Brytyjska dziennikarka podróżnicza Yvette Cook poznała żupanię zadarską poprzez kulturę, gastronomię i chronioną przyrodę
Wspólnota Turystyczna Żupanii Zadarskiej, we współpracy z lokalnymi wspólnotami turystycznymi, zorganizowała podróż studyjną dla Yvette Cook, wielokrotnie nagradzanej dziennikarki podróżniczej i twórczyni treści z Londynu, która przebywała w regionie od 5 do 9 maja 2026 roku. Według informacji organizatorów chodzi o wizytę promocyjną przeznaczoną do zaprezentowania części oferty turystycznej żupanii zadarskiej dziennikarce, dla której był to pierwszy przyjazd do Chorwacji. Program objął Zadar, Pag i Nin, wyspę Ugljan, Park Narodowy Paklenica, Velebit i kanion rzeki Zrmanji. Szczególny nacisk położono na połączenie dziedzictwa kulturowego, lokalnej gastronomii, życia wyspiarskiego, atrakcji przyrodniczych i spotkań z gospodarzami. Takie podejście wpisuje się w profil dziennikarki, która, według własnej biografii zawodowej i mediów, dla których pisze, szczególną uwagę poświęca odpowiedzialnej turystyce, kulturowym korzeniom jedzenia, zrównoważonym podróżom i mniej znanym historiom z destynacji.
Promocja regionu poprzez autentyczne historie
Podróże studyjne dla dziennikarzy i autorów treści podróżniczych są ważną częścią międzynarodowej promocji destynacji turystycznych, ponieważ umożliwiają przedstawienie regionów poprzez reportaże, osobiste doświadczenia i tematycznie ukierunkowane historie, a nie tylko poprzez klasyczne przekazy promocyjne. W przypadku żupanii zadarskiej program dla Yvette Cook został opracowany tak, aby objąć różne warstwy destynacji: obszar nadmorski i wyspiarski, historyczne miasta, krajobrazy wiejskie i górskie, lokalną żywność, winiarstwo, oliwkarstwo i chronioną przyrodę. Według danych Chorwackiej Wspólnoty Turystycznej dotyczących rynku brytyjskiego, Zjednoczone Królestwo znajduje się wśród ważniejszych zagranicznych rynków emisyjnych dla Chorwacji, dlatego promocja w brytyjskich mediach ma szersze znaczenie rynkowe. Dodatkową wagę wizycie nadaje fakt, że Cook współpracuje z mediami docierającymi do odbiorców zainteresowanych podróżami o charakterze kulturowym, gastronomicznym i zrównoważonym. Dla czytelników, którzy po takich reportażach planują przyjazd do regionu, przydatne mogą być także oferty zakwaterowania w żupanii zadarskiej, szczególnie jeśli chcą połączyć zwiedzanie Zadaru, wysp i zaplecza w jednej podróży.
Pag jako wprowadzenie do wyspiarskiej gastronomii i dziedzictwa
Program pobytu rozpoczął się na wyspie Pag, jednej z najbardziej rozpoznawalnych destynacji wyspiarskich obszaru zadarskiego, gdzie krajobraz naturalny, sól, ser, koronka i jagnięcina są często podkreślane jako symbole lokalnej tożsamości. Dziennikarka, według pierwotnych informacji organizatorów, zwiedziła miasto Pag i odwiedziła Paška Sirana, gdzie zapoznała się z produkcją sera paskiego oraz miała okazję go spróbować. Ser paski jest jednym z najbardziej znanych chorwackich wyspiarskich produktów spożywczych, a jego rozpoznawalność związana jest z lokalną tradycją pasterstwa owiec, kamienistym terenem Pagu, aromatycznymi ziołami i specyficznymi warunkami klimatycznymi. Obok sera w programie znalazła się także jagnięcina z Pagu, drugi silny znak gastronomiczny wyspy, który często łączy się z pastwiskami Pagu i tradycyjnym sposobem żywienia owiec. Tym samym wizyta na Pagu była ukierunkowana nie tylko na degustację lokalnej żywności, lecz także na zrozumienie przestrzeni, z której ona powstaje.
Na Pagu zorganizowano również wizytę w Solana Pag, czym program połączył współczesną prezentację turystyczną z długą tradycją produkcji soli. Sól była w historii jedną z kluczowych wartości gospodarczych Pagu, a dzisiejsza interpretacja dziedzictwa salin jest ważna dla zrozumienia rozwoju miasta i wyspy. W programie znalazły się także benedyktynki z klasztoru św. Małgorzaty oraz prezentacja wykonywania koronki paskiej, czym podkreślono kulturową i sakralną warstwę wyspy. Według danych Ministerstwa Kultury i Mediów Republiki Chorwacji oraz strony poświęconej koronce paskiej, umiejętność jej wykonywania została wpisana w 2009 roku na Reprezentatywną Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Ludzkości UNESCO, w ramach chorwackiego koronkarstwa. Ten fakt nadaje Pagowi międzynarodowo rozpoznawalny element kulturowy, a dziennikarska wizyta przy takim dziedzictwie może przyczynić się do widoczności tematów wykraczających poza zwyczajowe wyobrażenie o wyspie jako letniej destynacji.
Nin i zadarskie zaplecze jako kontynuacja opowieści historycznej i winiarskiej
Po Pagu program objął Nin, historyczne miasto, w którym Yvette Cook pod fachowym przewodnictwem zwiedziła stare centrum miejskie i Muzeum Starożytności Ninu. Nin w interpretacji turystycznej często przedstawiany jest jako przestrzeń wyjątkowo wielowarstwowej przeszłości, od pozostałości antycznych po średniowieczną historię Chorwacji, a wizyta w muzeum umożliwia przybliżenie tego dziedzictwa czytelnikom poprzez przedmioty archeologiczne i kulturowo-historyczne. W sensie dziennikarskim takie treści są ważne, ponieważ przedstawiają destynację jako przestrzeń ciągłości, a nie tylko jako miejsce krótkiego wypoczynku. Tego samego dnia program kontynuowano degustacją wina w Kraljevski vinogradi w drodze powrotnej do Zadaru. Opowieść winiarska dodatkowo poszerza obraz obszaru zadarskiego, ponieważ łączy wybrzeże, Ravni kotari, wyspy i zaplecze poprzez produkcję, która coraz silniej uczestniczy w ofercie turystycznej regionu.
Enogastronomia jest jednym z elementów, na których żupania zadarska w ostatnich latach buduje swoją rozpoznawalność, co potwierdzają także publicznie dostępne programy Wspólnoty Turystycznej Żupanii Zadarskiej, w których podkreśla się rozwój szczególnych zainteresowań, jakość oferty i widoczność regionalnej marki. W tym kontekście zwiedzanie serowarni, salin, winnic, gajów oliwnych i lokalnych gospodarstw nie było ciągiem niepowiązanych degustacji, lecz przemyślaną trasą pokazującą, jak turystyka może opierać się na lokalnej produkcji i historiach ludzi, którzy żyją w destynacji. Dla autorek takich jak Cook, zajmująca się kulturowymi korzeniami jedzenia, takie podejście dostarcza materiału do reportaży, w których jedzenie staje się punktem wyjścia do szerszej opowieści o historii, krajobrazie i społeczności. Właśnie takie tematy są coraz ważniejsze dla podróżnych, którzy przy wyborze kierunku szukają treści, autentyczności i jaśniejszej relacji z lokalną przestrzenią. Żupania zadarska ma w tym przewagę, ponieważ na stosunkowo niewielkim obszarze łączy wyspy, historyczne miasta, żyzne pola, góry i rzeki.
Ugljan, Kali i gościnność w codziennym otoczeniu
Następnego dnia podróż kontynuowano na wyspie Ugljan, gdzie dziennikarka odwiedziła Twierdzę św. Michała, lokalny gaj oliwny i spróbowała oliwy z oliwek. Twierdza św. Michała jest jednym z najbardziej wyróżniających się punktów widokowych w archipelagu zadarskim, a widok z tego miejsca łączy Zadar, wyspy i otaczający obszar morski w jedną panoramę. W programie oliwkarstwo przedstawiono jako część tożsamości wyspiarskiej, ale także jako współczesną treść turystyczną, która umożliwia odwiedzającym bezpośrednie spotkanie z tradycją rolniczą. Degustacja oliwy z oliwek nie jest przy tym jedynie dodatkiem gastronomicznym, lecz sposobem wyjaśnienia związku wyspiarskiego krajobrazu, pracy i kultury żywieniowej. Taka treść dobrze wpisuje się w trendy wolniejszego i doświadczeniowego podróżowania, w którym destynację poznaje się poprzez ludzi, smaki i codzienne przestrzenie.
Szczególne wrażenie, według informacji z programu, zrobiło tradycyjne danie przygotowane pod peką, które dla dziennikarki przygotowali w swoim domu mieszkańcy Kali. Ta część wizyty została podkreślona jako przykład gościnności mieszkańców żupanii zadarskiej, ale także jako ważny element autentycznej prezentacji destynacji. Posiłek w prywatnym lub lokalnym otoczeniu często jest dla autorów podróżniczych mocniejszym materiałem niż formalne prezentacje, ponieważ pokazuje sposób życia, rytm miejsca i osobistą relację gospodarzy z odwiedzającymi. Kali znane są jako miejscowość rybacka na Ugljanie, a włączenie lokalnej społeczności do programu dodatkowo podkreśla, że promocja turystyczna nie opiera się tylko na atrakcjach, lecz także na ludziach, którzy nadają destynacji charakter. Dla podróżnych, którzy chcą odkrywać zadarskie wyspy poza najbardziej ruchliwymi letnimi terminami, warto wcześniej sprawdzić zakwaterowanie blisko połączeń promowych i miejscowości wyspiarskich, szczególnie jeśli planują zwiedzanie Ugljanu, Pašmanu i Zadaru podczas tego samego pobytu.
Paklenica, Velebit i Zrmanja jako naturalny kontrapunkt dla wybrzeża
Jedną z najważniejszych części podróży studyjnej było zwiedzanie Parku Narodowego Paklenica, przejazd pojazdem terenowym po zboczach Velebitu i fotografowanie kanionu rzeki Zrmanji. Według oficjalnych informacji Parku Narodowego Paklenica, park obejmuje obszar rozpoznawalnych kanionów Velika i Mala Paklenica, pionowo wciętych w południowe stoki Velebitu. Parkovi Hrvatske podają, że Paklenica jest częścią sieci rezerwatów biosfery UNESCO, a obszar znany jest z głębokich kanionów, form krasowych, wysokich urwisk i bogatej bioróżnorodności. Włączenie Paklenicy do programu było ważne, ponieważ przedstawia żupanię zadarską także jako destynację aktywnego pobytu w przyrodzie, wędrówek, fotografowania i odkrywania chronionych obszarów. Tym samym obraz regionu rozszerza się poza wybrzeże i miejskie zabytki kultury ku górskiemu zapleczu, które od Zadaru oddalone jest o stosunkowo krótką jazdę.
Velebit i Zrmanja dodatkowo podkreślają różnorodność przestrzeni, w której w tej samej trasie można połączyć morze, wyspy, kras, góry i rzekę. Kanion Zrmanji jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych miejsc przyrodniczych w zadarskim zapleczu, często łączonym z wycieczkami, fotografią, turystyką aktywną i doświadczeniem nietkniętej przyrody. Chociaż tekst źródłowy nie podaje szczegółów o konkretnych lokalizacjach zdjęciowych ani ewentualnych dodatkowych aktywnościach na rzece, jasne jest, że wizyta była ukierunkowana na wizualnie mocne krajobrazy, które mogą być ważne dla przyszłych reportaży podróżniczych. Taka kombinacja treści jest przydatna dla promocji przedsezonu i posezonu, kiedy aktywności górskie, kulturowe i gastronomiczne mogą odgrywać większą rolę niż klasyczny letni wypoczynek. Według dostępnych informacji, to właśnie piękno przyrody, dziedzictwo kulturowe i gościnność gospodarzy wywarły silne wrażenie na brytyjskiej dziennikarce.
Zadar jako końcowy punkt kulturalnego itinerarium
Przed powrotem do Londynu Yvette Cook uczestniczyła w rozszerzonym zwiedzaniu Zadaru, które obejmowało Muzeum Antycznego Szkła, Stałą Wystawę Sztuki Sakralnej, kościół św. Donata oraz Pałac Książęcy i Pałac Providura. Zadar został w tej części programu przedstawiony jako miejskie i kulturalne centrum żupanii, z dziedzictwem łączącym antyczne, wczesnośredniowieczne, sakralne i współczesne dziedzictwo kulturowe. Według danych Muzeum Antycznego Szkła w Zadarze, jest to wyspecjalizowane muzeum archeologiczne założone w 2006 roku, a strona turystyczna miasta Zadaru podaje, że kolekcja obejmuje ponad 5.000 szklanych przedmiotów z okresu antyku, od pierwszego wieku przed Chrystusem do piątego wieku. Takie muzeum jest szczególnie ważne dla interpretacji podróżniczej, ponieważ oferuje specyficzny temat, dzięki któremu Zadar może wyróżnić się wśród miast śródziemnomorskich. Wizyta w kościele św. Donata dodatkowo podkreśliła rozpoznawalność historycznego centrum Zadaru i jego wczesnośredniowiecznej warstwy.
Stała Wystawa Sztuki Sakralnej, znana także jako Złoto i srebro Zadaru, według danych Archidiecezji Zadarskiej i Muzealnego Centrum Dokumentacyjnego, stanowi jedną z najcenniejszych wystaw sztuki sakralnej w Chorwacji. Mieści się w obrębie kompleksu klasztornego benedyktynek św. Marii, a jej ekspozycja przechowuje ważną część zadarskiego i chorwackiego dziedzictwa kościelnego. Pałac Książęcy i Pałac Providura, jako część współczesnego życia kulturalnego miasta, domknęły program, który połączył muzea, przestrzenie sakralne i odnowione pałace. Takie zakończenie podróży umożliwiło przedstawienie Zadaru nie tylko jako punktu wejścia na wyspy i do zaplecza, lecz także jako samodzielnej destynacji kulturalnej. Dla odwiedzających, którzy chcą podążać podobnym itinerarium, zakwaterowanie w Zadarze i okolicy może być praktyczną bazą do zwiedzania Pagu, Ninu, Ugljanu, Paklenicy i Zrmanji.
Dlaczego brytyjski rynek medialny jest ważny dla takiej promocji
Yvette Cook współpracuje z szeregiem renomowanych mediów, wśród których w pierwotnych informacjach wymieniono The Independent, Adventure.com, iPaper, New Zealand Herald i BBC Sky at Night Magazine. Jej strona autorska i profil na Adventure.com potwierdzają, że jest londyńską dziennikarką podróżniczą, której praca dotyczy pozytywnego wpływu podróży, kobiet w turystyce, mniej znanych destynacji, kulturowych korzeni jedzenia i zrównoważonych podróży, zwłaszcza pociągiem. Taki profil jest ważny dla żupanii zadarskiej, ponieważ program, który jej przedstawiono, opierał się właśnie na tematach wykraczających poza turystykę masową: lokalnej gastronomii, dziedzictwie kulturowym, chronionej przyrodzie i osobistych spotkaniach. Według informacji The Independent, Cook jest nagradzaną dziennikarką podróżniczą z Londynu, a jej praca tematycznie pokrywa się z formą promocji, w której destynacja pokazywana jest poprzez bardziej odpowiedzialne i treściwsze podróżowanie. Zwiększa to możliwość, że przyszłe reportaże przedstawią region publiczności, która szuka nie tylko rozpoznawalnych pocztówek, lecz powodów do dłuższego i bardziej przemyślanego pobytu.
Rynek brytyjski jest ważny dla Chorwacji również ze względu na połączenia transportowe, zainteresowanie destynacjami śródziemnomorskimi i rosnący popyt na doświadczenia łączące wypoczynek, kulturę i gastronomię. Według profilu rynku Chorwackiej Wspólnoty Turystycznej, Chorwacja jest dobrze pozycjonowana wśród brytyjskich podróżnych, a Zjednoczone Królestwo zaliczane jest do znaczących rynków zagranicznych pod względem noclegów. W tym kontekście wizyta dziennikarki podróżniczej nie jest odizolowanym wydarzeniem, lecz częścią szerszej strategii widoczności destynacji na konkurencyjnym rynku emisyjnym. Jeśli przyszłe publikacje przedstawią żupanię zadarską poprzez Pag, Nin, Ugljan, Paklenicę, Velebit, Zrmanję i Zadar, region mógłby dodatkowo umocnić wizerunek destynacji, która w jednej podróży łączy wybrzeże, wyspy, góry, rzekę, historię i lokalną kuchnię. Według dostępnych informacji Cook opuściła żupanię zadarską z pozytywnymi wrażeniami, a oczekuje się, że doświadczenia z podróży przełoży na reportaże, które nastąpią.
Źródła:
- Wspólnota Turystyczna Żupanii Zadarskiej – pierwotne informacje o podróży studyjnej Yvette Cook w żupanii zadarskiej od 5 do 9 maja 2026 roku (link)
- Yvette Cook / oficjalna strona autorska – biografia zawodowa i tematyczny fokus pracy dziennikarki podróżniczej (link)
- Adventure.com – profil autorki Yvette Cook i lista mediów, dla których pisze (link)
- The Independent – profil autorski Yvette Cook i opis jej pracy podróżniczej (link)
- Ministerstwo Kultury i Mediów Republiki Chorwacji – dane o chorwackich niematerialnych dobrach kultury wpisanych na listę UNESCO (link)
- Koronka Paska – dane o koronce paskiej i jej wpisaniu na listę UNESCO w 2009 roku (link)
- Park Narodowy Paklenica – oficjalny opis obszaru kanionów Velika i Mala Paklenica (link)
- Parkovi Hrvatske – dane o dziedzictwie przyrodniczym Paklenicy i sieci rezerwatów biosfery UNESCO (link)
- Muzeum Antycznego Szkła w Zadarze – ogólne dane o muzeum i roku założenia (link)
- Wspólnota Turystyczna Miasta Zadaru – dane o kolekcji Muzeum Antycznego Szkła i zadarskich atrakcjach kulturalnych (link)
- Archidiecezja Zadarska – informacje o Stałej Wystawie Sztuki Sakralnej w Zadarze (link)
- Chorwacka Wspólnota Turystyczna – profil rynku Zjednoczonego Królestwa i kontekst brytyjskiego rynku turystycznego (link)