MKOl planuje wybrać gospodarza Igrzysk Olimpijskich 2036 dopiero w 2029 roku, przy surowszych zasadach dla kandydatów
Międzynarodowy Komitet Olimpijski przygotowuje znacznie krótszą, bardziej przejrzystą i bardziej wymagającą procedurę wyboru gospodarza Letnich Igrzysk Olimpijskich i Paraolimpijskich 2036. Według raportu japońskiej agencji Kyodo, która powołuje się na źródła bliskie tej sprawie, MKOl planuje wybrać miasto gospodarza na swojej sesji w 2029 roku, podczas gdy w Lozannie kończona jest rewizja dotychczasowego systemu kandydatur. Oznaczałoby to, że decyzja zostałaby podjęta około siedmiu lat przed igrzyskami, co jest znacznie innym rytmem niż w przypadku niektórych wcześniejszych wyborów, w których gospodarze otrzymywali na przygotowania ponad dekadę.
Zmiana oznacza nie tylko inny kalendarz, lecz także inne podejście do kandydatów. Według dokumentów i komunikatów MKOl przyszłe projekty będą musiały wcześniej i jaśniej pokazać, jak planują rozwiązać kwestie pojemności obiektów sportowych, finansowania, infrastruktury publicznej, transportu, zakwaterowania, zrównoważonego rozwoju, bezpieczeństwa i długoterminowych korzyści dla mieszkańców. Zamiast szerokiego i niejasnego wyścigu, w którym faworyci kształtują się za zamkniętymi drzwiami, nowy model powinien obejmować bardziej ustrukturyzowane etapy, jaśniejsze kryteria i większe zaangażowanie członków MKOl przed końcowym głosowaniem.
Na razie nie opublikowano oficjalnej krótkiej listy na 2036 rok. W grze nadal pozostają różne projekty i zainteresowani, wśród nich Indie, Katar i Niemcy, podczas gdy w szerszym kontekście wymieniane są także inne kraje i miasta śledzące możliwość organizacji po 2032 roku. Nowy przekaz z Lozanny jest jednak taki, że sama ambicja nie wystarczy. Kandydaci będą musieli udowodnić, że mogą zorganizować igrzyska bez niemożliwych do utrzymania obietnic finansowych, bez nadmiernej budowy i z planem, który wytrzyma kontrolę polityczną, ekonomiczną i społeczną.
Dlaczego MKOl zmienia dotychczasowy model
Rewizja procedury wyboru gospodarza jest związana ze zmianą kierownictwa MKOl i długotrwałą krytyką, że system w ostatnich latach stał się zbyt zamknięty. Kirsty Coventry, była pływaczka olimpijska z Zimbabwe, została wybrana na prezydentkę MKOl w marcu 2025 roku, a urząd objęła 23 czerwca 2025 roku, zgodnie z oficjalnym komunikatem MKOl. Jest pierwszą kobietą i pierwszą osobą z Afryki na czele tej organizacji, a jednym z pierwszych instytucjonalnych kroków jej mandatu był przegląd sposobu wyboru przyszłych gospodarzy Igrzysk Olimpijskich.
Według komunikatu MKOl z czerwca 2025 roku Coventry po konsultacjach z członkami organizacji zapowiedziała grupę roboczą, która ma ponownie przeanalizować, kiedy i jak wybierać przyszłych gospodarzy letnich i zimowych igrzysk. MKOl podał wtedy, że członkowie domagali się większego zaangażowania w proces oraz dyskusji o tym, z jakim wyprzedzeniem należy przyznawać igrzyska. W praktyce otworzyło to kwestię równowagi między bezpieczeństwem dla gospodarza a przejrzystością dla ruchu olimpijskiego: bardzo długi okres przygotowań może dać organizatorom więcej czasu, ale może też zablokować decyzję, zanim opinia publiczna i członkowie MKOl otrzymają pełny obraz ryzyka.
Najczęściej jako przykład starego podejścia wskazuje się Brisbane, które w 2021 roku zostało wybrane na gospodarza igrzysk 2032, jedenaście lat wcześniej. Associated Press poinformowała w lutym 2026 roku, że członkowie MKOl chcą uniknąć powtórzenia takiego wrażenia zamkniętego i przyspieszonego procesu, zwłaszcza w wyścigu o 2036 rok, w którym istnieje kilku ambitnych zainteresowanych. Nowe podejście zmierza więc w kierunku bardziej formalnego zawężania kręgu kandydatów, większej liczby informacji dla członków MKOl i jaśniejszego wyjaśnienia, dlaczego określony projekt przechodzi dalej albo wypada z procedury.
Nowa faza przejściowa między rozmowami a finalną kandydaturą
Zgodnie z propozycją Komitetu Wykonawczego MKOl, zapowiedzianą w ramach procesu “Fit for the Future”, do wyboru gospodarza wprowadzana jest nowa faza dialogu strategicznego. Faza ta znajdowałaby się między dotychczasowym “dialogiem ciągłym”, w którym potencjalni gospodarze prowadzą niezobowiązujące rozmowy z MKOl, a “dialogiem ukierunkowanym”, w którym jeden lub więcej preferowanych gospodarzy wchodzi w szczegółową końcową ocenę. Według informacji przekazanej przez PTI dialog strategiczny umożliwiłby Komitetowi Wykonawczemu wyodrębnienie zainteresowanych z rozwiniętymi projektami i skierowanie ich do głębszej analizy.
Taki model powinien zmniejszyć niepewność zarówno dla kandydatów, jak i dla MKOl. Miasta, regiony lub państwa, które wejdą w poważniejszą fazę, musiałyby wcześniej przedstawić plan projektu, a członkowie MKOl otrzymywaliby więcej regularnych informacji o jakości, ramach finansowych i wykonalności oferty. To ważne, ponieważ kandydatura olimpijska nie jest już tylko konkursem wizji, lecz także testem zdolności instytucjonalnej, stabilności politycznej, gotowości infrastrukturalnej i zaufania publicznego.
MKOl już teraz podkreśla, że przyszli gospodarze powinni maksymalnie wykorzystywać istniejące i tymczasowe obiekty sportowe, a nową budowę uzasadniać długoterminową potrzebą lokalnej społeczności. Według oficjalnych wytycznych MKOl dla gospodarzy zawody mogą być rozmieszczone w kilku miastach, regionach, a nawet państwach, jeśli jest to bardziej zrównoważone i racjonalne. Oznacza to odejście od starego modelu, w którym jedno miasto musiało zbudować niemal kompletny ekosystem olimpijski, często przy wysokich kosztach i późniejszych problemach z niewykorzystanymi obiektami.
Pojemność, pieniądze i infrastruktura stają się centralnym testem
W nowych ramach decydujące będą trzy pytania: czy kandydat może pomieścić i zorganizować igrzyska, czy może je sfinansować bez mało przekonujących założeń oraz czy ma infrastrukturę, która już istnieje albo może zostać zasadnie rozwinięta. Pojemność obejmuje nie tylko stadiony i hale, lecz także połączenia transportowe, lotniska, zakwaterowanie hotelowe, wioskę olimpijską, systemy medyczne i bezpieczeństwa oraz zdolność zarządzania dziesiątkami dyscyplin w krótkim okresie. Finansowanie będzie musiało zostać przedstawione poprzez realistyczne źródła publiczne i prywatne, gwarancje państwowe, budżet operacyjny i plan dziedzictwa po zakończeniu igrzysk.
Infrastruktura jest szczególnie wrażliwa, ponieważ wcześniejsze kandydatury olimpijskie często obiecywały długoterminowe korzyści, ale poszczególne projekty po igrzyskach mierzyły się z wysokimi kosztami utrzymania. Dlatego MKOl w oficjalnych materiałach podkreśla istniejące i tymczasowe obiekty sportowe, projekty odpowiedzialne klimatycznie oraz korzyść dla społeczności. Dla kandydatów na 2036 rok oznacza to, że nie wystarczy pokazać atrakcyjnych renderów stadionów. Będą musieli pokazać, co już mają, co naprawdę muszą zbudować, kto za to zapłaci i jak obiekty będą wykorzystywane przez dziesięciolecia po ceremonii zamknięcia.
Kwestia kosztów nie jest tylko szczegółem administracyjnym. Oxford Olympics Study 2024, opublikowane przez Alexandra Budziera i Benta Flyvbjerga, wskazuje, że Igrzyska Olimpijskie nadal niosą wysokie koszty i częste przekroczenia budżetu, mimo reform zachęcających do korzystania z istniejącej infrastruktury. Autorzy ostrzegają, że koszty i ryzyka finansowe są jednym z głównych wyzwań dla trwałości modelu olimpijskiego. Właśnie dlatego nowy nacisk na finansowanie i infrastrukturę nie jest zmianą techniczną, lecz próbą uczynienia organizacji igrzysk bardziej przekonującą dla opinii publicznej, rządów i samych członków MKOl.
Indie i Katar wśród najbardziej widocznych kandydatów
Indie są jednym z najaktywniejszych kandydatów w procesie dotyczącym 2036 roku. Według Olimpijskiej Rady Azji Indyjskie Stowarzyszenie Olimpijskie wysłało 1 listopada 2024 roku list intencyjny do Komisji MKOl ds. Przyszłych Gospodarzy, wyrażając zainteresowanie organizacją Igrzysk Olimpijskich i Paraolimpijskich 2036. Indyjscy urzędnicy w późniejszych wystąpieniach łączyli projekt z Ahmedabadem, miastem w stanie Gudźarat, lecz ostateczny status kandydatury będzie zależał od zasad MKOl i dalszych etapów procedury.
Katar również publicznie potwierdził udział w rozmowach z MKOl. Katarski Komitet Olimpijski ogłosił 22 lipca 2025 roku, że uczestniczy w trwających rozmowach w ramach procesu wyboru gospodarza na 2036 rok. W tym komunikacie prezes Katarskiego Komitetu Olimpijskiego i przewodniczący komitetu kandydatury, szejk Joaan bin Hamad Al Thani, stwierdził, że Katar posiada 95 procent potrzebnej infrastruktury sportowej i narodowy plan pełnej gotowości obiektów. Katarski komitet podkreśla przy tym doświadczenie w organizacji dużych wydarzeń sportowych, w tym Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej 2022, Mistrzostw Świata w Lekkoatletyce 2019 i Igrzysk Azjatyckich 2006.
Niemcy przygotowują własny proces krajowy dotyczący możliwej kandydatury na 2036, 2040 lub 2044 rok. Według Niemieckiego Olimpijskiego Związku Sportowego rozważane są koncepcje związane z Berlinem, Hamburgiem, Monachium i obszarem Kolonia-Ren-Ruhra, a celem jest opracowanie projektu, który mógłby wejść w dialog ciągły z MKOl. Przypadek Niemiec pokazuje, że nowy wyścig olimpijski nie toczy się tylko między państwami, które po raz pierwszy chcą igrzysk, lecz także między krajami starającymi się wrócić jako gospodarze, ale z silniejszym naciskiem na poparcie publiczne i zrównoważenie kosztów.
Krótka lista nie została jeszcze oficjalnie otwarta
Mimo dużego zainteresowania obecnie nie potwierdzono oficjalnie, którzy kandydaci wejdą na krótką listę na 2036 rok. Według dostępnych informacji 146. sesja MKOl w Lozannie 24 i 25 czerwca 2026 roku ma rozpatrywać reformy programu igrzysk i procedury wyboru przyszłych gospodarzy. Jeśli członkowie MKOl przyjmą nowy model, kandydaci otrzymają jaśniejsze ramy przygotowań, a opinia olimpijska dokładniejszy wgląd w to, jak porównywani są potencjalni gospodarze.
Jest to szczególnie ważne dla projektów opierających się na dużych inwestycjach publicznych. Kandydatura do organizacji Igrzysk Olimpijskich rzadko jest tylko projektem sportowym; wkracza w urbanistykę, mieszkalnictwo, transport publiczny, bezpieczeństwo, turystykę, zobowiązania podatkowe i międzynarodowy prestiż. Nowa procedura powinna więc ograniczyć przestrzeń dla niejasnych przekazów politycznych i zwiększyć znaczenie weryfikowalnych planów. Kandydat, który chce igrzysk 2036, będzie musiał przekonać MKOl, że potrafi zorganizować wydarzenie o globalnej skali, ale także własną opinię publiczną, że koszty i zobowiązania mają długoterminowe uzasadnienie.
Dla MKOl stawka również jest wysoka. Po Paryżu 2024, Los Angeles 2028 i Brisbane 2032 wybór gospodarza na 2036 rok będzie pierwszą dużą decyzją dotyczącą letnich igrzysk w pełnym mandacie nowej prezydentki. Jeśli decyzja rzeczywiście zapadnie w 2029 roku, organizacja będzie miała trzy lata na ukształtowanie nowej, bardziej wiarygodnej rywalizacji. Proces ten może określić nie tylko, kto otrzyma igrzyska, ale także jakie będą Igrzyska Olimpijskie w następnym dziesięcioleciu: droższy symbol prestiżu czy bardziej zrównoważony projekt, który musi udowodnić swoją wartość, zanim otrzyma olimpijskie koła.
Źródła:
- Kyodo News / World News – raport o planie wyboru gospodarza Igrzysk 2036 na sesji MKOl w 2029 roku (link)
- Międzynarodowy Komitet Olimpijski – zapowiedź metodologii “Fit for the Future” i zmian w procedurze wyboru gospodarza (link)
- Międzynarodowy Komitet Olimpijski – oficjalne wytyczne dotyczące procesu i wymagań dla przyszłych gospodarzy Igrzysk Olimpijskich (link)
- Międzynarodowy Komitet Olimpijski – komunikat o wyborze Kirsty Coventry na prezydentkę MKOl (link)
- NDTV / PTI – raport o propozycji dialogu strategicznego w zreformowanym procesie wyboru gospodarza (link)
- Olimpijska Rada Azji – informacja o indyjskim liście intencyjnym dotyczącym organizacji Igrzysk Olimpijskich 2036 (link)
- Katarski Komitet Olimpijski – potwierdzenie udziału Kataru w procesie dialogu dotyczącym Igrzysk Olimpijskich i Paraolimpijskich 2036 (link)
- Niemiecki Olimpijski Związek Sportowy – informacje o niemieckim procesie i koncepcjach możliwej kandydatury (link)
- Budzier i Flyvbjerg, Oxford Olympics Study 2024 – analiza kosztów i przekroczeń budżetu Igrzysk Olimpijskich (link)