wykracza więc poza zwykłą wiadomość ze świata gastronomii. Mówi o próbie, aby kuchnia chorwacka wreszcie zaczęła być budowana jako całościowa opowieść, region po regionie, potrawa po potrawie, poprzez współpracę instytucji, szefów kuchni, edukatorów i sektora turystycznego. W kraju, w którym często mówi się, że jakość istnieje, ale brakuje jasnej komunikacji tego, czym Chorwacja naprawdę jest, projekt Uplift próbuje właśnie to przekształcić w operacyjny model. Slawonia i Baranja wchodzą teraz do centrum tego procesu, a tym samym zyskują także szansę, by własne dziedzictwo gastronomiczne przekształcić w jeszcze silniejsze narzędzie rozwoju, rozpoznawalności i współczesnej atrakcyjności turystycznej.
Źródła:- Uplift – Przyjaciel kuchni chorwackiej, oficjalna strona projektu – opis krajowej pięcioletniej inicjatywy, celów projektu i jego ram instytucjonalnych (link)- Uplift – O projekcie – wyjaśnienie koncepcji manifestu kuchni chorwackiej, podejścia regionalnego i komponentu edukacyjnego projektu (link)- Mastercard Chorwacja – badanie dotyczące znaczenia gastronomii i autentycznych potraw dla doświadczenia turystycznego oraz kontekstu rozwoju turystyki premium (link)- Chorwacka Izba Gospodarcza – dokument o badaniu i projekcie Uplift z przeglądem pierwszego sezonu, celów projektu i listą ustandaryzowanych dań dalmatyńskich (link)- Uplift – wiadomość o warsztatach masterclass w Splicie – potwierdzenie modelu edukacyjnego i pracy z młodymi kucharzami w pierwszym sezonie projektu (link)- Uplift – profil Dino Grnji – potwierdzenie, że jest szefem kuchni hotelu Materra w Čepinie i uczestnikiem pierwszej generacji warsztatów masterclass (link)- Chorwacka Izba Gospodarcza – Stories – Experience Premium Croatia – oficjalny opis platformy, która gromadzi ofertę turystyki premium w Chorwacji (link)- Stories Croatia – oficjalna strona platformy doświadczeń premium w Chorwacji, z kontekstem rozwoju oferty premium i pozycjonowania destynacji (link)- Hotel Materra – oficjalna strona i aktualności hotelu, w tym potwierdzenie powiązania z platformą Stories i lokalizacji na obszarze Čepin–Osijek (link)
Czas utworzenia: 2 godzin temu