NCAA rozszerza March Madness do 76 drużyn: nowy format przynosi około 50 milionów dolarów rocznie
Amerykańska organizacja sportu akademickiego NCAA potwierdziła jedną z największych zmian w najpopularniejszych rozgrywkach koszykarskich w USA: męski i kobiecy turniej Division I, znane pod wspólną marką March Madness, od 2027 roku zostaną rozszerzone z 68 do 76 drużyn. Otwiera to osiem dodatkowych miejsc w każdym turnieju, wprowadza większą rundę otwarcia i zmienia finansową architekturę jednego z najcenniejszych produktów w amerykańskim sporcie akademickim. Według komunikatu NCAA wartość porozumienia z partnerami telewizyjnymi i komercyjnymi będzie rosła średnio o 50 milionów dolarów rocznie w trakcie pozostałych sześciu lat obowiązujących umów medialnych. Organizacja podaje, że ponad 131 milionów dolarów nowych przychodów zostanie rozdzielone między szkoły uczestniczące w turniejach, a pozostała nadwyżka zostanie wykorzystana na inwestycje w rozgrywki i doświadczenie sportowców.
Co dokładnie zmienia się w turnieju
Dotychczasowy system z 68 uczestnikami obejmował tak zwane First Four, cztery mecze rozgrywane przed wejściem do klasycznej drabinki 64 drużyn. Nowy format przekształca tę część otwarcia w znacznie szerszą fazę pod nazwą March Madness Opening Round. Zamiast czterech, w każdym turnieju zostanie rozegranych 12 meczów otwarcia, a weźmie w nich udział łącznie 24 drużyny. Zwycięzcy tych spotkań wejdą do głównej części turnieju z 64 drużynami, która zachowa rozpoznawalną strukturę i rytm, dzięki którym March Madness stało się jednym z najchętniej oglądanych wydarzeń sportowych w Stanach Zjednoczonych.
U mężczyzn rozszerzony turniej w 2027 roku rozpocznie się we wtorek, 16 marca, bezpośrednio po Selection Sunday. Dayton w Ohio pozostaje jednym z gospodarzy rundy otwarcia, ale mecze zostaną rozdzielone także do jeszcze jednego miasta, którego NCAA w momencie ogłoszenia nie wskazała. W Dayton zostaną rozegrane po trzy mecze we wtorek i środę, a taki sam harmonogram będzie obowiązywał także w drugim miejscu gospodarzu. Główna drabinka z 64 drużynami nadal zacznie się w czwartek i piątek, druga runda pozostanie zaplanowana na sobotę i niedzielę, a końcowa część rozgrywek, w tym finały regionalne i Final Four, nie zmieni podstawowego kalendarza.
Turniej kobiet również przechodzi na 76 uczestników, ale zachowuje inną logistykę rundy otwarcia. Mecze Opening Round w 2027 roku przewidziano na 17 i 18 marca, a będą rozgrywane na kampusach 12 z 16 najwyżej rozstawionych zespołów wybranych na gospodarzy. Pierwsza runda głównej drabinki kobiet zostanie rozegrana w piątek i sobotę, a druga runda w niedzielę i poniedziałek. NCAA potwierdziła, że finały regionalne turnieju kobiet w 2027 roku odbędą się w Filadelfii i Las Vegas, natomiast kobiece Final Four zaplanowano w Columbus w Ohio, 2 i 4 kwietnia.
Dodatkowe miejsca i kryteria wejścia
Rozszerzenie nie znosi automatycznych zaproszeń dla mistrzów konferencji. Każda konferencja nadal będzie mieć swojego automatycznego przedstawiciela, a resztę pola wypełnią najlepsze drużyny at-large, czyli drużyny, które komisje selekcyjne uwzględniają na podstawie ogólnej jakości, wyników i profilu sezonu. W rundzie otwarcia zagra 12 najniżej sklasyfikowanych automatycznych kwalifikantów, według rankingu komisji selekcyjnych, oraz 12 najniżej sklasyfikowanych drużyn at-large. Oznacza to, że część drużyn z mniejszych konferencji dostanie dodatkową szansę na zwycięstwo przeciwko rywalowi podobnej rangi, podczas gdy ostatnie wybrane drużyny at-large będą musiały potwierdzić miejsce w głównej drabince przez dodatkowe spotkanie.
NCAA podkreśla, że drużyny będą dobierane według ogólnej listy rozstawienia, z typowymi wyjątkami w celu uniknięcia powtórek meczów z sezonu zasadniczego, ograniczenia podróży lub zapobiegania wczesnym pojedynkom drużyn z tej samej konferencji, kiedy jest to możliwe. Takie podejście powinno utrzymać rywalizacyjną logikę turnieju, choć część publicznej debaty prawdopodobnie nadal będzie obracać się wokół pytania, komu rozszerzenie przynosi największe korzyści. Zwolennicy decyzji twierdzą, że otwierają się nowe drzwi dla sportowców i programów, które dotąd często kończyły tuż pod kreską. Krytycy ostrzegają, że dodatkowe miejsca mogą najbardziej sprzyjać silnym konferencjom, których drużyny już mają większą widoczność, mocniejsze terminarze i więcej okazji do wielkich zwycięstw w trakcie sezonu.
Według NCAA udział drużyn wchodzących do koszykarskiej postseason rośnie teraz do 21 procent. Przed rozszerzeniem dostęp do mistrzostw miało 18 procent programów, co NCAA opisała jako najniższy udział wśród dużych sportów drużynowych pod jej egidą. Organizacja przypomina również, że liczba programów w koszykówce Division I znacznie wzrosła od lat osiemdziesiątych. Turniej kobiet rozpoczął się w 1982 roku z 32 drużynami, następnie został rozszerzony w 1986 i 1989 roku, do 64 doszedł w 1994 roku, a do 68 w 2022 roku. Turniej mężczyzn rozpoczął się w 1939 roku z zaledwie ośmioma drużynami, do 64 urósł w 1985 roku, do 65 w 2001 roku, a do 68 w 2011 roku.
Pieniądze, reklama i kategoria alkoholowa
Finansowy wymiar tej decyzji jest szczególnie ważny, ponieważ NCAA otwarcie łączy rozszerzenie z nowymi możliwościami komercyjnymi. W komunikacie podano, że organizacja otworzy wcześniej ograniczone kategorie produktów dla programu Corporate Champions and Partners, w tym piwo, wino, alkohole wysokoprocentowe i hard seltzer. Towarzyszyć temu będzie rozszerzenie możliwości reklamowych podczas transmisji linearnych i streamingowych turnieju. Według NCAA właśnie połączenie nowych kategorii sponsorskich i dodatkowej przestrzeni reklamowej umożliwia średni wzrost wartości praw o 50 milionów dolarów rocznie do wygaśnięcia obowiązujących umów.
Associated Press, powołując się na wypowiedź Dana Gavitta, starszego wiceprezesa NCAA ds. koszykówki, podała, że rozszerzenie nie doszłoby do skutku bez takiego porozumienia komercyjnego. W ten sposób motyw finansowy stał się centralną częścią publicznej interpretacji decyzji. NCAA podkreśla, że pieniądze zostaną skierowane do szkół, programów i sportowców, zwłaszcza w okresie, w którym sport akademicki przechodzi głębokie zmiany związane z bezpośrednimi korzyściami dla sportowców, modelami przychodów i nowymi zasadami podziału pieniędzy. Krytycy jednak widzą w takim wyjaśnieniu potwierdzenie, że interes komercyjny odegrał decydującą rolę w rozszerzeniu rozgrywek, które już były wyjątkowo popularne i finansowo silne.
Turniej mężczyzn pozostaje związany z partnerami telewizyjnymi CBS, TBS, TNT i truTV, a NCAA potwierdziła, że wszystkie 75 meczów mistrzostw mężczyzn będzie transmitowane przez te sieci. Turniej kobiet będzie pokazywany na platformach ESPN. ESPN wcześniej uzgodnił z NCAA ośmioletni pakiet wart 920 milionów dolarów za 40 mistrzostw, w którym kobiecy March Madness stał się znacznie cenniejszym produktem medialnym niż w poprzednim okresie. Ten rozwój nie jest tylko finansowym przypisem, lecz częścią szerszej zmiany w postrzeganiu kobiecego sportu akademickiego, szczególnie po wzroście oglądalności i zainteresowania finałowymi etapami kobiecych mistrzostw koszykówki.
Jak pieniądze będą dzielone między szkoły
NCAA ogłosiła, że ponad 131 milionów dolarów nowych przychodów w trakcie pozostałych sześciu lat umów medialnych trafi do szkół uczestniczących w turniejach. Oprócz tego fundusze koszykarskie otrzymają dodatkowe jednostki, po 16 dla turnieju mężczyzn i 16 dla turnieju kobiet, co powinno zwiększyć korzyści finansowe dla konferencji i programów, których drużyny wchodzą do rozgrywek lub awansują przez drabinkę. W systemie NCAA jednostki te nie są wypłacane jednorazowo tylko jednej szkole, lecz z reguły trafiają do konferencji, które następnie rozdzielają je według własnych wewnętrznych zasad. W turnieju mężczyzn jednostki tradycyjnie są wypłacane przez wieloletni okres, a dla turnieju kobiet NCAA stworzyła odrębny system, który zaczął się rozwijać po wieloletniej krytyce nierównego traktowania kobiecych mistrzostw.
W styczniu 2026 roku członkostwo Division I zatwierdziło już rozszerzenie męskiego i kobiecego funduszu koszykarskiego, aby dodatkowo finansowo nagradzać programy, które dotrą do meczu finałowego i zdobędą tytuł. NCAA ogłosiła wtedy, że każda drużyna, która zagra w finale, otrzymuje dodatkową jednostkę, a mistrz jeszcze jedną. Ta zmiana weszła w życie natychmiast dla mistrzostw 2026, z wypłatami dla konferencji w 2027 roku. W kontekście nowego formatu system finansowy staje się jeszcze ważniejszy, ponieważ dodatkowe wejście do turnieju oznacza nie tylko widoczność sportową, ale także potencjalny przychód dla instytucji i konferencji.
NCAA twierdzi, że nadal będzie pokrywać transport, zakwaterowanie, posiłki i inne koszty drużyn w rozszerzonym formacie. To ważne, ponieważ dodatkowe mecze przynoszą nie tylko dodatkowe przychody, lecz także koszty logistyczne i operacyjne. W publicznym uzasadnieniu organizacja podkreśla, że po pokryciu kosztów oczekiwana nadwyżka ma zostać skierowana na dalsze wzmacnianie turnieju i doświadczenia sportowców. Jednak finansowa równowaga takiego modelu będzie zależeć od zainteresowania reklamodawców, oglądalności rundy otwarcia i zdolności NCAA do przedstawienia dodatkowych meczów jako produktu istotnego sportowo, a nie tylko komercyjnie rozszerzonego.
Poparcie władz i zastrzeżenia krytyków
Decyzję zatwierdziły męskie i kobiece komisje koszykarskie Division I, komisje nadzorcze ds. koszykówki męskiej i kobiecej, komisja finansowa Division I, Zarząd Division I oraz Rada Gubernatorów NCAA. Tim Sands, prezydent Virginia Tech i przewodniczący Zarządu Division I, przekazał, że rozszerzenie mistrzostw jest właściwą decyzją dla sportowców i programów, które teraz uzyskają dostęp do największych wydarzeń w sporcie akademickim. Jim Phillips, przewodniczący Rady Gubernatorów NCAA i komisarz konferencji ACC, podkreślił dodatkowy dostęp dla ośmiu programów męskich i ośmiu kobiecych, które każdego roku otrzymają o jedno zaproszenie więcej niż dotąd.
Z drugiej strony krytyka pojawiła się jeszcze przed oficjalnym potwierdzeniem. Część trenerów, analityków i kibiców uważa, że turniej z 68 drużynami był już wystarczająco szeroki i że dodatkowe miejsca mogą osłabić wyjątkowość wejścia do March Madness. Szczególnie dyskutuje się o możliwym wzmocnieniu wielkich konferencji, ponieważ dodatkowe zaproszenia at-large w praktyce często trafiają do programów z najbogatszych i najchętniej oglądanych lig. W takim scenariuszu drużyny, które w swojej konferencji miały przeciętny bilans, ale grały trudny terminarz, mogą dostać nową szansę, podczas gdy mniejsze programy nadal zależą od wygrania turniejów konferencyjnych lub bardzo mocnego sezonu zasadniczego.
NCAA próbuje złagodzić te zarzuty twierdzeniem, że także mniejsze programy otrzymają konkretne korzyści. W nowej Opening Round sześciu automatycznych kwalifikantów, najprawdopodobniej z konferencji spoza najpotężniejszego kręgu, zagra co najmniej dwa mecze March Madness. Organizacja podaje, że zagwarantuje to tym konferencjom co najmniej jedną dodatkową jednostkę koszykarską, podczas gdy w poprzednim systemie taką szansę miała znacznie mniejsza liczba drużyn. Keith Gill, przewodniczący męskiej komisji koszykarskiej Division I i komisarz Sun Belt Conference, podkreślił, że męskie i kobiece drużyny rozstawione jako 15. lub 16. w ostatnich dwóch latach nie odniosły zwycięstwa w 32 meczach pierwszej rundy, więc NCAA oczekuje, że bezpośrednie pojedynki niżej sklasyfikowanych uczestników zwiększą liczbę konkurencyjnych meczów.
March Madness pozostaje taki sam na finiszu, ale inny na początku
Najważniejszym przesłaniem NCAA jest to, że najbardziej rozpoznawalna część turnieju się nie zmienia. Po rundzie otwarcia nadal będzie istniało pole 64 drużyn, klasyczna drabinka, szybki rytm pierwszego weekendu, finały regionalne i Final Four. To właśnie ta struktura przez dekady tworzyła połączenie faworytów, niespodzianek i historii o tak zwanych drużynach Cinderella, programach, które wbrew oczekiwaniom odnoszą wielkie zwycięstwa. Nowy format nie znosi możliwości takich historii, ale zmienia próg wejścia na główną scenę i otwiera pytanie, czy runda otwarcia stanie się dodatkowym dramatem, czy tylko przedłużonym filtrem kwalifikacyjnym.
Dan Gavitt przekazał, że format z 76 drużynami jest tym, co NCAA widzi jako rozwiązanie na okres do 2032 roku, kiedy kończy się kluczowy cykl obowiązujących umów. Według jego oceny nowy system maksymalnie wykorzystuje obecną okazję, ale niekoniecznie otwiera drzwi do nieskończonego rozszerzania w krótkim terminie. W praktyce jednak każda zmiana tego typu staje się precedensem. Jeśli dodatkowe mecze przyniosą oglądalność, przychody reklamowe i akceptowalną dynamikę sportową, naciski na dalsze rozszerzenie po wygaśnięciu umów medialnych mogą pojawić się ponownie.
Dla koszykówki akademickiej jest to więc więcej niż techniczna zmiana drabinki. NCAA jednocześnie próbuje zwiększyć przychody, odpowiedzieć na wzrost liczby programów, rozszerzyć dostęp do mistrzostw, utrzymać wielkie konferencje w ramach wspólnego systemu i wzmocnić pozycję turnieju kobiet w pakiecie medialnym. Taka równowaga nie będzie prosta. March Madness jest cenne właśnie dlatego, że w trzy tygodnie tworzy poczucie wysokiej stawki i ograniczonego miejsca na błąd. Rozszerzenie zwiększa tę przestrzeń, ale jednocześnie zwiększa presję, aby dodatkowe mecze uzasadniły swoje miejsce jakością sportową, a nie tylko nowymi przychodami reklamowymi.
Źródła:
- NCAA – oficjalny komunikat o nowym formacie turnieju z 76 drużynami, skutkach finansowych, Opening Round i podziale przychodów (link)
- Associated Press – raport o rozszerzeniu March Madness, roli nowych kategorii sponsorskich i reakcjach w koszykówce akademickiej (link)
- NCAA – komunikat o rozszerzeniu męskich i kobiecych funduszy koszykarskich oraz nowych jednostkach dla finalistów i mistrzów (link)
- NCAA – wcześniejszy kontekst dyskusji o rozszerzeniu turnieju mężczyzn i historii zmian formatu (link)
- Front Office Sports – analiza ośmioletniego pakietu ESPN z NCAA i wartości kobiecego March Madness w nowym cyklu medialnym (link)