CAS wyznaczył rozprawę w sprawie odwołania Senegalu dotyczącego odebranego tytułu mistrza Afryki
Sportowy Sąd Arbitrażowy (CAS) przeprowadzi 8 października 2026 roku w Lozannie rozprawę dotyczącą odwołania Senegalskiej Federacji Piłkarskiej od decyzji, na mocy której wynik finału Pucharu Narodów Afryki 2025 został później zmieniony na zwycięstwo Maroka 3:0. CAS potwierdził 24 lipca, że postępowanie odbędzie się w jego siedzibie, za zamkniętymi drzwiami, a stronami przeciwnymi w sprawie są Afrykańska Konfederacja Piłkarska (CAF) i Królewska Marokańska Federacja Piłkarska. Senegal domaga się uchylenia decyzji Komisji Odwoławczej CAF z 17 marca oraz uznania Senegalskiej Federacji Piłkarskiej za zwycięzcę turnieju. Sąd nie poinformował, kiedy wyda orzeczenie, ale wyraźnie zaznaczył, że ostateczna decyzja nie zostanie ogłoszona w dniu rozprawy.
Sprawa dotyczy jednego z najbardziej niezwykłych finałów w historii afrykańskiej piłki reprezentacyjnej. 18 stycznia 2026 roku Senegal pokonał na boisku gospodarza turnieju, Maroko, 1:0 po dogrywce na stadionie Prince Moulay Abdellah w Rabacie. Pape Gueye zdobył jedyną bramkę na początku pierwszej części dogrywki, po tym jak regulaminowy czas gry zakończył się bezbramkowo. Końcówkę meczu naznaczyło jednak tymczasowe zejście z boiska większości senegalskiej drużyny w proteście przeciwko rzutowi karnemu przyznanemu Maroku w doliczonym czasie gry. Drużyna wróciła, spotkanie zostało wznowione, Brahim Díaz nie wykorzystał rzutu karnego, a następnie Senegal odniósł w dogrywce zwycięstwo, które początkowo zostało potwierdzone na boisku i w oficjalnych raportach turnieju.
Rozprawa 8 października bez udziału publiczności
Zgodnie z oficjalnym komunikatem CAS odwołanie Senegalskiej Federacji Piłkarskiej wpłynęło 25 marca 2026 roku, osiem dni po decyzji Komisji Odwoławczej CAF. Strony nie uzgodniły postępowania przyspieszonego, dlatego sprawa jest prowadzona zgodnie ze standardowym harmonogramem proceduralnym CAS. Termin rozprawy ustalono po konsultacjach ze wszystkimi stronami, a żadna z nich nie wystąpiła o publiczny charakter posiedzenia. W rezultacie argumenty Senegalu, CAF i Królewskiej Marokańskiej Federacji Piłkarskiej zostaną przedstawione zespołowi arbitrów bez udziału publiczności i mediów.
CAS podkreślił również, że zespół arbitrów rozpocznie naradę dopiero po rozprawie. Obecnie nie można określić daty ogłoszenia ostatecznej decyzji, a sąd ostrzegł także przed nieprawdziwymi informacjami, które pojawiły się w internecie na temat tej sprawy. Za oficjalne należy uznawać wyłącznie publikacje CAS, poinformowała instytucja z siedzibą w Lozannie. Taka uwaga pokazuje, jak duże zainteresowanie spór wywołał poza typowymi ramami prawa sportowego, przede wszystkim dlatego, że rozstrzygnięcie dotyczy nie tylko sankcji dyscyplinarnej, lecz także tego, która reprezentacja zostanie oficjalnie zapisana jako mistrz Afryki.
W pierwszym komunikacie dotyczącym rejestracji odwołania CAS podał, że decyzja CAF z 17 marca została początkowo przekazana wyłącznie w części rozstrzygającej, bez pełnego uzasadnienia. Senegal wystąpił więc o tymczasowe zawieszenie terminu na złożenie szczegółowego uzasadnienia odwołania do czasu otrzymania pełnych motywów decyzji. Zgodnie z zasadami proceduralnymi CAS odwołujący się ma co do zasady dwadzieścia dni na złożenie uzasadnienia odwołania, po czym strony pozwane otrzymują termin na udzielenie odpowiedzi. Ponieważ treść pism procesowych i dowodów nie została podana do wiadomości publicznej, nie można z góry stwierdzić, które argumenty prawne i faktyczne zespół arbitrów uzna za rozstrzygające.
Jak finał zakończył się na boisku zwycięstwem Senegalu
Puchar Narodów Afryki nosił oznaczenie edycji 2025, chociaż turniej w Maroku odbywał się od 21 grudnia 2025 roku do 18 stycznia 2026 roku. W finale spotkali się gospodarz Maroko i Senegal, który starał się zdobyć drugi kontynentalny tytuł po triumfie w edycji 2021. W raporcie opublikowanym bezpośrednio po meczu CAF poinformowała, że Senegal został mistrzem po zwycięstwie 1:0 po dogrywce. Decydującą bramkę przypisano Pape Gueyeowi, który mocnym strzałem lewą nogą pokonał marokańską obronę we wczesnej fazie dogrywki.
Wcześniej doszło do serii kontrowersyjnych i chaotycznych wydarzeń. Senegalowi anulowano bramkę w doliczonym czasie gry z powodu faulu, a kilka minut później sędzia, po interwencji systemu wideo, przyznał Maroku rzut karny. W relacji Associated Press podano, że senegalscy zawodnicy, prowadzeni przez selekcjonera Pape Thiawa, opuścili boisko na około piętnaście minut. Według tego samego źródła Sadio Mané uczestniczył następnie w przekonywaniu kolegów z drużyny, aby wrócili i dokończyli spotkanie. Po wznowieniu gry Brahim Díaz próbował wykonać rzut karny wolnym strzałem w środek bramki, ale bramkarz Édouard Mendy obronił jego próbę.
Fakt, że mecz został wznowiony i dokończony, stał się centralnym punktem późniejszego sporu prawnego. Senegal powołuje się na wynik osiągnięty po powrocie na boisko, natomiast marokańskie odwołanie opierało się na twierdzeniu, że samo zejście z placu gry uruchomiło przepisy dotyczące odmowy kontynuowania meczu i walkowera. Publicznie dostępne dokumenty nie ujawniają, w jaki sposób każda ze stron przed CAS będzie interpretować uprawnienia sędziego, znaczenie tymczasowego opuszczenia boiska oraz relację między wynikiem potwierdzonym po zakończeniu spotkania a przepisami dyscyplinarnymi turnieju. Właśnie rozgraniczenie tych kwestii będzie kluczowe dla ostatecznego statusu finału.
Organ pierwszej instancji odrzucił protest Maroka
Komisja Dyscyplinarna CAF opublikowała 28 stycznia decyzje dotyczące incydentów podczas finału. Komisja ukarała obie federacje, kilku zawodników i senegalskiego selekcjonera, ale jednocześnie odrzuciła protest Królewskiej Marokańskiej Federacji Piłkarskiej, która powoływała się na artykuły 82 i 84 regulaminu Pucharu Narodów Afryki. Tym samym w pierwszej instancji wynik 1:0 pozostał bez zmian, mimo że zachowanie uczestników, przerwanie gry i incydenty wokół boiska doprowadziły do szeroko zakrojonych środków dyscyplinarnych.
Pape Thiaw został zawieszony na pięć oficjalnych meczów CAF i ukarany grzywną w wysokości 100 000 dolarów amerykańskich za niesportowe zachowanie i naruszenie dobrego imienia piłki nożnej. Senegalscy zawodnicy Iliman Ndiaye i Ismaïla Sarr otrzymali po dwa mecze zawieszenia za zachowanie wobec sędziego. Na senegalską federację nałożono kary o łącznej wartości 615 000 dolarów: 300 000 za zachowanie kibiców, kolejne 300 000 za zachowanie zawodników i sztabu szkoleniowego oraz 15 000 za pięciu ukaranych żółtymi kartkami zawodników. Sankcje te były odrębne od kwestii ostatecznego wyniku finału.
Kary nałożono również na Królewską Marokańską Federację Piłkarską i jej zawodników. Achraf Hakimi został zawieszony na dwa mecze, z czego jeden warunkowo, natomiast Ismaël Saibari początkowo otrzymał karę trzech meczów zawieszenia i grzywnę w wysokości 100 000 dolarów. Marokańska federacja została ukarana grzywną w wysokości 200 000 dolarów za zachowanie chłopców do podawania piłek, 100 000 dolarów za utrudnianie dostępu do strefy przeglądu wideo oraz 15 000 dolarów za używanie laserów z trybun. Komisja Dyscyplinarna stwierdziła więc odpowiedzialność obu stron, lecz nie zaakceptowała żądania, aby Senegal został uznany za przegranego oficjalnym wynikiem.
Komisja Odwoławcza CAF odwróciła pierwotną decyzję
Królewska Marokańska Federacja Piłkarska odwołała się od decyzji Komisji Dyscyplinarnej, a 17 marca Komisja Odwoławcza CAF uwzględniła kluczową część jej żądania. Komisja uchyliła decyzję pierwszej instancji w części dotyczącej protestu związanego z opuszczeniem boiska, uznała, że zachowanie senegalskiej drużyny podlega artykułom 82 i 84 regulaminu, oraz zarejestrowała mecz jako zwycięstwo Maroka 3:0. Wszystkie pozostałe żądania związane z tą częścią sporu zostały odrzucone.
Artykuł 82 regulaminu CAF stanowi, że drużyna, która odmawia gry lub opuszcza boisko przed regulaminowym zakończeniem spotkania bez zgody sędziego, zostaje uznana za pokonaną i trwale wyeliminowaną z trwających rozgrywek. Artykuł 84 przewiduje, że drużyna naruszająca te przepisy przegrywa mecz 0:3, chyba że przeciwnik w chwili przerwania gry osiągnął już korzystniejszy wynik. Komisja Odwoławcza przyznała tym przepisom pierwszeństwo przed faktem, że Senegalczycy wrócili, kontynuowali spotkanie i wygrali po dogrywce.
W tej samej decyzji częściowo zmieniono również niektóre sankcje wobec Maroka. Zawieszenie Saibariego skrócono do dwóch oficjalnych meczów CAF, z czego jeden warunkowo, a jego grzywnę w wysokości 100 000 dolarów uchylono. Karę dla marokańskiej federacji za zachowanie chłopców do podawania piłek zmniejszono do 50 000 dolarów, kara 100 000 dolarów za utrudnianie dostępu do strefy VAR pozostała w mocy, natomiast karę za lasery obniżono do 10 000 dolarów. Te części decyzji pokazują, że Komisja Odwoławcza rozpatrywała kilka odrębnych incydentów, jednak międzynarodową uwagę przyciągnęła przede wszystkim zmiana wyniku i statusu mistrza.
Co może zdecydować CAS
Zgodnie z artykułem R57 obowiązującego Kodeksu Arbitrażu Sportowego zespół arbitrów CAS ma pełne uprawnienia do ponownego zbadania faktów i prawa. Może wydać nową decyzję zastępującą zaskarżone rozstrzygnięcie albo je uchylić i przekazać sprawę organowi, który orzekał w poprzedniej instancji. Oznacza to, że postępowanie nie ogranicza się jedynie do kontroli formalnych błędów Komisji Odwoławczej CAF, ponieważ arbitrzy mogą rozważyć szerszy kontekst faktyczny i prawny w granicach sporu odwoławczego.
W praktyce CAS może oddalić odwołanie i utrzymać wynik 3:0 dla Maroka, uwzględnić żądanie Senegalu i uchylić decyzję CAF albo wybrać inne rozwiązanie proceduralne dopuszczone przez przepisy, w tym przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia. Nie można z góry stwierdzić, który wynik jest bardziej prawdopodobny, ponieważ pełne akta sprawy, uzasadnienie CAF, odwołanie i odpowiedzi stron pozwanych nie są publiczne. CAS potwierdził jedynie przedmiot odwołania oraz żądanie Senegalu, aby uznać go za zwycięzcę Pucharu Narodów Afryki 2025.
Orzeczenie CAS jest co do zasady ostateczne i wiążące dla stron, przy bardzo ograniczonych możliwościach jego zaskarżenia zgodnie z prawem szwajcarskim. Dlatego decyzja zespołu arbitrów będzie miała decydujący wpływ na oficjalne zapisy turnieju. Rozstrzygnięcie nie będzie dotyczyć tego, kto zdobył jedyną bramkę na boisku ani jak zakończył się mecz po wznowieniu, lecz skutku prawnego tymczasowego zejścia Senegalu z boiska oraz zgodności z prawem późniejszego zastosowania kary walkowera.
Spór wykraczający poza jeden finał
Sprawa ta rodzi szersze pytanie o relację między autorytetem sędziego podczas meczu a późniejszą jurysdykcją organów dyscyplinarnych i odwoławczych organizacji sportowych. Po przerwie spotkanie zostało wznowione i doprowadzone do końca, a zwycięzcę początkowo ogłoszono na podstawie wyniku po dogrywce. Z drugiej strony regulamin CAF przewiduje wyraźne konsekwencje dla drużyny, która bez zgody sędziego opuszcza boisko przed zakończeniem meczu. CAS będzie musiał ocenić, jak te dwa poziomy regulacji odnoszą się do konkretnych wydarzeń w Rabacie.
Istotna będzie również kwestia spójności proceduralnej. Komisja Dyscyplinarna najpierw odrzuciła marokański protest, natomiast Komisja Odwoławcza kilka tygodni później zmieniła tę część decyzji i zarejestrowała walkower. Senegal wystąpił w postępowaniu przed CAS o całkowite uchylenie późniejszej decyzji, a przy rejestracji odwołania szczególnie podkreślono problem doręczenia jej pełnego uzasadnienia. Bez opublikowanych pism procesowych nie byłoby jednak podstaw do twierdzenia, że spór ograniczy się wyłącznie do procedury; zgodnie z zasadami CAS zespół arbitrów może ponownie ocenić zarówno fakty, jak i normy prawne.
Decyzja będzie miała trwałe konsekwencje dla oficjalnej historii Pucharu Narodów Afryki. Senegal świętował na boisku swój drugi kontynentalny tytuł, natomiast późniejsza decyzja CAF zmieniła oficjalny wynik na 3:0 dla Maroka, dla którego również byłby to drugi tytuł mistrza Afryki po zwycięstwie w 1976 roku. Do czasu wydania orzeczenia CAS decyzja Komisji Odwoławczej CAF pozostaje w mocy, ale ostateczna odpowiedź międzynarodowego arbitrażu nie jest jeszcze znana. Rozprawa 8 października nie będzie więc jedynie kontynuacją postępowania dyscyplinarnego, lecz kluczowym międzynarodowym etapem arbitrażowym sporu, który zmienił wynik finału kilka tygodni po ostatnim gwizdku sędziego.
Źródła:
- Sportowy Sąd Arbitrażowy - komunikat z 24 lipca 2026 roku dotyczący daty, miejsca i zamkniętego charakteru rozprawy (link)
- Sportowy Sąd Arbitrażowy - komunikat dotyczący rejestracji odwołania Senegalskiej Federacji Piłkarskiej 25 marca 2026 roku (link)
- CAF - decyzja Komisji Odwoławczej z 17 marca 2026 roku dotycząca walkowera i wyniku 3:0 dla Maroka (link)
- CAF - decyzje Komisji Dyscyplinarnej z 28 stycznia 2026 roku dotyczące sankcji i początkowego odrzucenia marokańskiego protestu (link)
- CAF - oficjalny przegląd gospodarza, terminarza i dat Pucharu Narodów Afryki 2025 w Maroku (link)
- CAF - oficjalny raport z finału Senegal-Maroko i informacja o bramce Pape Gueyea w dogrywce (link)
- CAF - regulamin Pucharu Narodów Afryki, w tym artykuły 82 i 84 dotyczące opuszczenia boiska i oficjalnego wyniku 3:0 (link)
- Sportowy Sąd Arbitrażowy - Kodeks Arbitrażu Sportowego 2025, w szczególności artykuł R57 dotyczący uprawnień zespołu arbitrów (link)
- Associated Press - chronologia końcówki finału, tymczasowego zejścia Senegalu, niewykorzystanego rzutu karnego i późniejszego odwrócenia decyzji (link)