Paddle Worldwide od 2027 roku przywraca Rosję i Białoruś pod flagami i hymnami: neutralny status pozostaje do końca 2026 roku.
Paddle Worldwide, międzynarodowy organ zarządzający kajakarstwem, kanadyjkarstwem i innymi dyscyplinami sportów wiosłowych, zdecydował o zniesieniu od 1 stycznia 2027 roku specjalnego neutralnego reżimu dla uprawnionych rosyjskich i białoruskich sportowców. Zgodnie z decyzją Zarządu opublikowaną 10 sierpnia 2026 roku sportowcy oraz członkowie personelu wspierającego, którzy spełniają wymagane kryteria, ponownie będą mogli startować z pełną reprezentacją narodową. Obejmuje to oficjalne nazwy państw, oznaczenia narodowe, stroje reprezentacyjne, flagi i hymny. Do 31 grudnia 2026 roku pozostaje w mocy dotychczasowa polityka indywidualnych neutralnych sportowców, wprowadzona po zawieszeniu Rosji i Białorusi w międzynarodowych zawodach pod auspicjami ówczesnej Międzynarodowej Federacji Kajakowej, ICF, po rozpoczęciu rosyjskiej inwazji na Ukrainę w 2022 roku.
Zmiana nie oznacza jednak, że symbole narodowe automatycznie pojawią się na każdych zawodach od początku 2027 roku. W przypadku wydarzeń, których prawa do organizacji przyznano przed tą datą, Paddle Worldwide wprowadza model przejściowy zależny od prawa i wiążących decyzji państwa gospodarza. Jeżeli lokalne przepisy pozwalają na pełny udział, rosyjscy i białoruscy przedstawiciele będą startować jako delegacje narodowe. Jeżeli flagi i hymny są zakazane, ale identyfikacja narodowa jest dozwolona, będą mogli używać nazwy państwa i narodowego wyposażenia, natomiast oficjalne ceremonie będą odbywały się bez tych symboli. Dopiero jeśli nawet taka forma udziału nie będzie prawnie możliwa, sportowcy wystąpią pod neutralnym oznaczeniem Paddle Worldwide.
Co zmienia się 1 stycznia 2027 roku
Najważniejsza część decyzji dotyczy zakończenia stosowania specjalnej polityki Individual Neutral Athlete, czyli AIN, wobec uprawnionych rosyjskich i białoruskich sportowców oraz towarzyszącego im personelu. W praktyce oznacza to powrót nazw państw do oficjalnych list i wyników, narodowych barw i oznaczeń na wyposażeniu, a także flag i hymnów do protokołu zawodów. Jest to istotna zmiana w porównaniu z reżimem, który w ostatnich latach miał oddzielać poszczególnych sportowców od oficjalnej reprezentacji ich państw. Decyzja dotyczy również Athlete Support Personnel, czyli trenerów, personelu medycznego i technicznego oraz innych członków zespołów wspierających, którzy spełniają wymagania.
Określenie "uprawnieni sportowcy" nadal pozostaje istotne. Nowa decyzja nie oznacza automatycznego prawa do startu bez spełnienia zwykłych kryteriów sportowych, antydopingowych, rejestracyjnych i innych, które obowiązują wszystkich zawodników. Międzynarodowy Komitet Olimpijski w decyzji z 7 lipca 2026 roku wyraźnie stwierdził, że rosyjscy sportowcy powracający do międzynarodowej rywalizacji muszą spełnić obowiązujące wymagania antydopingowe. Paddle Worldwide zachowuje również własne zasady dotyczące kwalifikacji, rankingów i odpowiedzialności dyscyplinarnej, dlatego powrót symboli narodowych nie oznacza zniesienia wszystkich innych warunków uczestnictwa.
Trzy poziomy dla zawodów już przyznanych gospodarzom
Dla wydarzeń, których prawa do organizacji przyznano przed 1 stycznia 2027 roku, ustanowiono trzystopniowy system. Paddle Worldwide podaje, że poziomy są stosowane kolejno, a na bardziej restrykcyjny model przechodzi się tylko wtedy, gdy prawo lub wiążąca decyzja państwa gospodarza uniemożliwia zastosowanie poprzedniego poziomu. W ten sposób organizacja ustanawia pełną reprezentację narodową jako zasadę domyślną, ale pozostawia miejsce na okoliczności prawne, na które organizator zawodów nie ma bezpośredniego wpływu.
- Pełna reprezentacja narodowa: uprawnieni sportowcy i członkowie personelu wspierającego mogą używać nazw i oznaczeń narodowych, sprzętu reprezentacyjnego, flag i hymnów.
- Ograniczona reprezentacja narodowa: jeśli lokalne prawo lub wiążąca decyzja państwowa uniemożliwia pełny model, dozwolone są nazwa państwa, identyfikacja narodowa i stroje reprezentacyjne, ale flagi i hymny nie są używane podczas ceremonii medalowych i innych oficjalnych uroczystości.
- Indywidualny neutralny start: jeżeli ramy prawne państwa gospodarza nie pozwalają również na dwa wcześniejsze rozwiązania, sportowcy startują pod neutralnym oznaczeniem Paddle Worldwide, bez nazw narodowych, oznaczeń, strojów, flag i hymnów.
W przypadku zawodów, których prawa do organizacji zostaną przyznane od 1 stycznia 2027 roku, zasada jest inna. Paddle Worldwide wymaga, aby przyszli gospodarze zapewnili dostęp i pełny udział narodowy wszystkim uprawnionym sportowcom i członkom personelu wspierającego. Kwestia ta staje się więc częścią warunków kandydatury, obok infrastruktury sportowej, możliwości organizacyjnych i innych zasad federacji. W państwach, w których krajowe przepisy uniemożliwiałyby taki udział, organizacja przy przyszłym przyznawaniu praw do organizacji musiałaby uwzględnić również tę przeszkodę prawną.
Od całkowitego zawieszenia do neutralnego powrotu
Obecna zmiana następuje po kilku latach stopniowego modyfikowania polityki. 1 marca 2022 roku ICF zawiesiła rosyjskich i białoruskich sportowców oraz działaczy w swoich międzynarodowych zawodach i organach po rekomendacji Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego wydanej po rozpoczęciu rosyjskiej inwazji na Ukrainę. Federacja usunęła wówczas rosyjskie i białoruskie flagi, hymny oraz oznaczenia identyfikacyjne ze swoich wydarzeń, a także odebrała Rosji prawa do organizacji kilku zawodów zaplanowanych na 2022 rok. Decyzja była częścią szerszej fali sankcji sportowych wprowadzanych przez międzynarodowe federacje w pierwszych tygodniach wojny.
W kwietniu 2023 roku ICF otworzyła drogę do powrotu części sportowców jako indywidualnych neutralnych zawodników. Zgodnie z opublikowanymi wówczas zasadami neutralny status mogli otrzymać wyłącznie sportowcy, którzy publicznie nie popierali wojny i nie byli związani umowami z rosyjskim lub białoruskim wojskiem bądź służbami bezpieczeństwa. Wnioski oceniał niezależny zespół, a start był dozwolony bez narodowych barw, flag, hymnów i innych oznaczeń przedstawiających sportowca jako członka reprezentacji Rosji lub Białorusi. Paddle Worldwide w decyzji z sierpnia 2026 roku potwierdził, że reżim ten pozostaje w pełni obowiązujący do końca roku.
W maju 2026 roku ICF dodatkowo uregulowała pozycję neutralnych sportowców w światowych i olimpijskich rankingach kwalifikacyjnych. Do celów administracyjnych używane są oznaczenia AIN (A) dla posiadaczy rosyjskich paszportów oraz AIN (B) dla posiadaczy białoruskich paszportów, bez uznawania reprezentacji narodowej. Punkty zdobyte pod neutralnym oznaczeniem zachowują ważność nawet wtedy, gdy sportowiec później powróci pod zwierzchnictwo krajowej federacji. W rezultacie przejście do pełnej reprezentacji narodowej od 2027 roku nie powinno samo w sobie usuwać wyników ani punktów kwalifikacyjnych zdobytych w okresie neutralnym.
Zmiana podąża za nowym kierunkiem Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego
Paddle Worldwide w uzasadnieniu bezpośrednio wiąże swoją decyzję ze zmianą polityki Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego. 7 maja 2026 roku IOC ogłosił, że nie zaleca już ograniczeń wobec białoruskich sportowców, w tym drużyn, w zawodach międzynarodowych federacji oraz organizatorów międzynarodowych wydarzeń sportowych. Komitet stwierdził, że udział sportowców nie powinien być ograniczany z powodu działań ich rządów i odwołał się do prawa dostępu do sportu bez politycznej ingerencji lub nacisku.
W przypadku Rosji kluczowa decyzja została podjęta 7 lipca 2026 roku. Komitet Wykonawczy IOC tymczasowo uchylił wówczas zawieszenie Rosyjskiego Komitetu Olimpijskiego, które obowiązywało od października 2023 roku. IOC poinformował, że Rosyjski Komitet Olimpijski nie obejmuje już regionalnych organizacji sportowych z terytoriów, które IOC uznaje za należące do jurysdykcji Narodowego Komitetu Olimpijskiego Ukrainy, oraz że potwierdził, iż nie będzie prowadził działalności na tych obszarach. Jednocześnie IOC ogłosił, że jego wcześniejsze rekomendacje dla międzynarodowych federacji dotyczące szczególnych warunków udziału rosyjskich sportowców i drużyn nie mają już zastosowania.
Nie oznaczało to automatycznego obowiązku wprowadzenia takiego samego modelu przez wszystkie międzynarodowe federacje. IOC w lipcu wskazał, że organizacje sportowe wcześniej wdrażały jego rekomendacje w różny sposób, zależnie od własnych statutów i okoliczności. Paddle Worldwide podjął więc własną decyzję i wyznaczył konkretną datę przejścia, 1 stycznia 2027 roku. Nowy reżim staje się tym samym zasadą dla zawodów pod jego nadzorem, ze szczegółowo określonymi wyjątkami dotyczącymi wcześniej przyznanych praw do organizacji.
Decyzja Paddle Worldwide nie określa automatycznie statusu na igrzyskach olimpijskich
Chociaż zmiana następuje w trakcie cyklu kwalifikacyjnego do Igrzysk Olimpijskich Los Angeles 2028, sama w sobie nie określa, pod jakimi symbolami rosyjscy sportowcy będą startować na samych igrzyskach. Paddle Worldwide zarządza własnymi zawodami i systemami kwalifikacyjnymi, natomiast ostateczny protokół olimpijski i warunki uczestnictwa ustala IOC. W decyzji z 7 lipca IOC wyraźnie zaznaczył, że w odpowiednim momencie podejmie decyzję w sprawie eksponowania rosyjskiej flagi, hymnu, barw i innych oznaczeń narodowych na igrzyskach olimpijskich.
Różnica jest istotna, ponieważ powrót symboli narodowych w konkretnej międzynarodowej federacji może nastąpić przed ostateczną decyzją olimpijską. IOC powiązał złagodzenie swojej polityki również z początkiem okresu kwalifikacyjnego do Los Angeles 2028 i Zimowych Młodzieżowych Igrzysk Olimpijskich Dolomiti Valtellina 2028, wskazując na potrzebę równego dostępu do kwalifikacji. W sportach wiosłowych neutralni sportowcy są już uwzględnieni w odpowiednich rankingach, dlatego 2026 rok będzie funkcjonował jako sezon przejściowy: status pozostaje neutralny do 31 grudnia, ale wyniki mogą wpływać na późniejszą pozycję kwalifikacyjną.
Ukraina skierowała decyzję IOC do CAS
Zmiana międzynarodowej polityki sportowej wobec Rosji nadal jest kwestionowana prawnie i politycznie. Narodowy Komitet Olimpijski Ukrainy i ukraińskie Ministerstwo Młodzieży i Sportu ogłosiły pod koniec lipca 2026 roku, że wszczęły postępowanie przed Trybunałem Arbitrażowym ds. Sportu, CAS, przeciwko decyzji IOC z 7 lipca dotyczącej tymczasowego przywrócenia praw Rosyjskiemu Komitetowi Olimpijskiemu. Strona ukraińska domaga się uchylenia tej decyzji i twierdzi, że przyczyny, z powodu których rosyjski komitet został zawieszony, w rzeczywistości nie zostały usunięte.
Ukraiński minister młodzieży i sportu Matviy Bidnyi nazwał decyzję przedwczesną i przypomniał, że CAS w 2024 roku odrzucił odwołanie Rosyjskiego Komitetu Olimpijskiego od pierwotnego zawieszenia. Wówczas trybunał arbitrażowy podtrzymał decyzję IOC z 2023 roku po tym, jak rosyjski komitet włączył regionalne organizacje sportowe z Doniecka, Chersonia, Ługańska i Zaporoża. Nowe ukraińskie postępowanie dotyczy decyzji IOC z lipca 2026 roku, a nie bezpośrednio decyzji Paddle Worldwide. Do 15 sierpnia 2026 roku, według publicznie dostępnych informacji, w tym nowym sporze nie opublikowano ostatecznego rozstrzygnięcia CAS.
Spór pokazuje, że powrót Rosji do międzynarodowego sportu odbywa się w środowisku, w którym różne zasady są interpretowane w przeciwstawny sposób. Ukraińskie instytucje podkreślają integralność terytorialną oraz związki rosyjskich struktur sportowych z okupowanymi terytoriami Ukrainy. IOC coraz mocniej akcentuje indywidualne prawo sportowców do dostępu do rywalizacji niezależnie od działań ich rządu. Paddle Worldwide poprzez nową politykę dołączył do federacji, które zdecydowały się przełożyć zmienione ramy olimpijskie na powrót pełnej reprezentacji narodowej.
Przepisy antydopingowe pozostają odrębnym warunkiem
Zniesienie neutralnego statusu nie usuwa obowiązków antydopingowych. IOC w lipcu podkreślił, że wszyscy rosyjscy sportowcy wracający do międzynarodowych zawodów muszą spełnić odpowiednie wymagania antydopingowe. Światowa Agencja Antydopingowa, WADA, w czerwcu 2026 roku nadal wymieniała rosyjską krajową organizację antydopingową wśród sygnatariuszy niezgodnych ze Światowym Kodeksem Antydopingowym.
Oznacza to, że powrót flagi i hymnu nie usuwa innych kwestii regulacyjnych dotyczących rosyjskiego sportu. System antydopingowy funkcjonuje niezależnie od politycznego statusu delegacji, dlatego sportowiec musi spełnić zasady testowania i inne wymogi niezależnie od tego, czy startuje neutralnie, czy pod symbolami narodowymi. Dla Paddle Worldwide oznacza to, że od 2027 roku może zmienić sposób reprezentowania sportowców, podczas gdy ich uprawnienia sportowe i antydopingowe nadal będą weryfikowane według odrębnych zasad.
Nowe zasady zmieniają również sposób przyznawania przyszłych praw do organizacji
Praktyczne konsekwencje decyzji będą widoczne także poza samymi zawodami. Organizatorzy, którzy od 1 stycznia 2027 roku otrzymają prawa do organizacji, będą musieli zapewnić dostęp i pełny udział narodowy uprawnionym rosyjskim i białoruskim sportowcom oraz towarzyszącemu im personelowi. Może to obejmować wydawanie wiz, przekraczanie granic, akredytacje, narodowe oznaczenia na obiektach sportowych oraz protokół flag i hymnów. Przyszłe kandydatury będą więc musiały być zgodne nie tylko z wymaganiami sportowymi, ale również z krajowymi ramami prawnymi.
Dla już przyznanych wydarzeń federacja pozostawiła bardziej elastyczny model, aby można było dostosować się do obowiązujących przepisów i wiążących decyzji państwowych. Dla nowych gospodarzy takie pole manewru będzie znacznie węższe, ponieważ pełny udział narodowy został ustanowiony jako warunek. Właśnie ta różnica między "wydarzeniami przyznanymi przed" a "wydarzeniami przyznanymi od" 1 stycznia 2027 roku jest jednym z kluczowych elementów decyzji i może wpłynąć na przyszły kalendarz zawodów.
Do 31 grudnia 2026 roku podstawowa zasada obowiązująca w zawodach Paddle Worldwide pozostaje bez zmian: uprawnieni rosyjscy i białoruscy sportowcy startują jako indywidualni neutralni sportowcy, bez symboli narodowych. Od 1 stycznia 2027 roku punkt wyjścia zmienia się w przeciwnym kierunku i pełna reprezentacja narodowa staje się standardem. W przypadku już przyznanych wydarzeń możliwe są ograniczenia, jeżeli wymaga ich prawo państwa gospodarza, natomiast przyszli organizatorzy będą musieli być w stanie przyjąć wszystkie uprawnione delegacje wraz z ich oznaczeniami narodowymi. Kwestia olimpijskich flag i hymnów na Los Angeles 2028 pozostaje jednak w kompetencji IOC i nie została jeszcze ostatecznie rozstrzygnięta.
Źródła:
- Paddle Worldwide – oficjalna decyzja Zarządu o zniesieniu ograniczeń AIN od 1 stycznia 2027 roku i trzystopniowym modelu dla wcześniej przyznanych praw do organizacji (link)
- Międzynarodowy Komitet Olimpijski – decyzja z 7 lipca 2026 roku o tymczasowym uchyleniu zawieszenia Rosyjskiego Komitetu Olimpijskiego i zakończeniu stosowania wcześniejszych rekomendacji wobec rosyjskich sportowców (link)
- Międzynarodowy Komitet Olimpijski – decyzja z 7 maja 2026 roku o zakończeniu rekomendowanych ograniczeń wobec białoruskich sportowców (link)
- ICF / Planet Canoe – oficjalny komunikat o zawieszeniu rosyjskich i białoruskich sportowców i działaczy 1 marca 2022 roku (link)
- ICF / Planet Canoe – decyzja z kwietnia 2023 roku o powrocie uprawnionych sportowców w statusie indywidualnych neutralnych sportowców oraz kryteriach neutralności (link)
- ICF – dodatek do zasad AIN z maja 2026 roku dotyczący światowych i olimpijskich rankingów kwalifikacyjnych oraz zachowania punktów po zmianie statusu (link)
- Ministerstwo Młodzieży i Sportu Ukrainy – komunikat o wszczęciu postępowania odwoławczego przed CAS przeciwko decyzji IOC z 7 lipca 2026 roku (link)
- WADA – raport o statusie zgodności rosyjskiej krajowej organizacji antydopingowej oraz aktualnych kwestiach dotyczących wdrażania Światowego Kodeksu Antydopingowego (link)