Trwają zgłoszenia do Akceleratora Usług: bezpłatny program rozwoju innowacyjnych rozwiązań turystycznych, zgłoszenia do 4 lutego 2026 r.
Zgłoszenia do Akceleratora Usług są otwarte do środy, 4 lutego 2026 r., a celem programu jest pomoc mikro, małym i średnim przedsiębiorstwom w opracowaniu nowych lub ulepszeniu istniejących usług, które mają jasne zastosowanie w turystyce. Według zapowiedzi organizatorów program jest bezpłatny dla wybranych uczestników i oferuje połączenie indywidualnego doradztwa, mentoringu oraz praktycznych narzędzi. Chorwacka Wspólnota Turystyczna (HTZ) wspiera program jako partner stowarzyszony w projekcie Interreg Euro-MED GreenSET. W HTZ podkreślają, że nacisk kładziony jest na aktywację istniejących zasobów przez cały rok, wydłużenie głównej części roku turystycznego oraz wzrost przychodów poprzez przyciąganie nowych segmentów rynku. Tym samym Akcelerator Usług pozycjonuje się jako narzędzie łączące innowację, zrównoważony rozwój i wykonalność biznesową, z myślą o tym, aby nowe usługi miały zastosowanie także poza szczytowym okresem letnim.
W przeciwieństwie do licznych naborów skierowanych wyłącznie do podmiotów turystycznych, Akcelerator Usług jest otwarty także dla firm z innych sektorów. Zgodnie z opublikowanymi warunkami zgłaszać mogą się również firmy z branży ICT, produkcyjnej czy kreatywnej, jeśli opracowują rozwiązania, które można zintegrować z ofertą turystyczną. Obejmuje to narzędzia cyfrowe dla podróżnych, produkty i usługi podnoszące jakość doświadczeń, a także rozwiązania operacyjne ograniczające zużycie zasobów i koszty. Organizatorzy informują, że od uczestników oczekuje się gotowości do testowania i walidacji, a nie tylko przedstawienia pomysłu. W praktyce oznacza to pracę nad prototypem, sprawdzenie zainteresowania rynku i stworzenie modelu pokazującego, jak usługa będzie finansowana w dłuższej perspektywie.
Sezonowość jako trwałe wyzwanie: dlaczego nacisk kładzie się na ofertę całoroczną
W chorwackiej turystyce wysokie liczby często maskują problem strukturalny – koncentrację popytu w krótkim okresie letnim. Państwowy Urząd Statystyczny (DZS) podaje, że w 2024 r. w zakwaterowaniu komercyjnym zrealizowano 20,2 mln przyjazdów i 93,7 mln noclegów turystycznych. W strukturze noclegów, według tych samych danych, goście zagraniczni stanowią ponad 90%, co dodatkowo zwiększa wrażliwość na zmiany w międzynarodowym popycie i cenach. W szczycie sezonu destynacje borykają się z przeciążeniem infrastruktury, tłumami i wzrostem kosztów, podczas gdy poza sezonem część potencjału jest niewystarczająco wykorzystana. Taki rozkład ruchu wpływa również na rynek pracy, gdyż trudniej jest zatrzymać kadrę, gdy praca jest silnie związana z kilkoma miesiącami. W dłuższej perspektywie sezonowość kształtuje również decyzje inwestycyjne, ponieważ zwrot z inwestycji opiera się na krótkim okresie intensywnego popytu.
Eurostat w analizie sezonowości zakwaterowania turystycznego za 2024 r. podkreśla, że Chorwacja należy do krajów o najbardziej wyraźnej sezonowości. W tej samej analizie stwierdzono, że 56% wszystkich noclegów w Chorwacji zrealizowano w lipcu i sierpniu, co jest znacznie powyżej średniej europejskiej. Eurostat ostrzega również, że w krajach o wybitnie sezonowym charakterze miesiące zimowe niosą ze sobą bardzo mały udział w rocznym obrocie, co przekłada się na stabilność prowadzenia biznesu i dostępność usług. W tym kontekście programy ukierunkowane na rozwój usług na przedsezon i posezon stają się częścią szerszej polityki odporności destynacji. Ideą jest nie tylko przyciągnięcie gości poza latem, ale także lepsze wykorzystanie istniejących zasobów, siły roboczej i infrastruktury w ciągu roku. Właśnie w tym miejscu, według HTZ, otwiera się przestrzeń dla celowego rozwoju usług uzupełniających klasyczną ofertę i tworzących nowe źródła przychodów.
GreenSET i Interreg Euro-MED: europejskie ramy dla cyrkularnej transformacji turystyki
Akcelerator Usług został opracowany w ramach projektu GreenSET, finansowanego z programu Interreg Euro-MED 2021–2027. Według oficjalnego opisu projektu GreenSET koncentruje się na cyrkularnej transformacji turystyki śródziemnomorskiej, wraz z rozwojem narzędzi, szkoleń i metodologii, która pomaga firmom redukować odpady i efektywniej wykorzystywać zasoby. W projekt zaangażowanych jest dziewięć krajów partnerskich, a wspólną logiką jest to, że małe i średnie przedsiębiorstwa potrzebują praktycznego, operacyjnego wsparcia, aby przekształcić zrównoważony rozwój w przewagę konkurencyjną. Program Interreg Euro-MED, zgodnie z oficjalnymi opisami, finansuje projekty transnarodowe, które wzmacniają współpracę i zarządzanie w regionie Morza Śródziemnego, ze szczególnym uwzględnieniem bardziej zielonych i inteligentniejszych modeli rozwoju. W turystyce oznacza to łączenie instytucji, firm i organizacji, które mogą rozpowszechniać wiedzę i narzędzia z jednego kraju do drugiego. GreenSET w tej architekturze występuje jako projekt testujący konkretne metody, zamiast pozostawać na poziomie ogólnych rekomendacji. Otwiera to możliwość, aby udane usługi pilotażowe stały się przykładami dobrych praktyk również dla innych kierunków.
GreenSET, zgodnie z opublikowanym otwartym naborem, rozpoczął selekcję firm, które przetestują metodologię MEDSSIM poprzez działania pilotażowe. W ogłoszeniu podano, że celem jest wybór po trzy firmy na kraj partnerski, łącznie 27, oraz że firmy nie muszą być obecnie aktywne w turystyce. Kluczowym warunkiem jest to, aby opracowywały usługę lub rozwiązanie, które można zastosować w turystyce i które ma potencjał do zielonego i cyrkularnego przełomu. Wybrani uczestnicy, zgodnie z tym samym dokumentem, otrzymują dostosowany mentoring, praktyczne narzędzia i wsparcie w opracowaniu koncepcji. Nacisk kładzie się na to, aby nie traktować zrównoważonego rozwoju jako dodatkowego kosztu, lecz jako źródło efektywności, różnicowania i konkurencyjności. Organizatorzy podają, że metodologia pomaga obniżyć koszty operacyjne poprzez efektywniejsze wykorzystanie zasobów, otwierając jednocześnie nowe źródła przychodów. Takie podejście jest szczególnie istotne dla destynacji borykających się z przeciążeniem w sezonie i słabym wykorzystaniem poza nim.
Metodologia MEDSSIM: od analizy wewnętrznej do walidowanej koncepcji usługi
Głównym narzędziem Akceleratora Usług jest metodologia MEDSSIM (MED Sustainable Service Innovation Methodology), którą organizatorzy opisują jako praktyczne podejście krok po kroku do innowacji usługowych. Zgodnie z opublikowanymi informacjami metodologia prowadzi firmy przez analizę wewnętrzną i mapowanie ekosystemu, identyfikację szans i generowanie pomysłów, rozwój i walidację usług, projektowanie zrównoważonego modelu biznesowego oraz plan wdrożenia i ciągłego doskonalenia. W pierwszej fazie nacisk kładzie się na zrozumienie własnych możliwości: co firma może realnie dostarczyć, gdzie są jej ograniczenia i które procesy są najdroższe lub najmniej efektywne. Równolegle mapowani są kluczowi interesariusze w ekosystemie, tacy jak partnerzy w destynacji, dostawcy, lokalne instytucje i użytkownicy docelowi. Pozwala to uniknąć opracowywania usługi w izolacji, bez wglądu w to, jak wpasuje się ona w istniejącą ofertę i łańcuch wartości. Organizatorzy podkreślają, że taki start przyspiesza późniejsze fazy, ponieważ pomysły opierają się na weryfikowalnych danych i jasnych założeniach. W turystyce, gdzie postrzeganie jakości szybko się kształtuje i trudno je naprawić, wczesna praca nad założeniami zmniejsza ryzyko kosztownych błędów.
W fazie rozwoju i walidacji pomysł jest przekładany na konkretną koncepcję, którą można przetestować. Organizatorzy podkreślają, że celem jest uniknięcie sytuacji, w której usługa jest wprowadzana bez weryfikacji, a dopiero potem okazuje się, że nie rozwiązuje rzeczywistego problemu gościa czy destynacji. Walidacja, zgodnie z ogłoszoną strukturą programu, może być przeprowadzona poprzez prototypowanie, oferty pilotażowe lub celowe testy z użytkownikami. Następnie następuje projektowanie modelu biznesowego: jak usługa jest rozliczana, jakie są jej główne koszty, jakie zasoby są niezbędne i jaka jest skalowalność. Szczególny nacisk kładzie się na zrównoważony rozwój i zasady cyrkularne, aby zredukować odpady i zoptymalizować zużycie zasobów. Organizatorzy podają, że celem nie jest tylko „bardziej zielony” marketing, ale zmiany widoczne w procesach i mierzalnych wskaźnikach. Zakończenie metodologii przewiduje plan wdrożenia i ciągłego doskonalenia, aby koncepcja stała się operacyjna, a nie była tylko dokumentem prezentacyjnym.
Kto może się zgłosić: MŚP z turystyki i innych sektorów
Akcelerator Usług przeznaczony jest dla mikro, małych i średnich przedsiębiorstw zarejestrowanych w Republice Chorwacji, przy zastosowaniu unijnej definicji MŚP: mniej niż 250 pracowników oraz roczny obrót do 50 mln euro lub całkowity bilans poniżej 43 mln euro. Organizatorzy szczególnie podkreślają, że wnioskodawcy mogą pochodzić również z sektorów pozaturystycznych, jeśli opracowują usługę z potencjalnym zastosowaniem w turystyce. W ten sposób program próbuje otworzyć się na innowatorów, którzy mogą wnieść wartość „boczną” – technologię, design, produkt lub proces – które firmom turystycznym trudniej jest opracować samodzielnie. W praktyce turystyka coraz bardziej opiera się na cyfryzacji, personalizacji oferty, inteligentnym zarządzaniu gośćmi i bardziej zrównoważonych operacjach. Dlatego rozwiązania z innych sektorów mogą okazać się kluczowe, zwłaszcza gdy celem staje się wydłużenie sezonu i zwiększenie wartości na jednego gościa. Organizatorzy informują, że ważniejszym pytaniem jest to, co robi rozwiązanie i jak można je wdrożyć, niż to, z jakiej branży pochodzi wnioskodawca.
Na oficjalnej stronie programu organizator podaje również praktyczne przykłady profili firm, które obecnie nie działają w turystyce, ale są dopuszczalnymi wnioskodawcami. Zamiarem jest pokazanie, że poszukiwana jest możliwość zastosowania rozwiązania, a nie formalne oznaczenie działalności. W praktyce turystyka coraz częściej przejmuje narzędzia i podejścia z technologii, designu i produkcji, więc innowacje często rodzą się poza klasycznymi firmami turystycznymi. Takie zgłoszenia mogą być szczególnie cenne dla destynacji, które chcą rozszerzyć ofertę poza letni szczyt i obniżyć koszty operacyjne poprzez efektywniejsze procesy. Przykłady dopuszczalnych profili, wymienione przez organizatora, obejmują następujące kategorie.
- firmy ICT opracowujące aplikacje, wycieczki z przewodnikiem cyfrowym lub inne narzędzia cyfrowe skierowane do podróżnych
- firmy produkcyjne oferujące zrównoważone produkty dla odwiedzających, w tym eko-sprzęt i produkty rekreacyjne
- firmy z branży kreatywnej projektujące innowacyjne doświadczenia lub nowe koncepcje usług
Co uczestnicy otrzymują i co muszą zapewnić
Według HTZ i STEP RI wybrane firmy otrzymują indywidualne doradztwo biznesowe, wsparcie mentorskie oraz praktyczne narzędzia do rozwoju, testowania i walidacji innowacyjnych usług, a także większą widoczność na poziomie europejskim. Organizatorzy podają, że każda firma na koniec programu powinna mieć opracowaną nową koncepcję usługi, dostosowaną do specyficznych potrzeb i poziomu dojrzałości. Podkreśla się, że wsparcie jest udzielane w formie usług eksperckich, a nie wypłaty pieniędzy, więc kluczowa wartość tkwi w wiedzy, metodologii i pracy mentorskiej. STEP RI w warunkach uczestnictwa podaje, że udział jest traktowany jako pośrednia pomoc publiczna w formie usług doradczych i eksperckich, o szacunkowej wartości 3 600 euro na firmę. Organizator podkreśla przy tym, że kwota ta nie jest wypłacana użytkownikowi, lecz stanowi wartość usług świadczonych bezpłatnie. Taki model obniża barierę wejścia i zwiększa dostępność programu dla mniejszych firm, które w innym przypadku miałyby trudności z sfinansowaniem podobnego poziomu wsparcia eksperckiego.
Od uczestników oczekuje się aktywnego udziału w warsztatach i sesjach mentorskich, dzielenia się istotnymi informacjami biznesowymi potrzebnymi do rozwoju usługi oraz zapewnienia udziału co najmniej dwóch osób z firmy. Wymagane jest również wyznaczenie osoby kontaktowej, która koordynuje działania z mentorami, a także dostępność dla działań komunikacyjnych projektu, w tym możliwość zaprezentowania wyników poprzez studia przypadków lub katalogi dobrych praktyk. STEP RI podaje, że udział trwa około dwóch miesięcy, przy całkowitym zaangażowaniu wynoszącym około ośmiu dni roboczych, wliczając w to szkolenia, spotkania indywidualne i zadania samodzielne. Program według zapowiedzi jest prowadzony na żywo, z możliwością śledzenia części treści online przez wybranych uczestników, jeśli śledzenie wyłącznie na żywo jest dla nich utrudnione. Organizator podkreśla, że harmonogram jest dostosowywany do dostępności uczestników, aby zapewnić wykonalność i zakończenie działań pilotażowych. W praktyce oznacza to, że od uczestników wymaga się jasnego planowania czasu i koordynacji wewnętrznej, ponieważ rozwój usługi wymaga decyzji i szybkiej informacji zwrotnej z firmy.
Kluczowe daty i kryteria wyboru
Termin składania zgłoszeń upływa 4 lutego 2026 r., a zgłoszenia składa się za pośrednictwem internetowego formularza zgłoszeniowego. Zgodnie z opublikowanym harmonogramem ocena nadesłanych zgłoszeń planowana jest od 5 do 20 lutego 2026 r. Po ocenie firmy, które zostaną wybrane, powinny zostać pod koniec lutego 2026 r. zaproszone do podpisania listu intencyjnego, w którym potwierdzają akceptację warunków uczestnictwa. Realizacja programu według zapowiedzi organizatora odbywa się w marcu i kwietniu 2026 r., kiedy to przewidziane są warsztaty i praca mentorska. Tym samym cykl rozwoju usługi wpisuje się w okres przed rozpoczęciem głównego sezonu, co może być zaletą dla firm chcących przetestować rozwiązanie przed letnim szczytem. Organizatorzy wskazują również na możliwość dodatkowych spotkań z ekspertami po obustronnym uzgodnieniu, jeśli pojawi się potrzeba dodatkowego wsparcia w integracji nowych usług. Taka elastyczność może być ważna dla wnioskodawców opracowujących bardziej złożone rozwiązania, na przykład systemy cyfrowe lub usługi wymagające większej liczby partnerów w destynacji.
Kryteria wyboru, według opublikowanych warunków, opierają się na motywacji i zaangażowaniu w rozwój usługi, możliwościach i zasobach do aktywnego uczestnictwa oraz otwartości na innowacje i współpracę. W praktyce oznacza to, że poszukiwana jest jasna intencja i realny plan zaangażowania, a nie tylko ogólny pomysł. Organizatorzy podkreślają również gotowość do testowania nowych podejść, co wiąże się z przyjmowaniem informacji zwrotnych i ewentualnymi zmianami koncepcji w trakcie programu. W takich ramach ważna jest również organizacja wewnętrzna firmy: kto podejmuje decyzje, kto komunikuje się z mentorami i kto wdroży zmiany w procesach. Program według zapowiedzianej struktury powinien zakończyć się konkretną koncepcją usługi, co wymaga aktywnej roli uczestnika na każdym etapie. Organizatorzy podają, że selekcja zostanie przeprowadzona na podstawie nadesłanych zgłoszeń, zgodnie z celami programu i dostępnymi możliwościami działań pilotażowych. Podkreśla to również element konkurencyjny: liczba miejsc jest ograniczona, a dobrze przygotowane zgłoszenie może być decydujące.
Co takie programy mogą przynieść: stabilniejszy dochód i mniejszą presję na destynacje
Akceleratory usług nie zmienią struktury turystyki z dnia na dzień, ale mogą budować portfel rozwiązań, które stopniowo zmieniają ofertę destynacji. W Chorwacji, gdzie duża część noclegów koncentruje się w lipcu i sierpniu, każde rozwiązanie przyciągające gości w przedsezonie i posezonie zmniejsza ryzyko i zwiększa stabilność dochodów. Jest to ważne również dla lokalnych dostawców, instytucji kultury i małych usługodawców, ponieważ wydatki rozkładają się bardziej równomiernie. Analiza sezonowości Eurostatu pokazuje, że wyraźna koncentracja ruchu niesie ze sobą również konsekwencje operacyjne, od presji na zasoby w szczycie po słabe wykorzystanie potencjału poza sezonem. Dlatego rozwój usług lepiej wykorzystujących istniejącą infrastrukturę przez cały rok można postrzegać również jako środek odporności destynacji. W praktyce może to oznaczać więcej treści wiosną i jesienią, lepiej zarządzane przepływy gości oraz ofertę skierowaną do segmentów rynku o innych nawykach podróżowania. Programy takie jak Akcelerator Usług próbują osiągnąć tę zmianę poprzez ustrukturyzowany rozwój, a nie poprzez improwizację.
Dla firm rozważających zgłoszenie najważniejsza jest ocena, czy mają jasną szansę, którą chcą rozwinąć, i ludzi, którzy mogą udźwignąć ten proces. Program oferuje metodologię, mentorów i strukturę, ale sukces zależy od tego, jak bardzo firma jest gotowa na zmianę dotychczasowych praktyk i zaakceptowanie testowania w rzeczywistych warunkach. Organizatorzy informują, że celem jest wyjście z konkretną, opracowaną koncepcją usługi, a nie z ogólnym planem czy pomysłem marketingowym. W połączeniu z ramami europejskimi i wymianą wiedzy między partnerami, taka koncepcja może szybciej znaleźć drogę na rynek i do potencjalnej współpracy. Jeśli usługa okaże się zrównoważona i będzie odpowiadać potrzebom gości, może stać się częścią całorocznej oferty destynacji i źródłem stabilniejszego dochodu. Ostatecznie jest to również przesłanie HTZ: wydłużenie sezonu i zwiększenie wartości turystyki wymagają nowych produktów i usług, ale także procesu, który przekształci te pomysły w wykonalne rozwiązania. Akcelerator Usług próbuje właśnie tego – połączenia innowacji, zrównoważonego rozwoju i dyscypliny biznesowej w krótkim, lecz intensywnym cyklu rozwoju.
Źródła:- Chorwacka Wspólnota Turystyczna (HTZ) – komunikat o programie i zgłoszeniach ( link )- STEP RI – oficjalna strona programu Akcelerator Usług (warunki, harmonogram, kryteria, kontakt) ( link )- GreenSET (Interreg Euro-MED) – otwarty nabór i opis działań pilotażowych metodologii MEDSSIM ( link )- GreenSET (Interreg Euro-MED) – podstawowe informacje o projekcie i celach cyrkularnej transformacji turystyki ( link )- Państwowy Urząd Statystyczny – komunikat „Przyjazdy i noclegi turystów w 2024 r.” ( link )- Eurostat – „Seasonality in the tourist accommodation sector” (dane za 2024 r., publikacja 2025) ( link )- Interreg – opis programu Interreg Euro-MED ( link )
Czas utworzenia: 2 godzin temu