Mercury Prize 2026 przynosi ponad 30 wydarzeń towarzyszących do Newcastle: miasto oczekuje tygodnia koncertów, warsztatów i sesji odsłuchowych
Newcastle w październiku ponownie stanie się jednym z centrów brytyjskiej i irlandzkiej sceny muzycznej. Przed galą Mercury Prize, zaplanowaną na 22 października 2026 roku w Utilita Arena Newcastle, od 15 do 22 października odbędzie się Mercury Prize Fringe z ponad 30 wydarzeniami. Zgodnie z programem opublikowanym przez organizatorów nagrody i organizację rozwoju muzyki Generator, publiczność może spodziewać się koncertów, sesji odsłuchowych, warsztatów, rozmów branżowych, projekcji filmowych i występów nowych artystów, rozmieszczonych w niemal 30 lokalizacjach. Program został pomyślany jako coś znacznie więcej niż wprowadzenie do samej gali: organizatorzy chcą połączyć duże ogólnokrajowe wydarzenie muzyczne z lokalnymi przestrzeniami, młodymi twórcami, profesjonalistami z branży i publicznością. Dla odwiedzających, którzy przyjeżdżają do miasta na kilka dni, zakwaterowanie w Newcastle podczas tygodnia Mercury Prize może być praktycznym elementem planowania pobytu, ponieważ wydarzenia odbywają się w wielu miejscach przez cały tydzień.
Mercury Prize Fringe trwa od 15 do 22 października
Generator, który prowadzi i programuje Fringe, ogłosił, że edycja 2026 będzie największą w historii. Tydzień rozpoczyna się 15 października, a kończy w dniu głównej ceremonii, 22 października, kiedy w Utilita Arena zostanie ogłoszony zwycięzca Mercury Prize 2026. Newcastle City Council finansuje i prezentuje program towarzyszący jako część szerszej roli miasta jako gospodarza nagrody, podczas gdy BPI organizuje Mercury Prize. Według Generatora celem jest stworzenie platformy, która jednocześnie prezentuje uznanych artystów, otwiera przestrzeń dla nowych nazwisk i łączy lokalną infrastrukturę muzyczną z krajową branżą. Organizatorzy podkreślają przy tym, że wpływ nagrody nie powinien ograniczać się do jednego wieczoru w arenie, lecz powinien pozostawiać długoterminowe możliwości dla wykonawców, promotorów, klubów i młodych ludzi dopiero wchodzących do sektora muzycznego.
Program obejmuje występy klubowe i koncerty akustyczne, ale także treści poświęcone produkcji, zarządzaniu, projektowaniu, filmowi i rozwojowi kariery. Według oficjalnej strony Fringe wszystkie koncerty w programie będą działać w modelu "Pay As You Feel", czyli odwiedzający sami określają kwotę, którą chcą zapłacić, a zebrane pieniądze trafiają do miejsc goszczących wydarzenia. W przypadku niektórych warsztatów, konferencji i specjalnych programów obowiązują odrębne zasady wstępu i rezerwacji, dlatego Generator zaleca publiczności sprawdzanie informacji dotyczących każdego wydarzenia. Większość warsztatów jest otwarta dla osób o różnym poziomie doświadczenia, z wyjątkiem zajęć wyraźnie przeznaczonych dla określonych grup. W ten sposób Fringe łączy publiczny charakter festiwalu z praktycznymi treściami zawodowymi dla osób, które pracują lub chcą pracować w muzyce.
Premiera filmu koncertowego Sama Fendera w Tyneside Cinema
Jednym z najważniejszych wydarzeń będzie projekcja filmu koncertowego "Sam Fender: Live At London Stadium" 17 października w Tyneside Cinema. Kino potwierdza, że będzie to pierwszy pokaz filmu na dużym ekranie, a nagranie przedstawia koncert Fendera na London Stadium z 5 czerwca 2025 roku. Tyneside Cinema podaje, że występ odbył się na wyprzedanym stadionie przed ponad 80 000 widzów oraz że film zawiera gościnne występy Olivii Dean i Easington Colliery Brass Band. Projekcji będzie towarzyszyć rozmowa o rozwoju artystycznym Fendera, kulturowym wpływie jego muzyki i procesie powstawania filmu, z udziałem reżysera Tobyja L., Kita Monteitha, producenta Josha Connollyja oraz Semery Khan z Polydor Records. Wydarzenie łączy więc koncertowe widowisko, film dokumentalny i rozmowę o tym, jak wielkie występy są przekształcane w zapis audiowizualny.
Fender zajmuje szczególne miejsce w historii przeniesienia Mercury Prize do Newcastle. Podczas gali w 2025 roku zdobył nagrodę za album "People Watching", w roku, w którym Mercury Prize po raz pierwszy w swojej historii odbył się poza Londynem. Organizatorzy często wskazywali jego ubiegłoroczne świętowanie w rodzinnych stronach jako symbol związku między samą nagrodą a sceną muzyczną północno-wschodniej Anglii. Tegoroczna projekcja nie jest więc jedynie samodzielnym wydarzeniem filmowym, lecz także swoistym łącznikiem między pierwszą edycją nagrody w Newcastle a drugim z rzędu rokiem, w którym miasto ją gości. W programie Fringe podkreślono również szerszy temat relacji między muzyką, filmem, rozwojem artystów i tożsamością kulturową.
Od Grainger Market do BBC Introducing
Sobota 17 października przyniesie także powrót Grainger Market Unplugged, z akustycznymi występami nowych artystów z północno-wschodniej Anglii w ciągu dnia. Tego samego dnia Public House Hi-Fi organizuje program poświęcony Tommy'emu Caulkerowi, założycielowi znanego klubu World Headquarters w Newcastle. Według Generatora pierwszą częścią będzie sesja odsłuchowa, podczas której Caulker wybierze płyty, które ukształtowały jego muzyczną drogę, i opowie o ich znaczeniu, po czym nastąpi kilkugodzinny set DJ-ski. Program nie opiera się więc wyłącznie na aktualnych wykonawcach, lecz obejmuje także ludzi, którzy przez dziesięciolecia budowali klubową i niezależną kulturę muzyczną miasta. Tego samego dnia The Lubber Fiend gości showcase Byker Grave z udziałem Scott Hepple & The Sun Band oraz szkockiego zespołu Lucid Sins.
Dzień później, 18 października, The Grove będzie gospodarzem "Mini Mercury x First Gigs", programu przeznaczonego dla muzyków w wieku od 12 do 18 lat. Generator podaje, że troje wybranych młodych wykonawców przejdzie przez doświadczenie profesjonalnego koncertu - od przygotowania technicznego i próby dźwięku po sam występ przed publicznością. Polestar Studios tego samego dnia oferuje masterclass poświęcony powstawaniu albumu "The Great Shakedown" zespołu Hector Gannet, z udziałem autora, producenta i specjalisty od miksu. Zerox z kolei zaprezentuje szereg nowych artystów podczas własnego showcase'u. Różne formaty pokazują, że Fringe celowo łączy występy przed publicznością z nauką o tym, jak muzyka powstaje, jest produkowana i prezentowana.
Szczególne miejsce w programie 19 października zajmuje BBC Introducing From The Glasshouse w The Glasshouse International Centre for Music w sąsiednim Gateshead. Według programu Generatora specjalny wieczór poprowadzi Tom A. Smith, a wystąpią także Ellur i Robyn Banks. BBC Introducing koncentruje się na odkrywaniu i prezentowaniu nowych oraz niezależnych artystów, dlatego to wydarzenie wpisuje się w jedną z głównych idei Fringe: łączenie regionalnych talentów z większymi platformami medialnymi i branżowymi. Tego samego dnia Live Theatre organizuje masterclass poświęcony współczesnemu zarządzaniu muzyką, prowadzony przez Paula Bonhama z Music Managers Forum, natomiast Newcastle University, Creative Industries Policy and Evidence Centre, North-East Music Hub i Generator gromadzą przedstawicieli branży, edukacji, badań i polityk publicznych na konferencji "Amplify North East". W Blank Studios producent i muzyk Sam Grant opowie o procesie tworzenia albumu "Death Hilarious" zespołu Pigs Pigs Pigs Pigs Pigs Pigs Pigs - od nagrań demo po końcowe mastery stereo i Atmos.
Knats wracają do West Endu z albumem nominowanym do Mercury Prize
Program 20 października w szczególny sposób łączy Fringe z tegorocznym wyborem do nagrody. Zespół Knats, którego album "A Great Day In Newcastle" znajduje się wśród 12 wydawnictw nominowanych do Mercury Prize 2026, zorganizuje w John Marley Centre rozmowę i listening party. Generator zapowiada, że członkowie zespołu będą mówić o utworach, inspiracjach, dorastaniu w West Endzie w Newcastle oraz o ludziach i miejscach, które ukształtowały ich brzmienie. Jest to rzadka sytuacja, w której jeden z nominowanych albumów bezpośrednio powraca do miejsca i społeczności ważnych dla jego historii. W szerszym programie tego dnia znajdują się również rozmowy o rozwoju kariery na północy Anglii, warsztat dotyczący identyfikacji wizualnej i projektowania okładek, EMI North showcase w The Grove oraz wieczór Tyne & Queer w Cluny 2.
Dzień przed samą galą, 21 października, w Crowne Plaza odbędzie się Generator Live Conference. Organizatorzy zapowiadają 14 sesji, podczas których artyści, producenci, menedżerowie A&R, komentatorzy kultury i inni profesjonaliści będą dyskutować o budowaniu publiczności, wspólnym pisaniu piosenek i zrównoważonej karierze muzycznej. Według zapowiedzi Mercury Prize w programie znajdzie się także specjalna sesja BBC Introducing prowadzona przez Shakka Hashemiego i Kelly Betts. Konferencja jest bezpłatna dla odwiedzających i została pomyślana jako przestrzeń do wymiany praktycznych doświadczeń oraz tworzenia kontaktów zawodowych. W ten sposób ostatniego dnia przed ceremonią Fringe przesuwa się od programu koncertowego w stronę pytania o to, jak scena muzyczna może rozwijać się długoterminowo i jak artyści mogą budować trwałe kariery.
W dniu samej gali, 22 października, Fenwick Fan Zone w The Tavern planuje Live Lounge Sessions. Według Generatora sześciu wykonawców z północno-wschodniej Anglii zostanie wybranych poprzez otwarty nabór, a każdy z nich wykona własną muzykę oraz akustyczną wersję utworu z jednego z albumów nominowanych do Mercury Prize. Program został pomyślany jako dzienne spotkanie publiczności przed wieczorną ceremonią w Utilita Arena. Przy ogłoszeniu programu 7 września organizatorzy zaznaczyli, że zostaną zapowiedziane także dodatkowe treści, więc ostateczna liczba poszczególnych aktywności może jeszcze wzrosnąć. Dla publiczności śledzącej kilka wydarzeń w ciągu tygodnia szczególnie ważne będzie sprawdzanie godzin i warunków wstępu na oficjalnej stronie Fringe, ponieważ program odbywa się w różnych przestrzeniach i formatach.
Dwanaście albumów w walce o Mercury Prize 2026
30 lipca Mercury Prize ogłosił 12 albumów tworzących wybór "Albums of the Year" na 2026 rok. Nominowani zostali Dave z albumem "The Boy Who Played the Harp", Dove Ellis z "Blizzard", Florence + The Machine z "Everybody Scream", JADE z "THAT’S SHOWBIZ BABY!", Knats z "A Great Day In Newcastle", Kojey Radical z "Don't Look Down", Nia Archives z "Emotional Junglist", Olivia Dean z "The Art of Loving", Paul McCartney z "The Boys of Dungeon Lane", RAYE z "THIS MUSIC MAY CONTAIN HOPE.", Suede z "Antidepressants" oraz War Child Records z wydawnictwem "HELP(2)". Według organizatorów podczas finałowego wieczoru 22 października ma wystąpić wielu nominowanych artystów, a program zakończy się ogłoszeniem zwycięzcy. BBC Music zostało potwierdzone jako partner medialny relacjonujący galę.
BPI podaje, że Mercury Prize został ustanowiony w 1992 roku, aby celebrować najlepszą brytyjską i irlandzką muzykę z różnych gatunków. Każdego roku niezależne jury ekspertów wybiera 12 albumów, a od początku nagroda koncentruje się na albumie jako kompletnym dziele artystycznym, a nie na wynikach sprzedaży poszczególnych singli. W obecnej edycji wśród jurorów znajdują się muzycy, redaktorzy radiowi, DJ-e, dziennikarze i inni profesjonaliści z branży, natomiast przewodniczącym jury jest Jeff Smith. Właśnie szeroki zakres gatunków i różne etapy kariery nominowanych artystów są jednymi z powodów, dla których Mercury Prize zajmuje szczególne miejsce w brytyjskiej i irlandzkiej branży muzycznej. Tegoroczna lista obejmuje jednocześnie nazwiska znane na całym świecie oraz wykonawców, których międzynarodowa publiczność dopiero się rozwija.
Newcastle gospodarzem drugi rok z rzędu po historycznej edycji 2025
Powrót Mercury Prize do Newcastle w 2026 roku bezpośrednio nawiązuje do ubiegłorocznej decyzji o przeniesieniu ceremonii poza Londyn po raz pierwszy. Według Newcastle City Council prawie 8 000 odwiedzających przyjechało na wydarzenia związane z nagrodą w 2025 roku, a aktywności Fringe zgromadziły 8 367 uczestników. Raport miasta podaje łączne wydatki odwiedzających na poziomie 874 724 funtów oraz szacowaną wartość dodaną brutto dla gospodarki regionalnej w wysokości 552 868 funtów, co odpowiada wsparciu równoważnemu 13 miejscom pracy. W ramach działań 35 lokalnych osób zdobyło doświadczenie zawodowe, a 68 dzieci uczestniczyło w programie Mini Mercury. Miasto przedstawiło całkowity wpływ gospodarczy, sumując wymienione elementy, jako ponad 1,4 miliona funtów.
Wyniki te są ważne dla zrozumienia, dlaczego program towarzyszący w 2026 roku został dodatkowo rozszerzony. Newcastle City Council i Generator podkreślają, że duże nagrody i koncerty mogą mieć znaczenie dla miasta także po zgaśnięciu reflektorów w arenie tylko wtedy, gdy pozostawiają kontakty, doświadczenie, przychody i nowe możliwości lokalnej scenie. Tegoroczny harmonogram obejmuje więc małe i średnie sale koncertowe, kino, targ, studia, przestrzenie uniwersyteckie, sale konferencyjne i instytucje kultury. Zamiast koncentrować publiczność wyłącznie na jednym wieczorze, Fringe rozprowadza ją po mieście przez osiem dni. Dla Newcastle jest to jednocześnie program kulturalny, test zdolności miasta do organizowania dużych wydarzeń o międzynarodowej widoczności oraz próba połączenia reputacji miasta muzyki z konkretnym rozwojem artystów i miejsc pracy w sektorze kreatywnym.
Organizatorzy wyraźnie pozycjonują edycję 2026 jako kontynuację, a nie powtórzenie ubiegłorocznego modelu. Ponad 30 wydarzeń, silniejszy program branżowy oraz większa liczba możliwości dla młodych i nowych artystów mają przekształcić tydzień Mercury Prize w miejski festiwal muzyczny, którego kulminacją, ale nie jedynym sensem, jest sama ceremonia wręczenia nagród. Ostateczny zwycięzca będzie znany 22 października w Utilita Arena, ale już opublikowany harmonogram pokazuje, że historia Mercury Prize w dniach poprzedzających galę będzie rozgrywać się w znacznie szerszym kręgu miejsc i społeczności. To właśnie relacja między dużą sceną, sceną grassroots, młodymi muzykami i profesjonalną branżą będzie jedną z kluczowych cech drugiego z rzędu Mercury Prize w Newcastle.
Źródła:
- Mercury Prize - oficjalna publikacja programu Mercury Prize Fringe 2026, terminów, organizatorów i wyróżnionych wydarzeń (link)
- Generator - oficjalny program Mercury Prize Fringe 2026 z listą wydarzeń, lokalizacji, wykonawców i informacjami o biletach (link)
- Mercury Prize - oficjalne ogłoszenie 12 albumów nominowanych do Mercury Prize 2026 i szczegóły finałowej ceremonii (link)
- Newcastle City Council - informacje o programie Fringe 2026 oraz roli miasta, BPI i Generatora (link)
- Newcastle City Council - raport o gospodarczym i kulturowym wpływie Mercury Prize 2025 w Newcastle i północno-wschodniej Anglii (link)
- Tyneside Cinema - szczegóły projekcji i rozmowy towarzyszącej "Sam Fender: Live At London Stadium" (link)
- BPI - przegląd Mercury Prize, jego uruchomienia w 1992 roku i podstawowej koncepcji nagrody (link)