Rovinj Art & more prezentuje "Zakopane cuda": Leon Lučev i Jelena Graovac Lučev 20 sierpnia w Gandusio
Rovinj-Rovigno w czwartek, 20 sierpnia 2026 roku, będzie gospodarzem multimedialnego spektaklu teatralnego "Zakopane cuda", jednego z wyróżniających się programów dramatycznych tegorocznego festiwalu Rovinj Art & more. Spektakl rozpocznie się o godz. 21 w Teatrze Antonio Gandusio, historycznej miejskiej sali w centrum Rovinja na zachodnim wybrzeżu Istrii. Według oficjalnego kalendarza Wspólnoty Turystycznej Istrii w przedstawieniu występują Leon Lučev i Jelena Graovac Lučev, reżyserię powierzono Ninie Violić, a muzykę stworzyli Damir Martinović Mrle i Ivanka Mazurkijević. Wstęp jest bezpłatny, jednak to samo źródło podaje, że wymagana jest wcześniejsza rezerwacja za pośrednictwem adresu e-mail organizatora, ronald.braus@gmail.com. W ten sposób festiwal oferuje publiczności wieczór teatralny, który nie opiera się wyłącznie na aktorskim spotkaniu dwojga wykonawców, lecz na połączeniu tekstu dramatycznego, wideo, scenografii i muzyki.
Spektakl powstał na podstawie dzieła Moniki Herceg, a oficjalna strona Chorwackiego Teatru Narodowego Ivan pl. Zajc w Rijece opisuje go jako multimedialne badanie miłości, pamięci i iluzji. W centrum nie znajduje się klasyczna linearna narracja, lecz przestrzeń wspomnień, w której nakładają się na siebie fakty, pragnienia, lęki i wyobrażone możliwości wspólnego życia. Właśnie taka struktura pozwala intymnej historii dwojga ludzi rozszerzyć się na bardziej uniwersalne pytania o przemijanie, relacje oraz sposób, w jaki kształtujemy własną przeszłość, gdy ponownie do niej wracamy. Dla publiczności w Gandusio oznacza to przedstawienie wymagające uwagi zarówno wobec gry aktorskiej, jak i obrazu, dźwięku oraz zmian przestrzeni scenicznej. "Zakopane cuda" należą więc do współczesnego teatru, który celowo czyni granice między sceną a językiem filmowym przepuszczalnymi.
Trzy symboliczne przestrzenie: Rajski Ogród, Most i Mieszkanie
Według opisu produkcji Chorwackiego Teatru Narodowego Ivan pl. Zajc dramaturgiczna konstrukcja spektaklu rozwija się poprzez trzy symboliczne przestrzenie: Rajski Ogród, Most i Mieszkanie. Rajski Ogród wiąże się z dojrzałością, przemijaniem i swoistą konfrontacją z końcem, natomiast Most staje się przestrzenią spotkania i początku miłości. Mieszkanie dwojga kochanków przejmuje następnie centralną rolę, ponieważ otwierają się w nim różne możliwości wspólnego życia, od czułości i namiętności po strach, oddalanie się i koniec. Podział ten nie funkcjonuje jedynie jako zmiana miejsca akcji, lecz jako sposób organizowania wspomnień i stanów emocjonalnych. Widz przemieszcza się więc przez sceny, które mogą wydawać się jednocześnie rzeczywiste, wyobrażone i zrekonstruowane z perspektywy czasu.
Oficjalny opis spektaklu szczególnie podkreśla rolę projekcji wideo, które nie służą jedynie jako dekoracja tła. Za scenografię i wideo odpowiada Toni Soprano Meneglejte, a projekcje tworzą trójwymiarowe przestrzenie, w które aktorzy zostają wizualnie włączeni, wywołując wrażenie "żywego obrazu". W takim układzie fizyczna scena i przestrzeń projekcji stają się częściami tej samej całości, dzięki czemu granica między teatrem a filmem nieustannie się zmienia. Za kostiumy, według danych produkcyjnych teatru z Rijeki, odpowiada Andrea Bistričić. Rezultatem jest spektakl, w którym znaczenie powstaje nie tylko z wypowiadanego tekstu, ale również z relacji ciała, obrazu, muzyki, światła i przestrzeni.
Takie podejście szczególnie odpowiada tematom pamięci i iluzji, ponieważ warstwa wizualna może jednocześnie pokazywać to, czym żyją postacie, oraz to, co sobie wyobrażają. Zamiast ścisłego rozdzielenia przeszłości i teraźniejszości język sceniczny pozwala im się przenikać. Widzowi proponuje się nie tylko rekonstrukcję jednej historii miłosnej, lecz szereg możliwych wersji życia i relacji. W tym zawiera się również jedna z kluczowych idei spektaklu: pytanie nie dotyczy wyłącznie tego, co rzeczywiście się wydarzyło, ale tego, jak życie jest zapamiętywane, przekształcane i wyobrażane, gdy patrzy się na nie z punktu końcowego lub przełomowego. Dlatego "Zakopane cuda" mogą funkcjonować zarówno jako intymny dramat, jak i szersza refleksja nad ludzką potrzebą przekształcania własnego doświadczenia w opowieść.
Leon Lučev i Jelena Graovac Lučev niosą intymną historię dwojga ludzi
Aktorski fokus spektaklu koncentruje się na Leonie Lučevie i Jelenie Graovac Lučev. Ich sceniczna relacja niesie największą część emocjonalnej dynamiki, podczas gdy elementy multimedialne poszerzają przestrzeń, w której ta dynamika się rozwija. Ponieważ przedstawienie śledzi różne fazy i możliwe warianty relacji, wykonawcy przechodzą między bliskością, dystansem, wspomnieniem i wyobrażonymi sytuacjami. Taka struktura wymaga od gry aktorskiej stałej zmiany intensywności, a także precyzyjnego zgrania z wideo i warstwą muzyczną. Publiczność śledzi przy tym nie tylko dialog dwóch postaci, lecz proces, w którym ich relacja na nowo składa się przed oczami widzów.
Nina Violić w tej produkcji reżysersko łączy tekst Moniki Herceg z elementami wizualnymi i muzycznymi, a teatr z Rijeki określa spektakl jako swoisty "film teatralny na żywo". To sformułowanie dobrze opisuje sposób, w jaki produkcja wykorzystuje środki filmowe, nie rezygnując z bezpośredniości występu na żywo. W filmie kadr i montaż z góry określają spojrzenie widza, podczas gdy teatr pozostawia mu możliwość samodzielnego wyboru miejsca, na którym skupi uwagę. "Zakopane cuda" pracują właśnie na napięciu między tymi dwoma doświadczeniami: projekcja kształtuje obraz, lecz przed nią i wewnątrz niej znajdują się żywi wykonawcy. Każdy spektakl zachowuje więc niepowtarzalność wydarzenia teatralnego, nawet jeśli część jego wizualnego świata opiera się na wcześniej przygotowanym materiale wideo.
Muzyka Damira Martinovića Mrleta i Ivanki Mazurkijević stanowi dodatkową nośną warstwę przedstawienia. W oficjalnych zapowiedziach produkcji element muzyczny nie pojawia się jako przypadkowy akompaniament, lecz jako część całego emocjonalnego i performatywnego języka. Jest to szczególnie ważne w dziele zajmującym się pamięcią, ponieważ dźwięk może łączyć sceny i stany bez potrzeby dosłownego wyjaśniania. Muzyka uczestniczy więc w tworzeniu rytmu pomiędzy intymnymi momentami, napięciem i zmianami perspektywy. W połączeniu z wideo i aktorstwem powstaje system sceniczny, w którym każde medium przejmuje część narracji.
Spektakl przybywa do Rovinja po przedstawieniu na Veliki Brijun
Rovinjski pokaz odbywa się zaledwie kilka dni po gościnnym występie "Zakopanych cudów" w kinie letnim na Veliki Brijun, gdzie spektakl został zaprezentowany w ramach sezonu letniego Teatru Ulysses. Glas Istre w recenzji opublikowanej 17 sierpnia podaje, że Lučev i Graovac Lučev poprzez dialog, monolog, introspekcję i zmiany różnych światów scenicznych budowali przedstawienie, którego stałym motywem jest miłość. W tej samej recenzji podkreślono znaczenie symboliki trzech przestrzeni oraz relację między projekcją wideo a wydarzeniami na scenie. Ten niedawny występ nadaje dodatkowy aktualny kontekst gościnnemu pokazowi w Rovinju: chodzi o produkcję, która latem 2026 roku jest obecna na kilku nadadriatyckich scenach teatralnych i w otwartych przestrzeniach kulturalnych. Gandusio, w przeciwieństwie do kina letniego na Veliki Brijun, zaoferuje zamknięte i historycznie ukształtowane teatralne otoczenie.
Zmiana przestrzeni może być szczególnie interesująca właśnie w przypadku spektaklu, który w dużym stopniu opiera się na projekcjach i precyzyjnie skomponowanym obrazie. W klasycznej sali relacja między publicznością, sceną i elementami projekcji staje się bardziej skoncentrowana, a uwaga kieruje się na szczegóły przedstawienia. Gandusio nie jest przy tym neutralną salą pozbawioną własnej historii. Według danych Otwartego Uniwersytetu Ludowego Miasta Rovinj-Rovigno budynek ukończono w 1854 roku według koncepcji i projektu ówczesnego burmistrza Nicoloa de Callifiego. Na przestrzeni dziejów nosił kilka nazw, a od pierwszej połowy XX wieku jest związany z nazwiskiem Antonio Gandusio, komika teatralnego i filmowego urodzonego w Rovinju w 1873 roku.
Przez dziesięciolecia w tej sali odbywały się dramaty, komedie, opery, operetki, wykłady, zgromadzenia i projekcje filmowe, dlatego jest to przestrzeń, której funkcja od dawna wykracza poza jedną formę artystyczną. Właśnie dlatego współczesny spektakl multimedialny, taki jak "Zakopane cuda", stanowi interesującą kontynuację tej tradycji. Produkcja łącząca aktorstwo teatralne i język filmowy wkracza do budynku, który sam w swojej historii służył zarówno teatrowi, jak i kinu. To spotkanie dawnej przestrzeni przedstawień ze współczesną metodą sceniczną nadaje rovinjskiemu występowi dodatkowy wymiar, bez potrzeby przekształcania historycznego otoczenia w zwykłą dekorację.
Ósma edycja festiwalu Rovinj Art & more łączy różne formy sztuki
"Zakopane cuda" są częścią ósmej edycji festiwalu Rovinj Art & more. W rozmowie dla Glas Istre opublikowanej w lipcu 2026 roku założyciel i dyrektor artystyczny festiwalu Ronald Braus wyjaśnił, że początkowym pomysłem było połączenie wysokiej jakości programów artystycznych z różnymi przestrzeniami Rovinja oraz zgromadzenie latem uznanych wykonawców, a jednocześnie otwarcie przestrzeni dla nowych projektów i współpracy. Według jego słów program festiwalu z biegiem lat się rozszerzał i obecnie obejmuje koncerty, przedstawienia teatralne, wystawy, projekcje filmowe i inne wydarzenia. Tegoroczna edycja została otwarta galowym programem operowym w kościele św. Franciszka, a teatr pozostaje jednym z ważnych filarów letniego harmonogramu.
Braus opisał festiwal jako "festiwal butikowy", wskazując bliskość publiczności i artystów jako kluczową wartość. Taka koncepcja jest widoczna również w doborze przestrzeni: programy nie koncentrują się w jednej dużej lokalizacji festiwalowej, lecz są rozmieszczone w teatrze, kościołach, salach i innych miejskich przestrzeniach. Dzięki temu treść artystyczna łączy się z architekturą i charakterem miasta, a publiczność doświadcza różnych programów w różnych warunkach przestrzennych. W przypadku "Zakopanych cudów" wybór Gandusio wydaje się logiczny, ponieważ przedstawienie wymaga kontrolowanej przestrzeni scenicznej, a jednocześnie otrzymuje historyczne ramy jednej z rozpoznawalnych instytucji kulturalnych Rovinja. Festiwal nie traktuje więc miasta wyłącznie jako miejsca wydarzeń, lecz jako aktywną część tożsamości programu.
Szerokość programowa Rovinj Art & more jest ważna również dlatego, że nie sprowadza letniej oferty kulturalnej do jednego gatunku. Teatr, muzyka klasyczna i kameralna, projekcje filmowe oraz wystawy przyciągają publiczność o różnych zainteresowaniach, a poszczególne wydarzenia mogą się wzajemnie uzupełniać. Oficjalne kalendarze na 2026 rok pokazują, że program festiwalu będzie kontynuowany także po 20 sierpnia: już 26 sierpnia w Gandusio zapowiedziano spektakl "Prima facie" w wykonaniu Natašy Janjić Medančić, w produkcji Petit teatar i Teatar EXIT. "Zakopane cuda" nie są więc odosobnionym gościnnym występem, lecz częścią szerszego cyklu wydarzeń scenicznych i artystycznych podczas rovinjskiego lata.
Praktyczne informacje dla publiczności
Spektakl "Zakopane cuda" odbędzie się w czwartek, 20 sierpnia 2026 roku, o godz. 21 w Teatrze Antonio Gandusio w Rovinju-Rovigno. Wspólnota Turystyczna Istrii podaje, że wstęp jest bezpłatny po wcześniejszej rezerwacji pod adresem ronald.braus@gmail.com, który w oficjalnym kalendarzu figuruje również jako kontakt festiwalu Rovinj Art & more. Ponieważ jest to bezpłatne wydarzenie wymagające wcześniejszej rezerwacji, zainteresowani goście powinni dokonać rezerwacji przed przybyciem do teatru, zamiast polegać wyłącznie na dostępności miejsc bezpośrednio przed rozpoczęciem. W oficjalnej zapowiedzi Wspólnoty Turystycznej Istrii nie wskazano komercyjnej sprzedaży biletów na samo przedstawienie. Wszelkie ewentualne zmiany terminu lub zasad wejścia warto sprawdzić w aktualnym oficjalnym kalendarzu organizatora oraz wspólnot turystycznych.
Dla gości przyjeżdżających do Rovinja-Rovigno właśnie ze względu na program festiwalowy przydatne mogą być również oferty zakwaterowania w Rovinju-Rovigno, szczególnie w sierpniu, kiedy miasto żyje intensywnym letnim rytmem wydarzeń. Zakwaterowanie nie jest jednak powiązane z rezerwacją miejsca na spektakl, dlatego wejście na "Zakopane cuda" należy uzgodnić oddzielnie za pośrednictwem kontaktu podanego przez organizatora. Teatr znajduje się w centralnej części miasta, co umożliwia połączenie wieczornego spektaklu z innymi wydarzeniami kulturalnymi w historycznym centrum. Międzynarodowym gościom warto również przypomnieć dwujęzyczną nazwę miasta, Rovinj-Rovigno, która jest regularnie używana przez oficjalne lokalne instytucje i w kalendarzach wydarzeń.
"Zakopane cuda" przynoszą do Rovinja współczesną formę teatralną opartą na mocnym materiale tekstowym, dwojgu aktorach oraz starannym połączeniu obrazu, muzyki i wykonania. W programie festiwalu pielęgnującego różne dyscypliny artystyczne spektakl ten zajmuje miejsce pomiędzy intymnym dramatem a multimedialnym eksperymentem. Jego struktura oparta na Rajskim Ogrodzie, Moście i Mieszkaniu przekształca historię miłosną w przestrzeń refleksji nad pamięcią, możliwościami i przemijaniem, podczas gdy wideo i muzyka rozszerzają to, co dzieje się pomiędzy dwojgiem wykonawców. Po niedawnym spektaklu na Veliki Brijun gościnny występ w Gandusio oferuje nową przestrzenną interpretację tego samego materiału. Dla publiczności, która 20 sierpnia znajdzie się na sali, centralnym pytaniem nie musi być to, co w historii jest rzeczywiste, a co wyobrażone, lecz w jaki sposób te dwa światy na scenie przekształcają się we wspólne doświadczenie.
Źródła:
- Wspólnota Turystyczna Żupanii Istryjskiej - oficjalny kalendarz wydarzeń z datą, godziną, lokalizacją, wykonawcami oraz informacją o bezpłatnym wstępie po wcześniejszej rezerwacji (link)
- Wspólnota Turystyczna Miasta Rovinj-Rovigno - oficjalna zapowiedź wydarzenia Rovinj Art & more oraz podstawowe informacje o spektaklu "Zakopane cuda" (link)
- Chorwacki Teatr Narodowy Ivan pl. Zajc - opis spektaklu, zespół twórczy, struktura dramaturgiczna oraz multimedialna koncepcja produkcji (link)
- Otwarty Uniwersytet Ludowy Miasta Rovinj-Rovigno - historia i rola Teatru Antonio Gandusio (link)
- Glas Istre - rozmowa z Ronaldem Brausem o ósmej edycji, rozwoju i tożsamości programowej festiwalu Rovinj Art & more (link)
- Glas Istre - recenzja spektaklu "Zakopane cuda" na Veliki Brijun 16 sierpnia 2026 roku oraz opis scenicznego podejścia przedstawienia (link)