W podnoszeniu ciężarów w 2025 roku przebadano więcej sportowców niż rok wcześniej, odnotowano siedem pozytywnych wyników
Międzynarodowa Federacja Podnoszenia Ciężarów opublikowała nowe dane dotyczące programu antydopingowego, który w jej imieniu realizuje International Testing Agency. Wynika z nich, że w 2025 roku przebadano więcej sztangistek i sztangistów niż rok wcześniej, podczas gdy liczba niekorzystnych wyników analitycznych dotyczących próbek z tego roku spadła do siedmiu. Zgodnie z komunikatem IWF z 15 maja 2026 roku, w 2025 roku na świecie pobrano łącznie 3068 próbek, z czego 1660 podczas zawodów i 1408 poza zawodami. Te próbki, jak podaje federacja, doprowadziły do 2394 zakończonych testów przeprowadzonych u 1150 sportowców ze 131 państw. Dla porównania, IWF wcześniej podała za 2024 rok, że przebadano 1078 zawodników ze 120 państw, co oznacza, że zakres obejmujący sportowców i kraje w ostatnim opracowanym roku był szerszy, choć łączna liczba próbek była mniejsza.Dane są ważne, ponieważ podnoszenie ciężarów od lat należy do sportów o najbardziej wymagającym dziedzictwie antydopingowym. Po okresie, w którym ponowne analizy próbek olimpijskich i liczne sankcje poważnie podważyły wiarygodność dyscypliny, IWF przekazała znaczną część działań antydopingowych niezależnej International Testing Agency. Według komunikatów IWF i ITA współpraca ta została obecnie przedłużona umową na okres od 2025 do 2028 roku, czyli do cyklu olimpijskiego prowadzącego do igrzysk w Los Angeles. Właśnie dlatego najnowsze statystyki nie są wyłącznie technicznym przeglądem liczby testów, lecz także wskaźnikiem kierunku, w którym międzynarodowa federacja próbuje udowodnić, że potrafi utrzymać bardziej rygorystyczny i przejrzysty system kontroli.
Mniej pozytywnych wyników, szerszy zakres obejmujący sportowców
Zgodnie z oficjalnym komunikatem IWF, w 2025 roku odnotowano siedem niekorzystnych wyników analitycznych dotyczących próbek z tego roku. To samo źródło podaje, że w 2024 roku było ich 14, a w 2023 roku 28. Federacja interpretuje przy tym, że spadek liczby takich wyników może być związany z bardziej ukierunkowanym i uporządkowanym podejściem do kontroli antydopingowych, rozszerzaniem programów edukacyjnych oraz surowszymi wymaganiami dotyczącymi kategoryzacji federacji narodowych. Taką interpretację należy czytać ostrożnie, ponieważ mniejsza liczba pozytywnych wyników sama w sobie nie dowodzi zniknięcia dopingu, ale w połączeniu z szerszym zakresem przebadanych sportowców wskazuje na system, który próbuje przenieść nacisk z samej liczby próbek na ocenę ryzyka i kontrole celowane.W statystyce za 2025 rok IWF wymienia także 24 potwierdzone naruszenia przepisów antydopingowych, za które nałożono odpowiednie sankcje. Ważna jest uwaga, że część tych przypadków miała miejsce przed 2025 rokiem, dlatego tej liczby nie należy bezpośrednio utożsamiać z siedmioma niekorzystnymi wynikami analitycznymi próbek pobranych w ciągu ubiegłego roku. W systemie antydopingowym postępowania często trwają miesiącami lub latami, zwłaszcza gdy obejmują odwołania, wyniki dodatkowych analiz, dane z paszportu biologicznego sportowca albo przypadki wynikające z ponownego testowania starszych próbek. Z tego powodu roczne statystyki z reguły jednocześnie pokazują bieżący zakres testowania i prawne konsekwencje spraw, które mogą pochodzić z wcześniejszych okresów.IWF opublikowała za 2025 rok również podział próbek według rodzaju: 2280 próbek było próbkami moczu, a 788 krwi. Testy krwi są szczególnie ważne dla paszportu biologicznego sportowca, systemu, za pomocą którego śledzi się zmiany wskaźników biologicznych w czasie i który może ostrzec przed możliwymi manipulacjami nawet wtedy, gdy pojedynczy test nie wykryje bezpośrednio obecności substancji zabronionej. Testy moczu nadal są najpowszechniej stosowanym narzędziem w wykrywaniu wielu substancji zabronionych, w tym sterydów anabolicznych, diuretyków i innych środków tradycyjnie kojarzonych z naruszaniem przepisów antydopingowych w sportach siłowych. Połączenie tych metod umożliwia szerszy nadzór, zwłaszcza w dyscyplinie, w której różnice między medalem a miejscem poza podium są często bardzo małe.
Porównanie z olimpijskim rokiem 2024
W 2024 roku, zgodnie z wcześniej opublikowanymi danymi IWF i ITA, pobrano 3324 próbki, czyli więcej niż w 2025 roku. Wtedy 1889 próbek pobrano podczas zawodów, a 1435 poza zawodami, natomiast łącznie wykonano 2486 zakończonych testów u 1078 sportowców ze 120 państw. Był to rok olimpijski, więc program był bezpośrednio związany również ze startem na igrzyskach w Paryżu. W komunikacie za 2024 rok IWF szczególnie podkreśliła, że wszyscy sportowcy, którzy wystąpili w turnieju olimpijskim w Paryżu, byli testowani przed wydarzeniem oraz że testy związane z ich udziałem były negatywne.Porównanie dwóch lat pokazuje obraz bardziej złożony niż proste stwierdzenie, że testowano więcej albo mniej. W 2025 roku, według komunikatu IWF, łącznie pobrano mniej próbek niż w 2024 roku, ale przebadano więcej pojedynczych sportowców i więcej państw. Oznacza to, że program miał szerszy globalny zasięg, choć liczba pojedynczych próbek była niższa. Taką zmianę można wyjaśnić inną strukturą kalendarza po roku olimpijskim, ale także dążeniem do rozłożenia kontroli na większą liczbę sportowców, zwłaszcza w systemie, który coraz częściej wykorzystuje ocenę ryzyka, dane o wynikach, informacje z dochodzeń i wymogi minimalnego testowania przed dużymi zawodami.Podnoszenie ciężarów w Paryżu 2024 miało znacznie zmniejszony program olimpijski w porównaniu z wcześniejszymi cyklami, co było częścią szerszego procesu nadzoru i reform. Międzynarodowy Komitet Olimpijski pozostawił tę dyscyplinę w programie Los Angeles 2028 pod presją oczekiwań, że reformy zarządzania i systemu antydopingowego będą kontynuowane. W tym kontekście każda roczna statystyka IWF i ITA ma także wymiar polityczny: pokazuje międzynarodowym instytucjom sportowym, sportowcom i opinii publicznej, że program nie opiera się wyłącznie na okazjonalnych kampaniach, lecz na ciągłym nadzorze. Taka ciągłość jest szczególnie ważna dla sportów, w których zaufanie zostało już poważnie naruszone.
Czym zajmuje się International Testing Agency
International Testing Agency jest niezależną organizacją, która prowadzi programy antydopingowe dla międzynarodowych federacji i organizatorów dużych wydarzeń sportowych. W przypadku podnoszenia ciężarów ITA działa w imieniu IWF i zarządza kluczowymi częściami systemu, w tym testami, wynikami i publicznymi komunikatami o sankcjach w sprawach, w których IWF ma kompetencje w zakresie zarządzania wynikami. Według informacji ITA lista sankcji opublikowana na jej stronie nie musi stanowić pełnego przeglądu wszystkich sankcji w tej dyscyplinie, ponieważ niektóre decyzje mogą podejmować także inne organizacje antydopingowe zgodnie z własnymi przepisami. Mimo to publiczne ogłaszanie przypadków jest ważną częścią przejrzystości, zwłaszcza gdy chodzi o tymczasowe zawieszenia i okresy zakazu startów.IWF i ITA współpracują od końca poprzedniej dekady, a nowy komunikat o czteroletniej umowie na okres 2025 - 2028 potwierdza, że ten model będzie kontynuowany. Według IWF umowa obejmuje realizację programu antydopingowego federacji, natomiast ITA w swoim komunikacie podkreśla, że kontynuacja partnerstwa ma wspierać czyste podnoszenie ciężarów do igrzysk olimpijskich w Los Angeles i po nich. Taki model odpowiada wymogowi, aby procedury antydopingowe w jak największym stopniu oddzielić od politycznych i sportowych interesów samych federacji. Dla sportowców jest to ważne, ponieważ system musi jednocześnie chronić integralność rywalizacji i ich prawa procesowe.Niezależność zarządzania wynikami jest szczególnie wrażliwym tematem w sporcie, w którym jedna pozytywna analiza może odebrać medal, zmienić klasyfikację zawodów albo zakończyć karierę. Procedury muszą więc być rygorystyczne, ale także prawnie trwałe. System antydopingowy rozróżnia niekorzystny wynik analityczny, tymczasowe zawieszenie, potwierdzone naruszenie przepisów i ostateczną sankcję. Sportowiec ma prawo do wyjaśnienia, analizy próbki B, gdy ma to zastosowanie, przedstawienia obrony i odwołania zgodnie z zasadami systemu. Dlatego opinia publiczna nie powinna automatycznie traktować każdego początkowego wyniku jako ostatecznego wyroku, choć środki tymczasowe mogą natychmiast wpływać na możliwość startu.
Edukacja jako część kontroli, a nie tylko dodatek
W raporcie za 2025 rok IWF podaje także, że IWF i ITA otrzymały 23 wnioski o wyłączenie dla celów terapeutycznych, znane pod angielskim skrótem TUE. Takie wyłączenia pozwalają sportowcowi na użycie substancji lub metody, która w innym przypadku byłaby zabroniona, gdy istnieje uzasadniona potrzeba medyczna i gdy spełnione są rygorystyczne warunki. Liczba wniosków sama w sobie nie świadczy o nadużyciach, lecz o funkcjonowaniu systemu, w którym przypadki medyczne muszą być zgłaszane i oceniane zgodnie z przepisami Światowego Kodeksu Antydopingowego. Dla sportowców w międzynarodowym kalendarzu jest to szczególnie ważne, ponieważ odpowiedzialność za to, co znajduje się w organizmie, z reguły stosowana jest bardzo surowo.Oprócz testowania IWF podkreśla wzrost działań edukacyjnych. Według oficjalnego komunikatu w 2025 roku odnotowano 867 uczestników webinariów i seminariów z 89 narodowości, podczas gdy w 2024 roku było 611 uczestników z 77 krajów. Ten wzrost pokazuje, że program antydopingowy coraz bardziej ukierunkowuje się także na prewencję, czyli na próbę sprawienia, aby sportowcy, trenerzy i członkowie zespołów sztabowych rozumieli przepisy, zanim dojdzie do naruszenia. Edukacja jest szczególnie ważna w kwestiach suplementów diety, leków, wyłączeń terapeutycznych i obowiązków dotyczących dostępności do testowania poza zawodami.W praktyce edukacja nie może zastąpić testowania, ale może zmniejszyć liczbę naruszeń wynikających z niewiedzy, błędnej oceny lub złej organizacji zespołu sztabowego. Sztangiści często funkcjonują w systemach, w których żywienie, regeneracja i opieka medyczna różnią się w zależności od kraju, dlatego międzynarodowe ujednolicanie wiedzy jest jednym ze sposobów zmniejszania ryzyka. Według komunikatów IWF i ITA działania edukacyjne są związane także z dużymi zawodami, w tym z seminariami, punktami informacyjnymi i obowiązkowymi programami dla uczestników. W ten sposób przekaz antydopingowy próbuje się kierować nie tylko do elitarnych sportowców, lecz także do młodszych kategorii i federacji narodowych, które dopiero budują własne systemy wsparcia.
Mistrzostwa świata w Norwegii jako przykład nowego podejścia
Program Mistrzostw Świata IWF 2025 w Førde w Norwegii pokazał, jak nadzór antydopingowy coraz bardziej przenosi się na okres przed samymi zawodami. ITA w październiku 2025 roku ogłosiła, że w imieniu IWF realizuje szeroki program obejmujący testy przed zawodami, kontrole podczas mistrzostw, paszport biologiczny sportowca, monitorowanie wyników, działania wywiadowcze i dochodzeniowe oraz obowiązkową edukację. Według tego komunikatu do 29 września 2025 roku co najmniej raz poza zawodami w poprzednich sześciu miesiącach przebadano 82 procent sportowców zgłoszonych do mistrzostw. Taka informacja pokazuje, że nacisk nie jest kładziony wyłącznie na dzień startu, lecz także na okres, w którym mogą odbywać się przygotowania, regeneracja i potencjalne manipulacje.Dla podnoszenia ciężarów ma to szczególne znaczenie, ponieważ substancje zabronione nie muszą koniecznie być używane bezpośrednio przed zawodami, aby wpłynąć na wynik. Niektóre substancje i metody są związane z długoterminowym zwiększaniem siły, przyspieszeniem regeneracji lub zmianami masy ciała, dlatego testowanie wyłącznie na zawodach może być niewystarczające. Właśnie dlatego we współczesnym systemie antydopingowym coraz częściej wykorzystuje się niezapowiedziane kontrole, paszporty biologiczne i analizę wyników sportowych. Jeśli nietypowy postęp albo wzorzec startów pokrywa się z innymi informacjami, sportowiec może stać się przedmiotem testowania celowanego, które jest skuteczniejsze niż całkowicie losowe podejście.Taki system wymaga jednak znacznych zasobów i współpracy federacji narodowych. Przepisy IWF dotyczące kategoryzacji członków powinny zachęcać federacje do spełnienia minimalnych wymogów antydopingowych, zanim sportowcy wystąpią w największych zawodach. Według IWF surowsze wymagania wobec federacji narodowych są jednym z możliwych powodów spadku liczby niekorzystnych wyników. Jeśli trend ten potwierdzi się także w kolejnych latach, może oznaczać, że presja prewencyjna i warunki startu działają, zanim dojdzie do pozytywnego testu. Jednak do takiego wniosku potrzebna będzie obserwacja dłuższego okresu, ponieważ roczne liczby mogą zmieniać się w zależności od kalendarza, liczby zawodów, priorytetów testowania i nowych metod wykrywania.
Liczby nie zamykają pytania o doping, ale zmieniają ton dyskusji
Najnowsze statystyki IWF i ITA dają federacji argument, że program antydopingowy w podnoszeniu ciężarów stał się szerszy, bardziej uporządkowany i coraz mocniej ukierunkowany na prewencję. Siedem niekorzystnych wyników analitycznych dla próbek z 2025 roku to znacznie mniej niż 14 w 2024 roku i 28 w 2023 roku, podczas gdy liczba przebadanych sportowców wzrosła do 1150 ze 131 państw. Jednocześnie spadek łącznej liczby próbek z 3324 w 2024 roku do 3068 w 2025 roku pokazuje, że skuteczności programu nie można oceniać tylko na podstawie jednej liczby. Ważne jest, jak testy są rozłożone, kto został przebadany, kiedy pobrano próbki i czy kontrole są powiązane z jasną oceną ryzyka.Dla sportowców rywalizujących bez naruszania przepisów wiarygodny system kontroli jest równie ważny jak sam medal. Jeśli istnieje przekonanie, że wobec dopingu nie postępuje się wystarczająco zdecydowanie, wyniki tracą wartość zarówno dla zawodników, jak i dla publiczności. Jeśli system jest zbyt zamknięty lub niejasny, sportowcy mogą stracić zaufanie do procedur decydujących o ich karierach. Dlatego przejrzysta publikacja statystyk, sankcji i przepisów jest niezbędną częścią szerszej odbudowy zaufania do międzynarodowego podnoszenia ciężarów.IWF i ITA wchodzą teraz w okres, w którym skutki reform będą mierzone nie tylko roczną liczbą pozytywnych wyników, lecz także zdolnością utrzymania programu przez cały cykl olimpijski. Do Los Angeles 2028 podnoszenie ciężarów będzie musiało pokazać, że zmniejszenie liczby wyników nie jest tymczasową konsekwencją jednego sezonu, lecz rezultatem stabilniejszego systemu. Według dostępnych informacji kierunek został wyznaczony na większy zakres obejmujący sportowców, silniejszą edukację, surowsze warunki dla federacji narodowych i kontynuację niezależnego zarządzania sprawami antydopingowymi. W sporcie obciążonym długim dziedzictwem skandali dopingowych to właśnie konsekwencja tych działań będzie kluczowa dla oceny rzeczywistego postępu.Źródła:- International Weightlifting Federation – komunikat o statystyce programu antydopingowego IWF/ITA za 2025 rok (link)- International Weightlifting Federation – raport o programie antydopingowym za 2024 rok i dane porównawcze za 2023 rok (link)- International Testing Agency – komunikat o programie antydopingowym dla Mistrzostw Świata IWF 2025 w Førde (link)- International Testing Agency – informacje o publicznie ogłoszonych sankcjach w sprawach pod jurysdykcją IWF (link)- International Testing Agency – komunikat o przedłużeniu partnerstwa IWF i ITA na okres 2025 - 2028 (link)