IBU odrzuciła dyskusję o powrocie Rosji, biathloniści pozostają poza międzynarodowymi zawodami
Międzynarodowa Unia Biathlonu (IBU) nie będzie podczas swojego 17. Zwyczajnego Kongresu w niemieckim Berchtesgaden dyskutować ani o powrocie rosyjskich biathlonistów do międzynarodowych zawodów, ani o przywróceniu pełnoprawnego statusu Rosyjskiego Związku Biathlonowego (RBU). Według informacji opublikowanych przez stronę rosyjską 18 sierpnia RBU zwrócił się do Komitetu Wykonawczego IBU o wpisanie obu kwestii do porządku obrad Kongresu, jednak wniosek nie został przyjęty. Szef służby prasowej RBU Sergei Averyanov poinformował, że odpowiedź IBU pozostała taka sama jak wcześniej: według stanowiska międzynarodowej federacji warunki, z powodu których rosyjscy sportowcy i ich krajowy związek zostali zawieszeni w 2022 roku, nadal nie zostały usunięte. Oznacza to brak zmian w obecnym systemie, zgodnie z którym rosyjscy biathloniści nie mają dostępu do zawodów odbywających się pod auspicjami IBU, natomiast członkostwo RBU pozostaje zawieszone. Kongres odbędzie się w dniach 17-20 września 2026 roku i będzie ważny również ze względu na wybór nowych władz federacji.
Decyzja oznacza, że we wrześniu na najwyższym organie zarządzającym IBU nie odbędzie się formalne głosowanie w sprawie ewentualnego powrotu Rosji, choć szersze międzynarodowe otoczenie sportowe zaczęło się w 2026 roku zmieniać. Międzynarodowy Komitet Olimpijski (MKOl) 7 lipca tymczasowo uchylił zawieszenie Rosyjskiego Komitetu Olimpijskiego i ogłosił, że jego wcześniejsze zalecenia dla międzynarodowych federacji dotyczące ograniczania udziału rosyjskich sportowców nie mają już zastosowania. Decyzja ta nie zobowiązała jednak automatycznie poszczególnych międzynarodowych federacji do zmiany własnych przepisów ani do uchylenia środków przyjętych przez ich organy. IBU właśnie na tej autonomii instytucjonalnej i na własnych przepisach opiera utrzymanie obecnego systemu. Dla rosyjskich biathlonistów oznacza to, że zmiany w ramach szerszego ruchu olimpijskiego jak dotąd nie otworzyły drogi do Pucharu Świata, Pucharu IBU ani innych zawodów międzynarodowej federacji.
Zawieszenie trwa od 2022 roku
Na początku marca 2022 roku, po rozpoczęciu rosyjskiej inwazji na Ukrainę, IBU najpierw zakazała rosyjskim i białoruskim sportowcom oraz działaczom udziału w swoich międzynarodowych wydarzeniach. Następnie 29 marca Komitet Wykonawczy federacji zawiesił krajowe związki Rosji i Białorusi, wskazując, że naruszone zostały zobowiązania humanitarne wynikające z Konstytucji IBU oraz że ich aktywne członkostwo byłoby niezgodne z dążeniami federacji do wiarygodnego realizowania własnych zasad. Ostateczną wagę polityczną i statutową środkom tym nadał Kongres IBU w Salzburgu we wrześniu 2022 roku. Delegaci poparli wówczas dalsze zawieszenie RBU i Białoruskiej Federacji Biathlonu stosunkiem 40 głosów do jednego, natomiast odrębna decyzja o zakazie udziału sportowców i działaczy została przyjęta 39 głosami do dwóch. IBU pozostawiła przy tym Komitetowi Wykonawczemu uprawnienie do monitorowania okoliczności i, jeżeli uzna, że warunki zostały spełnione, tymczasowego uchylenia zawieszenia przed kolejną decyzją Kongresu.
W oficjalnym uzasadnieniu z 2022 roku IBU wymieniła wśród warunków zmiany statusu konieczność wyraźnego wykazania przez krajowe federacje przywiązania do celu i zasad IBU. Jako przykłady takiego postępowania federacja wskazała wyraźne zdystansowanie się od wojny w Ukrainie oraz zagwarantowanie, że ich działacze i sportowcy nie są aktywnie zaangażowani w rosyjskie siły zbrojne ani nie uczestniczą w działaniach wojennych. Według doniesień dotyczących najnowszej komunikacji pomiędzy RBU i IBU międzynarodowa federacja ponownie powołuje się obecnie właśnie na niespełnienie warunków określonych w tej decyzji. Z tego powodu kwestia nie została przedstawiona delegatom jako nowy wniosek wymagający dyskusji i głosowania. W praktyce ramy prawne ustanowione w 2022 roku pozostają w mocy bez nowej decyzji Kongresu.
Dlaczego neutralny status w biathlonie nie jest prostym rozwiązaniem
Jedną z kluczowych różnic pomiędzy biathlonem a częścią innych sportów międzynarodowych jest sposób uregulowania zasad udziału. W grudniu 2025 roku, po otrzymaniu informacji o postępowaniu arbitrażowym przed Trybunałem Arbitrażowym ds. Sportu (CAS), IBU ponownie podkreśliła, że jej Konstytucja oraz przepisy dotyczące wydarzeń i zawodów nie przewidują drogi umożliwiającej sportowcom start w indywidualnym neutralnym statusie. Jest to istotna przeszkoda prawna i organizacyjna, ponieważ samo dopuszczenie neutralnych zawodników wymagałoby zmiany istniejących ram regulacyjnych lub odmiennej interpretacji przepisów. IBU stosowała to samo stanowisko również w okresie kwalifikacyjnym do Zimowych Igrzysk Olimpijskich Milano Cortina 2026, kiedy w biathlonie prawo startu mogli zdobywać wyłącznie sportowcy uprawnieni do udziału w zawodach IBU i startujący za pośrednictwem odpowiedniej federacji krajowej. Ponieważ RBU był zawieszony, rosyjscy biathloniści nie mieli zwykłej drogi kwalifikacyjnej poprzez Puchar Świata i Puchar IBU.
Taki model różni się na przykład od podejścia Międzynarodowej Federacji Narciarskiej i Snowboardowej (FIS). Po decyzjach CAS pod koniec 2025 roku FIS musiała umożliwić rosyjskim i białoruskim sportowcom spełniającym kryteria udział w charakterze indywidualnych neutralnych sportowców. CAS uznał w tych sprawach, że całkowity zakaz oparty na narodowości nie był wystarczająco uzasadniony w świetle przepisów statutowych FIS, dlatego federacja ustanowiła procedurę weryfikacji neutralności. Międzynarodowa Unia Łyżwiarska (ISU) poszła o krok dalej w czerwcu 2026 roku i zdecydowała o ponownym dopuszczeniu rosyjskich i białoruskich łyżwiarzy do międzynarodowych zawodów w sezonie 2026/2027 w neutralnym statusie, bez narodowych flag, hymnów i symboli. Przykłady te pokazują, że federacje sportowe poruszają się obecnie różnymi ścieżkami prawnymi i politycznymi, zależnie od własnych statutów, decyzji organów zarządzających oraz ewentualnych orzeczeń instytucji arbitrażowych.
Rosyjska strona prowadzi spór przed CAS
RBU próbuje zmienić sytuację również na drodze prawnej. 11 grudnia 2025 roku IBU oficjalnie potwierdziła, że CAS poinformował ją o wniosku o arbitraż złożonym przez Rosyjski Związek Biathlonowy, Rosyjski Komitet Paralimpijski oraz ośmiu rosyjskich biathlonistów i para-biathlonistów. Międzynarodowa federacja oświadczyła wówczas, że podtrzymuje decyzję swojego Kongresu, uważa, iż zawieszenie zostało przyjęte na solidnych podstawach prawnych, i będzie w pełni współpracować z trybunałem arbitrażowym. RBU z kolei twierdzi, że zakaz stanowi dyskryminację ze względu na narodowość i że CAS powinien ocenić jego zgodność z podstawowymi zasadami ruchu olimpijskiego. Według publicznie dostępnych informacji do 23 sierpnia 2026 roku ostateczna decyzja w tym sporze nie została jeszcze opublikowana.
Sergei Averyanov w najnowszej wypowiedzi twierdzi, że strona rosyjska oczekuje orzeczenia arbitrażowego właśnie w kwestii dyskryminującego skutku zakazu oraz jego zgodności z Kartą Olimpijską. Twierdzenie to stanowi argument RBU w postępowaniu i nie należy go utożsamiać z już ustalonym wnioskiem prawnym. IBU natomiast podkreślała w swoich oficjalnych komunikatach, że jej działania opierają się na decyzjach Kongresu, bezpieczeństwie uczestników, integralności zawodów i przepisach dotyczących członkostwa krajowych federacji. Wynik postępowania przed CAS może więc być ważniejszy dla krótkoterminowej perspektywy rosyjskich biathlonistów niż samo wrześniowe posiedzenie Kongresu. Jeżeli trybunał arbitrażowy zaakceptuje kluczowe argumenty strony rosyjskiej, IBU może stanąć przed koniecznością dostosowania przepisów lub ponownego rozpatrzenia zakazu; jeśli je odrzuci, obecne ramy otrzymają dodatkowe potwierdzenie prawne.
Zmiana kursu MKOl nie wiąże automatycznie IBU
Dodatkową presję na obecną politykę IBU wywołuje zmiana stanowiska Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego. MKOl 7 lipca 2026 roku tymczasowo uchylił zawieszenie Rosyjskiego Komitetu Olimpijskiego, obowiązujące od października 2023 roku, po stwierdzeniu, że ROC nie ma już wśród swoich członków regionalnych organizacji sportowych z obszarów znajdujących się pod jurysdykcją Ukraińskiego Komitetu Olimpijskiego. Jednocześnie MKOl ogłosił, że wcześniej zalecane warunki udziału rosyjskich sportowców i drużyn nie mają już zastosowania. Mimo to międzynarodowe federacje zachowują kompetencje w zakresie przepisów własnych zawodów, systemów kwalifikacyjnych, statutowych relacji z członkami oraz ocen bezpieczeństwa. Z tego powodu decyzja MKOl sama w sobie nie uchyla zawieszenia uchwalonego przez Kongres IBU.
Różnice pomiędzy federacjami są już widoczne. ISU otworzyła na sezon 2026/2027 drzwi dla neutralnych rosyjskich i białoruskich sportowców, a FIS ustanowiła swój neutralny model po decyzji CAS. Z drugiej strony niektóre organy sportowe zachowały surowsze środki lub znoszą je stopniowo. Taka fragmentacja pokazuje, że międzynarodowy sport nie wraca z dnia na dzień do jednolitego modelu. Dla biathlonu szczególnie ważne jest to, że IBU musiałaby nie tylko podjąć decyzję polityczną, lecz także, gdyby chciała wprowadzić neutralny status, rozwiązać kwestie własnych przepisów dotyczących zawodów, statusu zawieszonych federacji, punktacji, zgłoszeń i kryteriów uprawnienia.
Kongres w Berchtesgaden przyniesie dużą zmianę we władzach
Choć powrót Rosji nie znajdzie się w porządku obrad, wrześniowy Kongres będzie jednym z najważniejszych wydarzeń zarządczych IBU ostatnich lat. Według oficjalnego komunikatu federacji 17. Zwyczajny Kongres odbędzie się w dniach 17-20 września 2026 roku w Berchtesgaden, a delegaci wybiorą prezesa, wiceprezesa, skarbnika, członków Komitetu Wykonawczego oraz członków Komitetu Technicznego. Słoweniec Tim Farčnik jest jedynym kandydatem na prezesa IBU. Obecny prezes, Szwed Olle Dahlin, odchodzi po osiągnięciu maksymalnej dozwolonej liczby kadencji: trzech czteroletnich kadencji w Komitecie Wykonawczym oraz dwóch czteroletnich kadencji na czele federacji. Szwedka Sofia Domeij kandyduje na wiceprezeskę bez kontrkandydatki, natomiast Austriak Christian Scherer jest jedynym kandydatem na kolejną kadencję skarbnika.
Zmiana prezesa oznacza, że dyskusja o długoterminowych relacjach z zawieszonymi członkami bardzo szybko przejdzie również na nowe władze. Choć Kongres we wrześniu nie otworzy kwestii Rosji jako odrębnego punktu porządku obrad, Komitet Wykonawczy zgodnie z wcześniejszą decyzją nadal ma obowiązek monitorować spełnianie warunków związanych z zawieszeniem. Przyszły prezes i nowy skład komitetu odziedziczą więc sprawę mającą jednocześnie znaczenie sportowe, prawne i geopolityczne. Ponadto Kongres będzie decydować o innych ważnych kwestiach, w tym o wyborze gospodarza Mistrzostw Świata 2031, o które ubiegają się Kontiolahti w Finlandii i Östersund w Szwecji. Berchtesgaden stanie się więc miejscem ważnych decyzji dla przyszłości biathlonu, nawet bez formalnej dyskusji o powrocie rosyjskich zawodników.
Co decyzja oznacza dla rosyjskich biathlonistów
Najbardziej bezpośrednią konsekwencją obecnego stanowiska IBU jest dalsza wieloletnia nieobecność rosyjskich sportowców w międzynarodowym systemie biathlonowym. Bez zmiany statusu RBU, zmiany przepisów lub decyzji CAS wymagającej odmiennego postępowania nie istnieje jasny mechanizm, który umożliwiłby rosyjskim biathlonistom szybki powrót do zawodów IBU. Nie oznacza to, że kwestia jest trwale zamknięta: sama decyzja z 2022 roku przewidywała możliwość, by Komitet Wykonawczy oceniał zmiany okoliczności i reagował, jeżeli uzna, że warunki zostały spełnione. Jednak odmowa wpisania tematu do porządku obrad wrześniowego Kongresu pokazuje, że IBU obecnie nie uważa, by nadszedł czas na taką zmianę. Strona rosyjska dlatego coraz większy nacisk kładzie na postępowanie arbitrażowe oraz na szersze zmiany polityki w ramach ruchu olimpijskiego.
Dla międzynarodowego biathlonu spór pozostaje testem relacji pomiędzy autonomią federacji sportowych, zasadą niedyskryminacji a prawem organów zarządzających do wprowadzania środków, które uznają za konieczne dla bezpieczeństwa i integralności zawodów. Decyzje FIS, ISU i MKOl tworzą inny kontekst niż w 2022 roku, ale nie prowadzą automatycznie do takiego samego rezultatu prawnego w każdym sporcie. IBU na razie pozostaje wśród federacji, które utrzymują zakaz i nie otwierają neutralnej drogi powrotu dla rosyjskich sportowców. Dopóki CAS nie wyda decyzji lub IBU sama nie zmieni przepisów i stanowiska politycznego, rosyjscy biathloniści pozostaną poza międzynarodowymi zawodami odbywającymi się pod jej auspicjami.
Źródła:
- Kommersant – raport z 18 sierpnia 2026 roku dotyczący wniosku RBU o wpisanie powrotu sportowców i statusu związku do porządku obrad Kongresu oraz odpowiedzi IBU (odnośnik)
- International Biathlon Union – oficjalne informacje o 17. Zwyczajnym Kongresie IBU w Berchtesgaden oraz terminach na 2026 rok (odnośnik)
- International Biathlon Union – decyzje Kongresu z 2022 roku dotyczące dalszego zawieszenia Rosji i Białorusi oraz zakazu udziału ich sportowców i działaczy (odnośnik)
- International Biathlon Union – potwierdzenie wniosku arbitrażowego RBU, Rosyjskiego Komitetu Paralimpijskiego i ośmiu sportowców przed CAS z grudnia 2025 roku (odnośnik)
- International Biathlon Union – lista zatwierdzonych kandydatów w wyborach w 2026 roku oraz potwierdzenie odejścia prezesa Olle Dahlina (odnośnik)
- International Skating Union – decyzja z 30 czerwca 2026 roku o powrocie rosyjskich i białoruskich łyżwiarzy w neutralnym statusie w sezonie 2026/2027 (odnośnik)
- International Ski and Snowboard Federation – wdrożenie decyzji CAS dotyczącej udziału rosyjskich i białoruskich sportowców jako indywidualnych neutralnych sportowców (odnośnik)
- Międzynarodowy Komitet Olimpijski – tymczasowe uchylenie zawieszenia Rosyjskiego Komitetu Olimpijskiego oraz zakończenie stosowania wcześniejszych zalecanych ograniczeń wobec rosyjskich sportowców 7 lipca 2026 roku (odnośnik)